برگردان به زبان ساده
ای ردای شب نقاب صبح صادق ساخته
وی ز سنبل پرده گرد شقایق ساخته
هوش مصنوعی: ای شب با لباس زیبا، پردهای از گلهای زیبای سنبل و شقایق برای طلوع صبح روشن آماده کردهای.
زُلفت از دیبا بضاعتهای زیبا بافته
لعلت از شکر حلاوتهای فایق ساخته
هوش مصنوعی: موهای تو از پارچهای نرم و زیبا بافته شده و روشنی لبهای تو مانند شکر، طعمی خاص و دلپذیر را ایجاد کرده است.
کوکب اشک من از دامن مغارب یافته
ماه رخسارت گریبانرا مشارق ساخته
هوش مصنوعی: اشک من مانند یک ستاره از دامن شب به وجود آمده و چهره زیبا و ماهتان، افق را روشن کرده است.
چشم تو کش لعبت از غنچه بسی مستورتر
خویشتن چون نرگس مخمور فاسق ساخته
هوش مصنوعی: چشم تو به قدری جذاب و عاشقانه است که حتی از غنچههای بسته هم بیشتر میتواند پنهانکار باشد. مانند نرگس مستی که خود را به حالت فاسقانهای درآورده است.
خال تو در زیر زلفت چون من دلسوخته
محرم اسرار خود شبهای غاسق ساخته
هوش مصنوعی: دانه زیبای تو که زیر موهای سیاهت پنهان است، برای کسی مثل من که دلش سوخته به عشق، رازهای خود را در شبهای تار نگه داشته است.
قدرت ایزد تعالی پیش کفر زلف تو
زانرخ روشن دلیل صنع خالق ساخته
هوش مصنوعی: قدرت خداوند برترین است و بر افکار نادرست تو، زلف های زیبا و روشن تو، نشانه ای از خلق و آفرینش خالق محسوب میشود.
چشم مستت ناوک مژگان نهاده در کمان
وانگهی آنرانشان از جان عاشق ساخته
هوش مصنوعی: چشم زیبای تو مانند تیرهایی است که از مژگان بلندت به سوی دل من پرتاب میشود و همین تیرها جان عاشق را تحت تاثیر قرار میدهد.
بهر بوئی زلف تو بر آتش و ببریده سر
خویشتن را عرضه چندین علایق ساخته
هوش مصنوعی: برای بویی که از زلفت به مشام میرسد، خود را چون آتشی به خطر انداختهام و سر خود را چنان قربانی کردهام که انواع وابستگیها و ارتباطات را به وجود آوردهام.
مردم چشم تو از بس شعبده در دلبری
جای خویش اندر دل جادوی حاذق ساخته
هوش مصنوعی: مردم با نگاه تو به قدری سرگرم جادوگری در عشق ورزی شدهاند که خود را در دل جادوگر ماهری میبینند.
لاله سیراب تو از ما گریزان وانگهی
زنگیان مست را یار معانق ساخته
هوش مصنوعی: گل لالهای که در حال نوشیدن آب است، از ما دور میشود و در عوض، زنگیان مست را به آغوش میگیرد.
من ز جور و طعنه خصم مخالف سوخته
تو دگر جا با حریفان موافق ساخته
هوش مصنوعی: من از ظلم و سرزنش دشمنانم سوختهام، اما تو در جای دیگری با دوستانت هماهنگ هستی و به خوبی میگذرانی.
یکشبه عشق من از عکس خیال روی تو
صد هزاران قصه عذرا و وامق ساخته
هوش مصنوعی: عشق من به خاطر تصویر چهرهی تو، داستانهای زیادی مانند داستان عذرا و وامق خلق کرده است.
در دل من ساختی جای خود و چونین سزد
زانکه در دوزخ بود جای منافق ساخته
هوش مصنوعی: تو در دل من نشستی و این کار شایستهای است، چون در دوزخ، جایی برای افراد ناپاک و ریاکار وجود دارد.
