برگردان به زبان ساده
عشق را نازم که بودش را غم نابود نی
کفر او زنار دار حاضر و موجود نی
هوش مصنوعی: عشق را میستایم، زیرا که غم او نمیتواند او را از بین ببرد و همچنین هیچ نشانهای از کفر در وجود او نیست.
عشق اگر فرمان دهد از جان شیرین هم گذر
عشق محبوب است و مقصود است و جان مقصود نی
هوش مصنوعی: اگر عشق دستور بدهد، حتی از جان عزیزت هم میگذری. عشق به محبوب واقعی است و هدف اصلی، خودِ محبوب است، نه جان.
کافری را پخته تر سازدشکست سومنات
گرمی بتخانه بی هنگامهٔ محمود نی
هوش مصنوعی: شکست سومنات، که به معنای پیروزی محمود غزنوی بر بتخانه بزرگ هندوهاست، کافران را بیشتر به عمق و حقیقت ایمان میبرد و باعث میشود که آنها از بتپرستی دست بکشند. در واقع، این واقعه، نشاندهنده تاثیر عمیق و گرمایی است که دین و ایمان میتواند بر دلها بگذارد، حتی بدون وجود سر و صدا و جنگ.
مسجد و میخانه و دیر و کلیسا و کنشت
صد فسون از بهر دل بستند و دل خوشنود نی
هوش مصنوعی: در این دنیا مکانهای مذهبی و روحانی زیادی وجود دارد که هر یک تلاشی برای جلب دلها و خوشنودی انسانها دارند، اما هیچکدام نمیتوانند به معنای واقعی دل را شاد کنند.
نغمه پردازی ز جوی کوهسار آموختم
در گلستان بوده ام یک ناله درد آلود نی
هوش مصنوعی: از صدای خوشی که از جوی کوهسار به گوش میرسد، چیزهایی آموختهام. اما من خودم در گلستان زندگی کردهام و همیشه یک نالهی پر از درد در دل دارم.
پیش من آئی دم سردی دل گرمی بیار
جنبش اندر تست اندر نغمهٔ داوود نی
هوش مصنوعی: اگر به نزد من بیایی، در این سرمای دل، گرما و شور را با خود بیاور. تحرک و حال خوشی که در نغمهٔ داوود نهفته است، در وجود توست.
عیب من کم جوی و از جامم عیار خویش گیر
لذت تلخاب من بی جان غم فرسود نی
هوش مصنوعی: ای کاش عیبهایم را کمتر جستجو کنی و به جای آن، ارزش و کیفیت خودت را بشناس. از تلخی زندگیام نترس، که دردها و غمهای من مرا ضعیف نکردهاند.