برگردان به زبان ساده
ناخلف را بکسی فخر ز آبا نرسد
نسب گوهر بی آب بدریا نرسد
هوش مصنوعی: افتخار به خاندانی که بیفایده و ناپسند است، هیچ ارزشی ندارد. مانند این است که جوهر با ارزش و گرانبها به آب نسبت داده شود؛ در حقیقت، آن جوهر هیچگاه به دریا نمیرسد و نتیجهای نخواهد داشت.
رشته طول امل عارف روشندل را
راست چون رشته شمعست بفردا نرسد
هوش مصنوعی: رشته بلند آرزوهای عارف بینا مانند رشته شمعی است که به فردا نمیرسد.
بخت چون سدره کام شود عاشق را
اثر گرمی خورشید بحر با نرسد
هوش مصنوعی: وقتی که سرنوشت برای عاشق خوب باشد، محبت و عشق او به شکل محسوس و ملموس نمایان میشود؛ مانند اینکه گرمای آفتاب به دریا نمیرسد و فقط درختان سدره از آن تأثیر میپذیرند.
دو جهان حسرت بالات الف کش دارد
سرو را با تو بیک فاخته دعوا نرسد
هوش مصنوعی: دو جهان به خاطر زیبایی تو و قامت شگفتانگیز سرو حسرت میخورند و هیچ فاختهای نمیتواند به این خوبی با تو رقابت کند.
آنقدر کارشکن صافدلان را شده جمع
که دگر دشمنی شیشه بخارا نرسد
هوش مصنوعی: کارشکنی و سوءنیت برخی افراد به حدی افزایش یافته که دیگر هیچ دشمنی نمیتواند به راحتی به کسانی که واقعی و صافدل هستند آسیب برساند.
حالت شمع دلیلست که در کشور عشق
سر بسامان بجز از آتش سودا نرسد
هوش مصنوعی: شمع نشانهای از حالتی است که در دنیای عشق، جز آتش عشق و احساسات نمیتوان به آرامش رسید.
ظاهر و باطنم از بسکه بود دور از هم
رنگ خونم ز ته پوست بسیما نرسد
هوش مصنوعی: ظاهر و باطن من به قدری از هم فاصله دارد که رنگ خونم از زیر پوست به چهرهام نمیرسد.
ما درین غمکده هم طالع زخم آمده ایم
خنده بی گریه خونین بلب ما نرسد
هوش مصنوعی: ما در این مکان پر از غم به دنیا آمدهایم و سهممان زخم و درد است. نمیتوانیم بخندیم؛ حتی خندهمان نیز حاکی از غم و درد است و به ما اجازه نمیدهد که شاد باشیم.
همتم هست رسا بختم اگر کوتاهست
پشت پایم رسد ار دست بدنیا نرسد
هوش مصنوعی: اراده و همت من قوی است، اگرچه مقدر من ممکن است نامساعد باشد. اگر زیر پایم به زمین برسم، حتی اگر دستم به دنیا نرسد، باز هم به هدفم نزدیک میشوم.
کس چه داند که کلیم ابر کدامین وادیست
قاصد سیل گر از جانب صحرا نرسد
هوش مصنوعی: هیچکس نمیداند که کلیم (موسای نبی) در چه درهای است و اگر پیامآور طوفانی از سمت بیابان نرسد.