برگردان به زبان ساده
ای دو یت و مسند تو دین و دولت را نظام
وی بکلک و خاتم تو شرع و ملت را قوام
هوش مصنوعی: ای دو یت و مسند، تو نظم و ترتیب دین و دولت را برقرار میکنی و تو به عنوان خاتم و علامت، پایه و اساس شریعت و ملت را نیز استوار میسازی.
ای شده حکم تو مطلق درد ماء و در فروج
وی شده امر تو نافذ در حلال و در حرام
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که اراده و فرمان تو بر تمامی امور حاکم است؛ درد و مشکلات نیز تحت تأثیر اراده تو قرار دارند و دستورات تو در زمینههای حلال و حرام به طور کامل قابل اجراست.
جز بحکم تو نتابد شعله آیینه رنگ
جز بامر تو نگردد گنبد فیروزه فام
هوش مصنوعی: جز به فرمان تو، شعلهٔ آتش نمیتواند رنگی داشته باشد و گنبد فیروزهای نیز نمیتواند تغییر کند.
صبح اگر خواهد که بی فرمان تو یکدم زند
گو بزن بهرام چرخ از بهر آن دارد حسام
هوش مصنوعی: اگر صبح بخواهد که بدون اجازهٔ تو یک لحظه جا به جا شود، پس بزن به چرخ بهرام را، زیرا به خاطر این تغییر، حسام را دارد.
گر مجسم گرددی رایتو چونخورشید چرخ
عقل فرق آن نکردی کاینکدامست آنکدام
هوش مصنوعی: اگر همچون خورشید در آسمان درخشان شوی، عقل تو تفاوتی بین تو و دیگران نمیبیند؛ پس این کدام است و آن کدام.
حکم تو رنگ قضای آسمان داردد ازانک
پیش او یکسانبود خرد و بزرگ و خاص و عام
هوش مصنوعی: فرمان تو مانند سرنوشت آسمان است، زیرا در پیشگاه او همگان، کوچک و بزرگ، خاص و عام، یکسانند.
از نهیب کهرباگون کلک شرع آرای تو
تیغ ظلم و فتنه شد زنگار خورده در نیام
هوش مصنوعی: از هشدار و صداهای رسا و قاطع قلم تو، اصول و قوانین مذهبی به وسیله ظلم و آشوب کلی به نوعی فرسوده و کهنه شده و در حال پنهان شدن است.
بر بیاض کاغذ آن تحریر خط اشرفت
غره ماهست بروی طره های زلف شام
هوش مصنوعی: روی کاغذ سفیدی، خوشنویسی طوری است که مانند نور ماه به زیبایی بر روی تارهای موی سیاه جلوه میکند.
دیگرانگر محتشم از صدر و مسند گشته اند
مسند و صدر از شکوهت یافتست آن احتشام
هوش مصنوعی: دیگران به خاطر مقام و موقعیت خود به درجهای از عظمت رسیدهاند، ولی این مقام و موقعیت به خاطر شکوه و بزرگی تو به دست آمده است.
والله ار این خاصیت بودست در طبع ملک
این تواضع کردن زینگونه بااین احترام
هوش مصنوعی: به خدا قسم، اگر این ویژگی در ذات پادشاهی وجود داشت، تواضع و احترام به این شکل نشان داده نمیشد.
عاقبت خصمان تو محتاج جاهت میشوند
زانکه اندر طبع تو هرگز نبودست انتقام
هوش مصنوعی: در نهایت، دشمنان تو به قدرت و مقام تو نیازمند میشوند، زیرا در ذات تو هیچ نشانهای از انتقامجویی وجود ندارد.
حکمت تقدیر ایزد نیست آخر از گزاف
دین و دولت را بدست حکم تو دادن زمام
هوش مصنوعی: حکمت و دانش خداوند هیچگاه تصادفی نیست. در واقع، خداوند نمیتواند دین و حکومت را بهطور بیدلیل به دست تو بسپارد.
چون باستحقاق داری لاجرم هست اینچنین
دولت تو مستقیم و حشمت تو مستدام
هوش مصنوعی: به خاطر شایستگیات، حاکمیتی مستقیم و باخودراستایی پایدار داری.
آرزو بر خوان جودت میخورد نانی با من
فتنه در ایام عدلت میکند خوابی بکام
هوش مصنوعی: آرزوهایی که دارم در کنار سخاوت تو، چون نانی به من میرسند، اما در روزهای عدالت تو، فتنه و آشوبی خوابهایی را برای من میبافد.
از برای نوبتی قدر تو هر شب بر فلک
از کواکب ادهم شب را کند زرین ستام
هوش مصنوعی: هر شب در آسمان، به خاطر ارزش تو، ستارههایی که به رنگ سیاه هستند، آن شب را با درخشش طلا میپوشانند.
حقتعالی چونکند اظهار قدرت اینچنین
عالمی در زیر یک در اعه بنماید تمام
هوش مصنوعی: خداوند چگونه میتواند قدرت خود را به این شکل در جهانی که زیر یک در است، نشان دهد.
گر چو سوسن ده زبان گردد بمدحت عقل کل
هم بشرح جزئی از مدح تو ننماید قیام
هوش مصنوعی: اگر زبان آدمی مانند گل سوسن زیبا و دلنشین شود، حتی با پرستش و ستایش عقل کل هم نتواند جزئی از مدح و ستایش تو را به روشنی بیان کند.
شکر ایزد را که استغفار لازم نایدم
ورچه زین گونه کنم مدح تو عمری بر دوام
هوش مصنوعی: سپاس خداوند را که نیازی به طلب بخشایش ندارم، و چه باک اگر عمرم صرف ستایش تو شود.
شاعرانه می نگویم جاودان مان در جهان
زانکه جاویدان نماند جز که حی لاینام
هوش مصنوعی: به طور زیبا و شاعرانه میگویم که ما در این جهان ماندنی نیستیم، چرا که فقط آنچه که وجودی ابدی دارد باقی میماند و آن هم فقط خداوند است که همواره زنده و پایدار است.
این همیگویم که این اقبال وایندولت چنین
متصل بادا بعز این جهانی والسلام
هوش مصنوعی: من این را میگویم که امیدوارم این شانس و خوشبختی همواره با این عزت در این جهان همراه باشد و درود بر آنان که این را میفهمند.
