برگردان به زبان ساده
زهی بعدل تو اقلیم شرع آبادان
زرشح کلک تو اجزای روزگار جوان
هوش مصنوعی: ای کاش عدل تو، سرزمین قوانین به خوبی آباد باشد و نوشتههای تو، اجزای زندگی را جوان و سرزنده کند.
وقار حلم تو همچون زمین فشرده رکاب
نفاذ حکم تو همچون زمان گشاده عنان
هوش مصنوعی: سادگی و آرامش تو شبیه به زمین محکم و استوار است و قدرت فرمانرواییات مانند زمان، بیوقفه و آزاد عمل میکند.
روایح دم خلقت مضارب تبت
پیاده سر کلکت مجاهز عمان
هوش مصنوعی: در این بیت به توصیف بوی خوشی از خلقت اشاره میشود که به سمت سر و وجود شخصی میآید. از طرفی، به نوعی آمادگی و مهارت در عرصهای خاص اشاره شده که به معنای تلاش و مجاهدت در زندگی است. به طور کلی، این جمله به زیبایی و بوی خوش زندگی و همچنین فداکاری در راه کسب دستاوردها پرداخته است.
جواد مطلق و قطب هدی خلیفه حق
امام مشرق و سلطان شرع و صدر جهان
هوش مصنوعی: جواد مطلق، رهبر الهی و راهنمای حقیقت، نماینده خداوند، امام روشنی و حاکم بر قوانین دینی و بنیانگذار عدالت در دنیا است.
زمانه فعل و زمین حلم و آسمان جنبش
قضا نفاذ و قدر قدرت و ستاره توان
هوش مصنوعی: زمان، واکنشهای مختلفی دارد و زمین آرامش و صبر را در خود دارد. آسمان نشانهای از سرنوشت و تقدیر است و قدرت و تاثیر ستارهها بهخوبی نمایان است.
گشاده روی بر رای روشنت گستاخ
مخدرات پس پرده های غیب نهان
هوش مصنوعی: ای چهرهی زیبایم، بر افکار روشنت عقیده دارم و به خاطر عدم آگاهیام درباره چیزهای پنهان و غیرقابل دیدن، جسور نیستم.
ستاره جنبش و خورشید رای و گردو نقدر
سحاب بخشش و دریا دل و سپهر توان
هوش مصنوعی: ستاره نشانه حرکت و خورشید نماد عقل و گردو نمایانگر ثروت و برکات آسمانی است. به علاوه، دریا نماد بزرگی قلب و آسمان نمایانگر قدرت و توانایی است.
اگر مکارم اخلاق نامه گردد
کنند صاعد مسعود را بران عنوان
هوش مصنوعی: اگر ویژگیهای نیکو و پسندیده رفتار انسانی به صورت یک نامه نوشته شود، به راستی مقام و عنوان بلندمرتبهای خواهد داشت.
نهیب عدل تو برجان ظالمست چنانک
زچشم شاهین پیداست علت یرقان
هوش مصنوعی: صدای قاطع و مؤثر عدالت تو بر جان ظالم مانند این است که علت بیماری زردی در چشمان شاهین به وضوح نمایان است.
زهی زمانه ترا زیر پای همچو رکاب
زهی سپهر ترازیردست همچو عنان
هوش مصنوعی: اینگونه بگویم که زمانه تو را در بر دارد همچون رکاب یک اسب و آسمان تو را حمایت میکند مانند عنانی که در دست است.
بلند قدر تو برچرخ شیر گردونرا
بزیر پای سپرده چو شیر شادروان
هوش مصنوعی: تو آنقدر با اراده و قدرتمندی که افراز آسمان را زیر پای خود میگذاری، همانطور که شیر قوی و شاداب بر زمین قدم میزند.
بحرص خدمت خاص تو جمله موجودات
زمور تا بدو پیکر ببسته اند میان
هوش مصنوعی: تمام موجودات برای خدمت خاص تو جمع شدهاند تا در قالبی به وجود آیند.
فلک لبالب کردی جهان زجور و ستم
اگر نه سنگ تو می آمدیش بردندان
هوش مصنوعی: آسمان و قدر به قدری ظلم و سختی در این دنیا ایجاد کردهاند که اگر این مشکلات نبود، انسانها مثل سنگ بر سرشان نخواهد بود و به آرامی زندگی میکردند.
