برگردان به زبان ساده
شه چو شد آگاه بعد از چند گاه
زان فراق جانگداز عمر کاه
هوش مصنوعی: وقتی شاه بعد از مدتی متوجه شد که از جداییِ دلخراش عمرش کاسته شده است، احساس غم و اندوهی عمیق کرد.
ناله بر گردون رسانیدن گرفت
وز دو دیده خون چکانیدن گرفت
هوش مصنوعی: شکایت و ناله به آسمان رسید و از هر دو چشم اشک ریختن آغاز شد.
گفت کز هر جا خبر جستند باز
کس نبود آگاه ازان پوشیده راز
هوش مصنوعی: او گفت که در هر کجا که جستجو کردند، کسی از آن راز پنهان خبر نداشت.
داشت شاه آیینه گیتی نمای
پرده ز اسرار همه گیتی گشای
هوش مصنوعی: شاه، آینهای داشت که جهان را نشان میداد و پردهای از اسرار همه چیز را کنار میزد.
چون دل عارف نبود از وی نهان
هیچ حالی از بد و نیک جهان
هوش مصنوعی: زمانی که دل عارف از چیزها پنهان باشد، هیچ احساسی از خوب و بد این دنیا در او وجود ندارد.
گفت کان آیینه را آرند پیش
تا در آن بیند رخ مقصود خویش
هوش مصنوعی: گفتند که این آیینه را میآورند تا او بتواند چهرهی مورد نظرش را در آن ببیند.
چون بر آن آیینه افتادش نظر
یافت از گمگشتگان خود خبر
هوش مصنوعی: وقتی نگاهی به آن آینه انداخت، از کسانی که گم شده بودند، مطلع شد.
هر دو را عشرت کنان در بیشه دید
وز غم ایام بی اندیشه دید
هوش مصنوعی: در جنگل، هر دو خوشحال و شاداب دیده شدند و از غم روزگار و مشکلات زندگی بیخبر بودند.
با هم از فکر جهان بودند دور
وز همه اهل جهان یکسر نفور
هوش مصنوعی: آنها از اندیشهی دنیا فاصله گرفته بودند و از همهی مردم جهان بهطور کامل بیزار و متنفر بودند.
هر یکی شاد از لقای دیگری
هیچشان غم نی برای دیگری
هوش مصنوعی: هر کسی به خاطر دیدار دیگری خوشحال است و هیچکدام برای دیگری غم و اندوهی ندارند.
شاه چون جمعیت ایشان بدید
رحمتی آمد بر ایشانش پدید
هوش مصنوعی: وقتی شاه جمعیت آنها را دید، احساسی از رأفت و محبت در دلش شکل گرفت.
بی ملامت کردن خاطر خراش
هر چه دانستی ز اسباب معاش
هوش مصنوعی: بدون اینکه کسی تو را سرزنش کند، به فکر مشکلات خود و هر آنچه که برای روزیات نیاز داری، باش.
هر سر مویی فرو نگذاشتی
جمله را آنجا مهیا داشتی
هوش مصنوعی: هر جزئیاتی را به دقت در نظر گرفتهای و همه چیز را به خوبی آماده کردهای.
ای خوش آن روشندل پاکیزه رای
کآورد شرط مروت را بجای
هوش مصنوعی: خوش به حال آن فرد روشندل و بااخلاق که شرافت و مروت را در زندگی خود به خوبی رعایت میکند.
هر کجا بیند دو همدم را به هم
خورده جام شادی و غم را به هم
هوش مصنوعی: هر جا که دو دوست را ببینی که در کنار هم هستند، شادی و غم آنها نیز در هم آمیخته است.
جانشان صافی ز زنگ تفرقه
جامشان ایمن ز سنگ تفرقه
هوش مصنوعی: روحشان پاک و خالص از آلودگیهای جدایی است و دلهایشان دور از آسیبهای تفرقه، محفوظ و امن است.
اندر آن اقبالشان یاری کند
واندر آن دولت مددگاری کند
هوش مصنوعی: در زمان خوشبختی و شانس، کمکهایی به آنها خواهد رسید و در دوران خوشی، یاری و پشتیبانی برایشان فراهم خواهد شد.
نی که از هم بگسلد پیوندشان
وافکند بر رشته جان بندشان
هوش مصنوعی: اگر نیای که پیوندها را قطع کند و جانها را از هم جدا سازد، به کار بیفتد، همه روابط و ارتباطات دچار تزلزل میشوند.
هر چه بر ارباب آفات آمده ست
یکسر از بهر مکافات آمده ست
هوش مصنوعی: هر چیزی که برای صاحب قدرت و مقام اتفاق افتاده، به طور کامل به خاطر جبران و مجازات آن است که به او رسیده است.
نیک کن تا نیک پیش آید تو را
بد مکن تا بد نفرساید تو را
هوش مصنوعی: به دیگران خوبی کن تا خوبی به سراغت بیاید و کارهای بد نکن تا از بدیها دور بمانی.