نی نشاید خواند دوزخ آندلیرا کاندروست
از مدیح صدر عالم صد حدایق ساخته
هوش مصنوعی: نی شایسته است که جهنم را بخوانند، زیرا در آن جایی است که صدها باغ از ستایشهای بزرگترین موجودات جهان ساخته شده است.
خواجه عالم قوام الدین که خلق و خلق اوست
خواجگیرا جملگی اسباب لایق ساخته
هوش مصنوعی: جناب قوام الدین، که در حقیقت محور عالم است و انسانها تحت نظر او به وجود آمدهاند، تمامی امکانات و تجهیزات لازم را برای خوشبختی و آرامش فراهم کرده است.
آنکه هست اهل هنر را در حریم حرمتش
عصمت پاینده یزدان سرادق ساخته
هوش مصنوعی: آن کسی که اهل هنر است، در فضای محترمش به گونهای قرار دارد که عفت و پاکدامنی در سایه لطف الهی برای او حفظ شده است.
آنکه عزمش تا ابد حکم ازل پرداخته
وانکه با تدبیر او تقدیر سابق ساخته
هوش مصنوعی: کسی که هدفش همیشه بر اساس قوانین اولیه جهان تعیین شده و کسی که با تدبیر او سرنوشت از قبل رقم خورده است.
آسمان بهر تقرب سوی خاک در گهش
خویشتن را از ره خدمت سوابق ساخته
هوش مصنوعی: آسمان برای نزدیک شدن به زمین، در هنگام ملاقاتش، خود را از طریق خدمت به گذشتهها آماده کرده است.
لفظ گوهر بار شیرین کار او از ساحری
گوش گردون حقه سر حقایق ساخته
هوش مصنوعی: واژههای زیبا و ارزشمند او به گونهای جادوئی حقیقتهای عمیق را از آسمان بیان میکند.
باد از عزمش مضای سیر گردون یافته
خاک از حزمش وقار کوه شاهق ساخته
هوش مصنوعی: باد با ارادهاش حرکت دوران را به تصویر کشیده و خاک به خاطر تدبیرش، استحکام و زیبایی کوههای بلند را به دست آورده است.
مرکب آمال ارباب حوائج را بلطف
گه کرم را قائد و گه جود سایق ساخته
هوش مصنوعی: آرزوهای کسانی که درخواست دارند، به لطف و مهربانی به سمت هدفشان هدایت میشود و در مسیرشان با بخشش و generosity راهنمایی میشوند.
حسن عهد او همه رای مکارم داشته
فیض جود او همه کار خلایق ساخته
هوش مصنوعی: زیبایی پیمان او، همه نقشههای نیکو را به همراه دارد و بخشش او، هر چه نیازخلقت است را فراهم کرده است.
اصطناع حق شناس و طاعت حق پرورش
سابق انعام را زاحسان لواحق ساخته
هوش مصنوعی: شناخت حق و اطاعت از آن، زمینهساز تربیت و پرورش نعمتها و خوبیها میباشد.
عقل را اندر سرای شرع وقت حل و عقد
امر و نهیش گاه راتق گاه فاتق ساخته
هوش مصنوعی: در خانهی شرع، عقل به عنوان عقلپژوه و دستیار، در زمانهای مختلف برای حل مسائل و تعیین چه کار باید کرد و چه کار نباید کرد، به گونهای طراحی شده است که گاهی کار را آسان و ممکن میسازد و گاهی سخت و غیرممکن.
ای رسیده همت عالیت جائی کز علو
شیر گردون زیر پی نقش نمارق ساخته
هوش مصنوعی: ای کسی که همت بلندت به جایی رسیده که از بلندی، شیر آسمان زیر پا شده و مانند نقشی بر زمین به تصویر درآمده است.
دانش از لفظ تو انواع فواید یافته
بخشش از جود تو اسباب مرافق ساخته
هوش مصنوعی: علم و دانش به وسیله کلمات تو به شکلهای مختلفی نفع رسانده و بخشندگی و عطوفت تو راههای خوبی برای رفع نیازهایم فراهم کرده است.