نخست دست تو از ماضمان روزی کرد
پس آنگهی زطبیعت پدید گشت دهان
هوش مصنوعی: در ابتدا، دست تو از چیزهایی که در گذشته مشخص بودند، روزی گرفت. بعد از آن، دهان از طبیعت به وجود آمد.
شکسته جود توناموس صنعت اکسیر
ببرده لطف تو تخصیص چشمه حیوان
هوش مصنوعی: سخن از عدم توانایی در شکستن روحیه بخشندگی و مهربانی تو است، که مانند یک اکسیر یا معجون نادر به زندگی جان میبخشد و موجب شگفتی و زیبایی میشود. این لطف تو باعث میشود که زندگی درخشان و پرمعنا شود.
رفیع رای تو بر من تغیری دارد
بتهمتی که مرا نیست اندران تاوان
هوش مصنوعی: تو در نظر من مقام و ارزشی داری که گناه و اتهامی که به من نسبت میدهی، برایم اهمیتی ندارد.
نبوده ام چو قلم سرسبک بخدمت تو
چو نیزه بهر چه سربررهیت هست گران
هوش مصنوعی: من مانند قلم نازک و سبکی که به خدمت تو میآید، نبودهام، بلکه مانند نیزهای هستم که برای نفوذ و تاثیرگذاری بر چهره تو بسیار سنگین و مؤثر است.
بدانخدای که در کارگاه قدرت او
زنور و ظلمت دوزند برهوا خفتان
هوش مصنوعی: به خداوندی که در کارگاه قدرتش روشنایی و تاریکی ایجاد میکند و همه چیز را تحت کنترل دارد، آگاه باش.
باولی که ازل را براو تقدم نیست
بآخری که ازو قاصرست جاویدان
هوش مصنوعی: باولی که در آغاز هیچ مزیتی بر او نیست، نسبت به آخری که از او ناتوانتر است، همیشه و برای همیشه باقی میماند.
بناقد همه سنج و بناظر همه بین
بواهب همه بخش و بعالم همه دان
هوش مصنوعی: این بیت به ما یادآوری میکند که خداوند در همه چیز در نظر گرفته شده و از همهجا قابل مشاهده است. او بخشنده و مهربان است و به همهچیز علم و آگاهی کامل دارد. در واقع، او به عنوان ناظر و داوری در تمام امور زندگی ما حضور دارد.
بسمع آنکه گه نفخ صور در دل خاک
زنای مورچه لنگ بشنود افغان
هوش مصنوعی: به گوش کسی که صدای دمیدن در صور را میشنود، حتی در دل خاک، صدای نالهای شبیه به زوزهی مورچهای لنگ هم شنیدنی است.
بحلم او که کشیدست ذره های زمین
بعلم او که شمردست قطره باران
هوش مصنوعی: منظور از این بیت این است که من صبر و بردباری او را ستایش میکنم، کسی که ذرات خاک را به دقت شمرده و علم او به اندازهای است که میتواند قطرات باران را نیز بشمارد. در واقع، به توانایی و دانش بینظیر او در اندازهگیری و شناخت موجودات و پدیدههای کوچک و بزرگ اشاره دارد.
بقوتی که ازو ثابتست هفت بساط
بقدرتی که ازو قائمست هفت ایوان
هوش مصنوعی: با نیرویی که از آن ثابت است، هفت بساط برپاست و با قدرتی که از آن برپا است، هفت ایوان بنا شده است.
بدان بقا که نباشد فنا فذلک او
بدان کمال که نبود ورای او نقصان
هوش مصنوعی: بدان که تنها چیزی که باقی است عدم فنا است و این بدان معناست که کمالی وجود ندارد که از نقصی فراتر برود.
بعفو او که گنه را بدوست دلگرمی
بقهر او که ازو طا عتست سرگردان
هوش مصنوعی: عفو و بخشش او باعث دلگرمی و امید و آرامش است، در حالی که خشم او میتواند سبب سرگردانی و بیهدفی باشد.
بعز عالم امر و بحسن شاهد خلق
بفضل قوت نطق و بنور شمع بیان
هوش مصنوعی: با قدرت علم به امور تسلط یافته و با زیبایی نظارهگر خلقت، به لطف توانایی بیان و نور روشنگر کلمات.
بعقد عهد الست و با عتقاد بلی
بامر سلطنت کن بانقیاد فکان
هوش مصنوعی: در زمان عهد الست، با ایمان و اعتقاد کامل به فرمان سلطنت وفادار باش و پیرو دستورات او باش.
