برگردان به زبان ساده
نونهالم را ز بس بگذاشت بر شوخی مدار
عکس در آیینه چون در چشمه باشد بیقرار
هوش مصنوعی: از بس که پدرم نون خالی را ترک کرد، به شوخی نگاه نکن. همچون این است که تصویر در آینه مانند آب در چشمه بیقرار است.
از بر خود افکند در سینه کندنها برون
هست از نامی من عاصی نگین را بسکه عار
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که شخصی از درد و رنجی که در دل دارد، به شدت متاثر است. او نام و نشانی از خود به جا نگذاشته و از این موضوع احساس عذاب میکند، زیرا آنچه که در دل دارد، به مثابه یک زینت یا نشانه ارزشمند برای او نیست، بلکه بار سنگینی است که او را به زحمت انداخته است.
سخت رنگین می نماید جلوهٔ موج هوا
یا زمستی بال افشان گشته طاؤس بهار
هوش مصنوعی: در فصل بهار، شکوه و زیبایی طبیعت به وضوح نمایان میشود، مانند اینکه پرندهای زیبا با بالهای باز در آسمان به پرواز درآمده است و رنگها در این فضا به شگفتی درخشانی جلوهگری میکنند.
هر که بر درگاه دولت مانع سایل گماشت
چو بداری بهر خود آماده کرد از چوب دار
هوش مصنوعی: هر کس که جلوی درخواستکنندگان را در درگاه قدرت بگیرد، در واقع برای خود مشکلی بزرگ ایجاد کرده است که عاقبتش مجازات سختی خواهد بود.
در برم دل داغ خوبیهای بیش از حد اوست
در نمی آید میانش از نزاکت در کنار
هوش مصنوعی: دل من به خاطر خوبیهای فراوان او مضطرب و دلتنگ است و نمیتواند از ادب و احترام او خارج شود.
سوی خلق اندازد آخر از نظرها مرد را
آبرو ریزد ز چین جبهه اش چون آبشار
هوش مصنوعی: در نهایت، شخصی که مورد توجه یا مهر و محبت دیگران قرار میگیرد، به تدریج از نظر دیگران افت میکند و اعتبارش کاهش مییابد. این کاهش اعتبار به مانند آبشاری است که به سمت پایین میریزد و به خاطر ظاهری که دارد، درک و قضاوت دیگران را تحت تأثیر قرار میدهد.
از خمار باده جویا بسکه امشب خشک ماند
هر لب من کار دندان می کند مقراض وار
هوش مصنوعی: امشب به خاطر باده، لبهای من خشک مانده و حس میکنم که دندانهای من همچون قیچی در حال کار هستند.