برگردان به زبان ساده
چون به تدبیر حکیم نامدار
یافت گیتی بر شه یونان قرار
هوش مصنوعی: زمانی که تدبیر و اندیشه حکیم مشهور باعث شد که دنیا زیر سلطه و حاکمیت پادشاه یونان قرار گیرد.
سر به سر گیتی مسخر ساختش
ثانی اثنین سکندر ساختش
هوش مصنوعی: کل جهان را به تسلط خود درآورد و مانند سکندر، دوباره آن را سامان داد.
یک نگین وار از همه روی زمین
خارجش نگذاشت از زیر نگین
هوش مصنوعی: نگین مانند یک زیور با ارزش، او را از تمام مخلوقات زمین متمایز کرده و هیچ چیز دیگری به پای او نمیرسد.
شه شبی در حال خویش اندیشه کرد
شیوه نعمت شناسی پیشه کرد
هوش مصنوعی: یک شب، پادشاه به فکر فرو رفت و تصمیم گرفت تا روش شکرگزاری را یاد بگیرد و به کار گیرد.
خلعت اقبال بر خود چست یافت
هر چه از اسباب دولت جست یافت
هوش مصنوعی: هر کسی که به خوشبختی و موفقیت رسیده باشد، به تمامی نعمتها و امکاناتی که برای بدست آوردن آنها نیاز دارد، دست یافته است.
غیر فرزندی که در عز و شرف
از پس رفتن بود او را خلف
هوش مصنوعی: غیر از فرزندی که به خاطر افتخار و ارج و مقامش از راهِ عقب رفتن میکند، او را جانشین نمینامند.
در ضمیر شه چو این اندیشه خاست
گفت با دانای حکمت پیشه راست
هوش مصنوعی: زمانی که در دل پادشاه این تفکر به وجود آمد، با عالم و دانای حکمت و علم درست به گفتگو پرداخت.
گفت ای دستور شاهی پیشه ات
آفرین بادا بر این اندیشه ات
هوش مصنوعی: ای معلم شاه، شما را به خاطر این اندیشهات میستایم و به تو تبریک میگویم.
هیچ نعمت بهتر از فرزند نیست
جز به جان فرزند را پیوند نیست
هوش مصنوعی: هیچ نعمتی بالاتر از داشتن فرزند وجود ندارد و هیچ چیز نمیتواند مانند جان فرزند، به انسان وابسته باشد.
حاصل از فرزند گردد کام مرد
زنده از فرزند ماند نام مرد
هوش مصنوعی: میتوان گفت که داشتن فرزند میتواند خوشبختی و رضایت را برای مرد به ارمغان بیاورد و همچنین نام و یاد او پس از مرگش از طریق فرزندانش زنده بماند.
چشم تو تا زنده ای روشن به اوست
خاک تو چون مرده ای گلشن به اوست
هوش مصنوعی: چشمان تو در طول زندگیات به او امید و روشنی میدهد و خاک تو، پس از مرگ، همچنان به او زیبایی و شکوه میبخشد.
دستت او گیرد اگر افتی ز پای
پایت او باشد اگر مانی به جای
هوش مصنوعی: اگر در زندگی به مشکل برخوردی و زمینخورده شوی، او دستت را میگیرد و کمک میکند. اما اگر در شرایطی خوب و پایدار باشی، او نیز در کنارت خواهد ماند.
پشت تو از پشتیش گردد قوی
عمرت از دیدار او یابد نوی
هوش مصنوعی: در پشت سر تو، قدرت و قوتی به وجود میآید، و عمر تو با دیدن او تجدید میشود.
اوست بران در صف هیجا چو تیغ
تیرباران بر سر اعدا چو میغ
هوش مصنوعی: او همچون تیغی در میدان نبرد است که بر دشمنان فرود میآید و مانند ابر که باران میبارد، بر سر آنها ریزش دارد.
چون به همکاران شود دشمن شکن
او به جان کوشش کند ایشان به تن
هوش مصنوعی: وقتی که او با همکارانش دشمنی کند، جان خود را برای تلاش و زحمت به کار میگیرد و سر و تن دیگران را به خطر میاندازد.
دشمنت را شیوه از وی شیون است
خاصه گویی بهر قهر دشمن است
هوش مصنوعی: اگر دشمنت را به شکلی خاص و به خاطر دشمنیاش زاری کنی، نشاندهندهی این است که برای تو بهانهای برای مقابله با او وجود دارد.