بزر شهیر طاوس سدره ملکوت
بقدر رفعت ادریس در ریاض جنان
هوش مصنوعی: بزرگترین و مشهورترین طاووس در آسمان، به اندازهی بلندای ادریس در باغهای بهشت مقام و مرتبه دارد.
بعرش و حامل عرش و بعرش و صاحبعرش
بعقل و ملهم عقل و بروح و مبدع آن
هوش مصنوعی: در این بیت به قدرت و عظمت خداوند اشاره شده است. مواردی چون عرش (پرتو قدرت الهی) و حاملان آن (موجودات مقرب و فرشتگان) بیانگر جایگاه و مقام بلند او هستند. همچنین، به عقل و الهام و روح اشاره شده که نشاندهنده خلاقیت و آفرینش الهی است. در کل، این بیت بیانگر شکوه و جبروت خداوند و نقش او در ایجاد و اداره عالم هستی است.
بقرب او ادنی و بسر ما اوحی
بلطف کرمنا در مزیت انسان
هوش مصنوعی: با نزدیک شدن به خداوند، ما به او نزدیکتر میشویم و به لطف و کرم او، رازهایی به ما وحی میشود که ما را در فهم و مزیتهای انسانیت یاری میدهد.
بحرمت شهدالله بآیه الکرسی
بخطبه شب معراج و سوره سبحان
هوش مصنوعی: به خاطر عزت و احترام آیه الکرسی که در خطبه شب معراج و سوره سبحان آمده است، من به این متن اشاره میکنم.
بقصه قصه توریه و حرف حرف زبور
بسر حکمت انجیل و معجز قرآن
هوش مصنوعی: در این بیت به مجموعهای از داستانها، کلام و آثار دینی اشاره میشود که هر یک دارای حکمت و معانی عمیق هستند. به طور کلی به تنوع و غنای مفاهیم دینی و معنویت در این متون اشاره میکند.
بچرب دستی قدرت بمایه بخشی فضل
بنغز کاری حکمت بفطرت اکوان
هوش مصنوعی: از قدرت بالای خود بهره ببر و با لطف و دانش، کارهای نیکو انجام بده که این ویژگیها در ذات تمام موجودات نهفته است.
بعرش و کرسی و لوح و قلم بنور حجب
بدوزخ و ببهشت و بمالک و رضوان
هوش مصنوعی: این بیت به مفهوم وجود و تاثیر عناصر مختلف در عالم هستی اشاره دارد. میتوان آن را به این صورت تعبیر کرد که عرش، کرسی، لوح و قلم نمادهایی از عالم بالا و مقدسات هستند که به نوعی با نور و روشنایی ارتباط دارند. این نمادها همچنین به نکات و مفاهیم مربوط به بهشت و جهنم و موجودات الهی چون مالک و رضوان مربوط میشوند و نشان میدهند که همه چیز زیر سلطه و هدایت این نیروهای مافوق قرار دارد.
بحق احمد مرسل بملت اسلام
باجتهاد ائمه بمذهب نعمان
هوش مصنوعی: به خاطر حق پیامبر احمد و زحمات و تلاشهای ائمه در مذهب نعمان، به ملت اسلام ارادت و احترام میگذارم.
بظلمت شب یلدای عیسی مریم
بحرمت ید بیضای موسی عمران
هوش مصنوعی: در تاریکی شب یلدا، به خاطر دست سفید موسی، برکت و رحمت عیسی مریم نازل میشود.
بمنهیان حواس و بخازنان خیال
بکوتوال دماغ و بترجمان زبان
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که کسانی که از حواس و ذهن خود به درستی استفاده میکنند و به خیالهای بیاساس پرداخته نمیشوند، میتوانند با دقت و ظرفیت بیشتری به بیان افکار و احساسات خود بپردازند. آنها میتوانند از تواناییهای زبانی خود بهرهبرداری کنند و مفهوم و احساسات خود را به خوبی منتقل نمایند.
بخرده کاری فکر و فلک سواری وهم
بیک دلی یقین و بپیروی گمان
هوش مصنوعی: فکر و خیال در باره کارهای جزئی، همچون سواری بر آسمان است که توهمی است. با دل یکدست و مطمئن، باید از حدس و گمان پیروی کنیم.
