برگردان به زبان ساده
عشرت خسرو و شیرین سحرم یاد آید
کوه غم بر دلم از محنت فرهاد آمد
هوش مصنوعی: خاطرات خوش زندگی خسرو و شیرین در ذهنم زنده می‌شود و از طرفی، اندوه و غم ناشی از عشق فرهاد، سنگینی بر دلم می‌گذارد.
بانگ زنجیر نهادند لقب بی خبران
آهن از ناله مجنون چو به فریاد آمد
هوش مصنوعی: زنجیر صدا بلند کرد و بی‌خبران را به یاد آورد. آهن به خاطر ناله مجنون، صدایش به فریاد تبدیل شد.
گر نه شمشاد گل اندام من از باغ گذشت
چون صبا همدم بوی گل و شمشاد آمد
هوش مصنوعی: اگر نبود زیبایی و ظرافت من به مانند شمشاد، وقتی نسیم از باغ عبور کرد، چه کسی بود که همراه با بوی گل و شمشاد بیاید؟
آدمیزاده بتان آفت اهل نظرند
آفت جان من آن شوخ پریزاد آمد
هوش مصنوعی: آدم‌ها به اصول و نظرات دقت می‌کنند، اما برای من، آن معشوق بازیگوشی که روح مرا می‌آزارد، مشکل واقعی است.
چون زره گشت مشبک سپر سینه مرا
بر دلم بس که ازو ناوک بیداد آمد
هوش مصنوعی: وقتی که قلبم مانند زره‌ای مشبک شد، آنقدر فشار و ناگواری به من وارد آمد که احساس می‌کنم تیرهای ظلم و بی‌رحمی به سمت دل من شلیک می‌شود.
هوشیاران جهان بنده حرص و املند
ای خوش آن مست کزین بندگی آزاد آمد
هوش مصنوعی: افراد باهوش در دنیا گرفتار حرص و آرزوهای بیهوده هستند، اما خوش به حال آن مستی که از این بندگی آزاد شده است.
نکته عشق به هنجار که گوید در شعر
غیر جامی که درین هر دو فن استاد آمد
هوش مصنوعی: عشق به گونه‌ای بیان می‌شود که در شعر دیگران نمی‌توان این معنا را یافت. تنها کسی مانند جامی در این دو زمینه، یعنی عشق و شعر، استاد است.