آسمان جاه ترا حصن حوادث داشته
عافیت مدح ترا حرز طوارق ساخته
هوش مصنوعی: آسمان مقام تو همچون دژی است که از حوادث محافظت میکند و سلامتی و آسایش تو به گونهای است که از مشکلات و چالشها در امان میماند.
همچو میزان دشمن تو باد پیموده ز عمر
همچو جوزاناصحت اززر مناطق ساخته
هوش مصنوعی: زندگی تو باید مانند دو کفه میزان باشد، که از طول عمرت به درستی استفاده کردهای و مثل جوز با صفا و خوبی از زردی و خطرات دوری کردهای.
شرعرا شرح بیانت کشف واضح آمده
کلک را فر بنانت حی ناطق ساخته
هوش مصنوعی: شریعت را با بیان واضح و روشن توضیح دادهای، و قلمت به خاطر وجود تو، زندگی و صدای ناطق شده است.
خوف از عفو تو خود را سخت غافل بافته
حرص از جود تو خودرانیک واثق ساخته
هوش مصنوعی: ترس از بخششت باعث شده که خود را در دوراهی قرار دهم و ولع و حرص برای بخششی که تو داری، به من اطمینان بالایی داده است.
آفتاب صدق رایت از شعاع نور خویش
بر فلک کمتر طلیعه صبح صادق ساخته
هوش مصنوعی: خورشید صداقت به واسطه نور خودش بر آسمان صبحی روشن و راستین را کمتر از هر زمانی دیگر به وجود آورده است.
شادباش ای رحمت شامل که جودواسعت
خلقراشد عدت وقت مضائق ساخته
هوش مصنوعی: ای رحمت بیکران، شاد باش! که بخشندگیات به حدی است که تعداد آفرینش را در زمانهای مشکل و دشوار افزون کرده است.
خاطر مشکل گشای ووهم دوراندیش تو
طفل دین را در شب شبهت مراهق ساخته
هوش مصنوعی: به خاطر فکر و اندیشهی عمیق تو، مشکلات برطرف میشود و تو با رهنمودهایی که به دین و اعتقادات نوجوانان میدهی، آنها را در مسیر صحیح قرار میدهی.
لمعه رایت بسی خورشید و ماه آراسته
شعله خشمت بسی سیل و صواعق ساخته
هوش مصنوعی: پرچم تو همواره مانند خورشید و ماه زینت بخش است، و خشم تو همچون سیل و طوفان، قدرت و اثرگذاری زیادی دارد.
کجروی در عهد تو منسوخ گشتست آنچنانک
هست فرزین سیر خود سیر بیادق ساخته
هوش مصنوعی: در زمان تو، انحراف و کارهای نادرست دیگر جایی ندارد، مانند آنکه فرزینی در حال حرکت، راهی صاف و امن برای خود برگزیده است.
تافلگراهست تقسیم بروجش ازدرج
تادرج راهست ترکیب از دقایق ساخته
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره شده که از طریق تقسیمبندی و بینظمیها، میتوان به درک عمیقتری از ساختار و ترکیب جهان رسید. به عبارتی، هر چیزی با توجه به جزئیات و دقایق تشکیلدهندهاش قابل فهم و تحلیل است.
باد آمالت بیمن نجح مقرون زانکه هست
سد اغراض عدویت از عوایق ساخته
هوش مصنوعی: آرزوهایت به موفقیت نخواهد رسید، زیرا موانع دشمنی به سدی برای آن تبدیل شدهاند.
در جفا با حاسدت گردون دغاها باخته
دروفابا ناصحت دولت و ثایق ساخته
هوش مصنوعی: در آسیب زدن به حسادتت، آسمان دسیسهها را باخته و خوشبختی و کامیابی را با نصیحت ساختهای.
من رهی در مدح تو پرداخته دیوان ها
لفظ های آن مجانس یا مطابق ساخته
هوش مصنوعی: من برای ستایش تو شعرهایی سرودهام که در آنها از کلمات مشابه و همقافیه استفاده کردهام.