بقدر جنبش چرخ و بنفع تابش مهر
بنور دیده عقل و بفر جوهر جان
هوش مصنوعی: به اندازه حرکت چرخها و به خاطر تابش خورشید، روشنایی عقل و جوهر جان را درک کن.
بنکهت دم باد و بخنده لب برق
ببسطت کف در یا بفسحت دل کان
هوش مصنوعی: هوا همچون نسیمی لطیف است و لبخند برق، جلوهای زیبا دارد. دستانت دریا را گسترده و دل تو نیز پر از وسعت و خوشحالی است.
بامتزاج طبایع باختلاط مواد
باتفاق عناصر باختلاف زمان
هوش مصنوعی: ترکیب ویژگیها و ویژگیهای مختلف با ترکیب مواد و تفاوت عناصر در طول زمان.
بدستیاری نصرت بپایمردی فتح
بپر دلی توکل باعتماد امان
هوش مصنوعی: با نیاز به کمک و نصرت، بر روی پایمردی که به پیروزی میانجامد، با دلی مصمم و توکلی بر اساس اعتماد و امان پیش میروم.
بسرخ روئی شرم و بسبزروئی عقل
بزرد روئی ترس و سیه دلی عصیان
هوش مصنوعی: رنگهای مختلف صورت انسانها نشاندهنده ویژگیهای اخلاقی و حالتهای درونی آنها هستند. چهره سرخ از شرم، چهره سبز از خرد و عقل، چهره زرد از ترس، و چهره سیاه نمایانگر دلهای نافرمان و خشمگین است.
بعزم تیز رکاب و بوهم دور اندیش
بحلم سست عنان و بخشم سخت کمان
هوش مصنوعی: با ارادهای قوی و نیتی روشن به سوی هدفم پیش میروم، در حالی که به نظر میرسد با احتیاط و آرامش در نظر گرفتن مسائل، از دقت خود کم نمیکنم و در موقع لزوم، به شدت عمل میکنم.
بحسن عاقبت صبر و پایه تقوی
بیمن حاصل عدل و نتیجه احسان
هوش مصنوعی: با نیکی و صبر نتیجه خوبی به دست میآید و پایههای تقوا باعث میشود که از انصاف و محبت بهرهمند شویم.
بصنع فایض یحیی العظام و هی رمیم
بقهر صاعقه کل من علیها فان
هوش مصنوعی: در دستان خداوند، زندگی و حیات به موجودات بازمیگردد، حتی آنچه در گور و خاک مدفون شده و به نظر مرده میآید، تحت تأثیر قدرتی عظیم زنده میشود.
بحرمت شهدا و بآیه الکرسی
بخطبه شب معراج و سوره سبحان
هوش مصنوعی: این عبارت به احترام شهدا و با یادآوری آیهی کرسی در خطبهی شب معراج و سورهی سبحان اشاره دارد. این نکات معنوی و مقدس نشاندهندهی ارزش و جایگاه شهدا و همچنین آثار روحانی و معنوی آیات قرآن است.
بدوست روئی مال و بهمنشینی عمر
بخوش حریفی علم و بهمدمی روان
هوش مصنوعی: با روی دوستانه زندگی کن و از خودت لذت ببر، چرا که علم و دانش برایت در کنار همراهی دیگران به دست میآید و روانت نیز در این مسیر پرخوشی خواهد بود.
بنقشبندی آب و بدلگشائی باد
بحله بافی ابر و بزرگری خز ان
هوش مصنوعی: نقشزنی آب و جاری شدن باد، مانند بافتن حلهای از ابر و بزرگ شدن خز در فصل سرد.
بنیک عهدی کان از میان خلق برفت
بمردمی که ز مردم نمیدهند نشان
هوش مصنوعی: در این بیت شاعر به وضعیتی اشاره میکند که پیمانی که روزی میان انسانها برقرار بوده، اکنون گسسته شده و ارتباط انسانی از بین رفته است. او به این نکته توجه دارد که در دنیای امروز، نشانهای از انسانیت و احترام به یکدیگر مشاهده نمیشود و افراد نمیتوانند به همدیگر اعتماد کنند یا نشانهای از همبستگی را بیابند.
بدلپذیری صدق و فریبهای دروغ
ببدلی شک و راست خانگی گمان
هوش مصنوعی: در این جمله به تفاوت صداقت و ترفندهای نادرست اشاره شده است. همچنین، به ارتباط بین شک و حقیقت در دنیای واقعی اشاره میکند و نشان میدهد که گاهی اوقات انسانها ممکن است در تجزیه و تحلیل وضعیتها دچار تردید شوند. در نهایت، به تأثیر گمان و برداشتهای شخصی در درک واقعیت پرداخته میشود.
بحسن ظن تو در حق من علی التحقیق
باعتقاد تو در حق کائنا من کان
هوش مصنوعی: به یقین، نیکباوری تو نسبت به من، نشان از ایمان و اعتقاد تو به هر آنچه که هست دارد.
بجود تو که ره رزق ازو شود رو شن
بخلق تو که لب بخت را کند خندان
هوش مصنوعی: وجود تو باعث میشود که راه روزی برای مردم روشن شود و وجود تو باعث میگردد که شانس و بخت به آنها لبخند بزند.
بکلک تو که صریرش همیسراید غیب
بقدر تو که کند از بر ستاره قران
هوش مصنوعی: تو که با صدای دلنشینت در عالم وجود میدرخشی، در واقع به اندازهی تو هیچ چیز دیگری نمیتواند از بر ستارهی آسمان بیرون بیاید.
بهیبت تو که آتش دماند از گلبرگ
بدولت تو که نرگس برآرد ا زسندان
هوش مصنوعی: زیبایی تو به حدی است که آتش در برابر تو خاموش میشود و شکوفههای گل در برابر قدرت و عظمت تو از خواب برمیخیزند.
بذات لم یزل لایزال عالم غیب
که هست عقل ا زادرک کنه او حیران
هوش مصنوعی: خداوندی که از ازل وجود داشته و همیشه و forever وجود خواهد داشت، چه موجودی است در دنیای پنهان که عقل انسانی توان درک او را ندارد و در برابرش حیران است.
بروز بدر و شب قدر و روز رستاخیز
بنفخ صور و سر پول و کفه میزان
هوش مصنوعی: ظهور ماه کامل، شب مهم و روز قیامت با دمیدن در شیپور و سر وزن کردن اعمال انسانها.
بدان عروس که بوسند دست لالایش
ملوک سرزده خاک خورده عریان
هوش مصنوعی: به خانمی که دست بیصدا و خاموشش را میبوسند، پادشاهان بیخبر از خاک و لباس کهنه و بیپوشش او هستند.
بصدق لهجه بوبکر و عهد عدل عمر
بشیر مردی حیدر بمقتل عثمان
هوش مصنوعی: این بیت به ویژگیهای مثبت شخصیتها و وقایع تاریخی اشاره دارد. شاعر از صداقت و راستگویی ابوبکر، عدالت و انصاف عمر، و همچنین از شجاعت و قدرت علی در زمان کشته شدن عثمان صحبت میکند. این ترکیب به نوعی نشاندهنده فضایل این شخصیتها و تأثیر آنها بر تاریخ اسلام است.
بخاتم تو که ایتام راست حافظ مال
بمسند تو که مظلوم راست یاری خوان
هوش مصنوعی: به خاطر انگشتری تو، یتیمان به شرافت و جایگاه خود میبالند و حافظ به مظلومان کمک میکند و آنها را یاری میدهد.
بتیز گامی عمر و بنیکنامی زهد
بسرفرازی علم و فکندگی هذیان
هوش مصنوعی: عمر با شتاب میگذرد و زهد و زندگی درست باعث افتخار و دانش میشود، در حالی که خود را فریب دادن و خیال بافی نتیجهای نمیآورد.
بماء نقب زن و آفتاب کیسه گشای
بچرخ حقه نه و روزگار صددستان
هوش مصنوعی: با آب و عرق تلاش کن و در مقابل گرما و سختیها استقامت داشته باش. به روزگار و به حقایق زندگی به خوبی توجه کن و بدان که زندگی پر از چالشها و هنرهای مختلف است.
بصحن با غ چو برگیرد از هوا شبنم
بسطح آب چو در پوشد از هوا خفتان
هوش مصنوعی: در باغ، زمانی که غنچهها از هوا وزیدن شبنم را بر سطح آب برمیدارند، مثل اینکه این شبنم بر روی آب بخوابد.
بزرمثال سپر ها بسیمگون خنجر
بلعل رنگی تیغ و زمردی پیکان
هوش مصنوعی: در این متن به توصیف سلاحها و ابزار جنگی پرداخته شده است. سپرها به زیبایی و با هنر ساخته شدهاند و به رنگهای مختلفی مانند ارغوانی و سبز درخشان جلوهگری میکنند. این سلاحها با ظاهری جذاب و رنگهای چشمنواز، نمایانگر قوت و زیبایی در میدان جنگ هستند.
بلطف باد هری و دم هوای تبت
بآب دجله بغداد و خاک اصفاهان
هوش مصنوعی: با مهربانی باد و دم هوای تبتی، به آب دجله بغداد و خاک اصفهان اشاره میکند. این بیانگر زیبایی و نشاط طبیعت در این مناطق است.
بعرض پاک من و نام نیک و سیرت خوب
که هیچ خلق نخواهد ز من بدین برهان
هوش مصنوعی: با پاکی دل و نام نیک و رفتار پسندیدهام، هیچ کس نمیتواند به من آسیب برساند.
بعدل شامل و انصاف عدل پرور تو
که هست گرگ ازو نایب سگان شبان
هوش مصنوعی: با عدالت و انصاف تو که منشأ خیر و خوبیها هستی، حتی گرگها هم به نسخهای از سگهای چوپان تبدیل میشوند.
بحقه بازی چرخ و بمهره دزدی صبح
بچیرگی قضا و بچابکی دوران
هوش مصنوعی: زندگی بازیای است که در آن روزها و شبها در حال گذرند و هر کدام سرنوشت خود را رقم میزنند. در این بازی، وقایع و تجربیات ما مانند مهرههای یک دزدی، به طور غیرقابل پیشبینی و با چالاکی حرکت میکنند و ما تنها باید با شرایط قضا و تقدیر کنار بیاییم.
که آنچه طرح کشیدست مفسدی بغرض
ک هظاهرش همه کذبست و باطنش بهتان
هوش مصنوعی: آنچه که شخصی بداندیش برنامهریزی کرده، به ظاهر زیباست اما در واقعیت حقیقت ندارد و باطناً به افتراء و دروغ آغشته است.
نه کرده ام نه رضا داده ام نه فرمودم
نه گفته ام نه سگالیده ام ز هیچ الوان
هوش مصنوعی: من نه چیزی انجام دادهام، نه رضایت دادهام، نه سخنی گفتهام، نه فرمانی صادر کردهام و نه در هیچ زمینهای نگرانی داشتهام.
و گر خلاف بود این سخن که میگویم
پس آن کسم که کنم نعمت ترا کفران
هوش مصنوعی: اگر آنچه میگویم نادرست باشد، پس من نیز نعمت تو را نادیده گرفتهام.
من آن نیم که بزرعرض را بیالایم
من آن نیم که نهم از برای سود زیان
هوش مصنوعی: من کسی نیستم که به خاطر قدرت و مقام دیگران بخواهم خودم را بالا ببرم، بلکه من کسی هستم که از برای منفعت و ضرر دیگران کاری نمیکنم.
ز بهر چیز خجالت؟ کشم نه چیز و نه من
ز بهر نان برود آب؟ خاک بر سر نان
هوش مصنوعی: برای چه خجالت بکشم؟ نه چیزهایی وجود دارد و نه من. آیا برای نان آب میرود؟ خاک بر سر نان.
ز من خیانت ناید ز اندک و بسیار
ز من کسی بنرجد ز خواجه تا در بان
هوش مصنوعی: من هیچ خیانتی نمیکنم، چه در چیزهای کوچک و چه در چیزهای بزرگ. کسی از من فرار نمیکند، از ارباب تا درباند.
ترا پرستم بعد از خدای عز و جل
نه صدر خواجه شناسم نه درگه سلطان
هوش مصنوعی: من پس از پروردگار بزرگ، تو را میپرستم و هیچیک از بزرگان و مقامهای عالی را نمیشناسم.
بزرگوارا صدرا کنون ز قصه خویش
بچند بیت دهم شرح اگر دهی فرمان
هوش مصنوعی: ای بزرگوار، اکنون از داستان خود چند بیت بگو و اگر ممکن است، توضیح بیشتری هم بده.
ز من چه خدمت لایق تواند آمد لیک
بقدر و سع من وحد طاقت و امکان
هوش مصنوعی: از من چه خدمتی میتواند شایسته باشد، اما به اندازه توانایی و شرایط من، فقط همین مقدار ممکن است.
بچشم و گوش و بدست و زبان امین باشم
و گرچه مردم معصوم نیست ا زطغیان
هوش مصنوعی: من در چشم و گوش و دست و زبان خود باید امانتدار باشم و با این که انسانها معصوم از خطا نیستند، باید به درستکاری خود ادامه دهم.
چنین سوابق خدمت چنین وسایل خوب
موافقت نکند با وساوس شیطان
هوش مصنوعی: این پیشینههای نیک و این امکانات خوب نمیتواند با وسوسههای شیطان هماهنگ شود.
مکن مکن که نه اخلاق تست بدخوئی
برای من مکن اخلاق خویش بی سامان
هوش مصنوعی: این را نکن، چون بدی کردن به من از اخلاق تو خارج است. خودت را از بینظامی دور نگهدار.
بهیچ خلق نمانی بخلق این ایام
بخشم نیز بابنای روزگار ممان
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند از ویژگیهای این روزگار فرار کند؛ من هم از خصایص زمان نمیتوانم کنار بکشم.
گرفتم ابنکه دورغست اینهمه سوگند
گرفتم اینکه خلافست اینهمه ایمان
هوش مصنوعی: من فهمیدم که این همه قسم و سوگند، دروغ است و این همه ایمان که نشان میدهند، در واقع خلاف واقعیت است.
گناه کردم و از من بدیع نیست گناه
بسهو یا نه بعمداً بقصد یا نسیان
هوش مصنوعی: من اشتباه کردم و این موضوع برای من تازه نیست؛ خواه به صورت ناخودآگاه باشد یا عمدی، فرقی ندارد.
بیک خیانت سی ساله حق خدمت من
باب تیره تبه میشود زهی خذلان
هوش مصنوعی: بعد از سی سال خدمت و وفاداری، به خاطر یک خیانت، تمام حقایق و تلاشهایم نابود میشود و از این بیوفایی بسیار ناامید و غمگینم.
دریغ عمر که برخیره کرده ام همه صرف
دریغ عمر که بر هرزه برده ام بکران
هوش مصنوعی: متاسفم که عمر خود را به هدر دادهام و صرف کارهای بیهوده کردهام.
نه عفو بهر گناهست پیش اهل هنر؟
برای من ز چه بر عفو تنگ شد میدان
هوش مصنوعی: آیا بخشش به خاطر گناه نزد هنرمندان وجود ندارد؟ پس چرا برای من در زمینه بخشش محدودیت ایجاد شده است؟
چه کرده آخروز من چه در وجود آمد
که نیست قابل توجیه مدرک غفران
هوش مصنوعی: من در آخرین لحظات زندگیام به چه حالتی دچار شدم که هیچ دلیل و مدرکی برای بخشش و آمرزش نداشته باشم.
همای همتت ار سایه افکند بر من
بیمن دولت تو بگذرم من از اقران
هوش مصنوعی: اگر پرندهی خوشبختی تو بر من سایه افکند، من از دوستان و همفکرانم میگذرم، زیرا دولت و نعمت تو برایم کافی است.
بدین قصیده که شاید شفیع هر گنهی
توبی گناهی من عفو کن اگر بتوان
هوش مصنوعی: این شعر به گونهای درخواست بخشش و عفو از جانب خداوند را بیان میکند. شاعر بار دیگر به اشتباهات و گناهان خود اشاره کرده و از خدا میخواهد که اگر مصلحتی در آن هست، ارادهی بخشایشش را شامل حال او کند. به نوعی، این شعر تصویرگر حس ندامت و تقاضای رحمت از جانب خداست.
اگر ز لطف تو پرسند این سخن مثلا
چه عذر آرد و گوید چه کرده بود فلان
هوش مصنوعی: اگر از لطف تو بپرسند که چه دلیلی برای این صحبت وجود دارد، او چه جوابی خواهد داد و چه چیزی خواهد گفت که فلان فرد چه کار کرده بود؟
مرا صنیع تو داند جهان و هر که در او
کنون تو دانی خواهی بخوان و خواه بران
هوش مصنوعی: دنیا و همه کسانی که در آن هستند، میدانند که من چه محصولی از کار تو هستم، حالا اگر بخواهی میتوانی مرا بخوانی یا دور کنی.
بشعر ختم نکردم دعا چو میگویم
دعای تو ز پس ختم مصحف قرآن
هوش مصنوعی: من دعای تو را در دل دارم و آن را پس از خواندن قرآن به زبان میآورم، و دعا را پایان نمیدهم.