برگردان به زبان ساده
گر تو روی دل خود آینه سیما بینی
چهره دوست در آن آینه پیدا بینی
هوش مصنوعی: اگر به دل خود نگاه کنی، میتوانی چهره دوستت را در آن آینه ببینی.
چون تو از ظلمت هستی نفسی باز رهی
همه آفاق پر از نور تجلی بینی
هوش مصنوعی: چون تو از darkness باشی، نفس را به آزادی باز میکنی و در این صورت، همه جا پر از نور نشانهای از وجود تو خواهد بود.
دل بآب مژه و آه جگر صافی کن
تا چو آیینه پاکیزه مجلی بینی
هوش مصنوعی: دل خود را با اشکی همچون آب و نالهای مانند آه جگر تصفیه کن، تا همچون یک آیینهی زلال و پاک، زیبایی را ببینی.
از دم و نم رخ آئینه شود تیره ولیک
روی آئینه دل زین دو مصفا بینی
هوش مصنوعی: از بخار و تبخیر دما، آیینه میتواند تیره و کدر شود، اما تو بر اثر این دو، میتوانی چهره دل را صاف و روشن ببینی.
بزم اقبال تو آراسته گردد آندم
که چراغ از تف جان و مژه شعلا بینی
هوش مصنوعی: وقتی که چراغ عشق و شور در چشمانت درخشش پیدا کند، آن موقع است که جشن خوشبختی تو به زیبایی و شکوه میرسد.
چند گوئی که ندیدم اثر طلعت دوست
دیده از خواب گران باز گشا تا بینی
هوش مصنوعی: چند بار بگویی که اثر زیبایی دوست را نمیبینم، چشمانت را از خواب سنگین بگشای تا بتوانی آن را ببینی.
سر موئی اگر از سر هویت دانی
دوست را در همه آفاق هویدا بینی
هوش مصنوعی: اگر به عمق وجود آدمی پی ببری، میتوانی دوست را در هر جایی، حتی در کوچکترین جزئیات زندگیاش، مشاهده کنی.
رشته صد تو بود اندر نظر ظاهر بین
چو سر رشته بیابی همه یکتا بینی
هوش مصنوعی: در نگاه کسی که فقط به ظاهر توجه میکند، فقط یک رشته از ارتباطات میان تو وجود دارد. اما وقتی به عمق این رشته پی ببری، متوجه میشوی که همه چیز در نهایت به یک حقیقت واحد منتهی میشود.
گر بباران نگری قطره فزونست از حد
چون بدریا برسد خود همه دریا بینی
هوش مصنوعی: اگر به باران نگاه کنی، قطرهها بیشتر از حد معمول هستند؛ اما وقتی به دریا برسند، دیگر فقط دریا را میبینی.
نور انجم چو بیامیخت نگردد ممتاز
گرچه بر چرخ بسی گوهر رخشا بینی
هوش مصنوعی: وقتی نور ستارهها با هم ترکیب میشود، نمیتوان آنها را از یکدیگر تمییز داد؛ هرچند در آسمان جواهرات درخشان زیادی وجود دارد.
یک مسمی چو تجلی کند از بهر ظهور
اختلاف صور و کثرت اسما بینی
هوش مصنوعی: زمانی که یک حقیقت حقیقی خود را بروز دهد، تفاوت اشکال و تعدد نامها را میتوان دید.
سوی وحدت نظری کن بکمال اخلاص
تا در او اسم و صفت عین مسمی بینی
هوش مصنوعی: به سمت اتحاد و یکپارچگی با تمام وجود خود توجه کن تا در آنجا ببینی که نام و ویژگیها به خود واقعیت تبدیل شدهاند.
واحدی در همه اعداد چنان سیاریست
سریان احد اندر همه اشیا بینی
هوش مصنوعی: یک واقعیت واحد در تمام عددها وجود دارد که مانند یک سیاره در حال گردش است و وجود آن را میتوان در همه چیز مشاهده کرد.
سبل هستی خود دور کن از دیده دل
تا رخ دوست بدان دیده بینا بینی
هوش مصنوعی: راههای زندگی خود را از دید دل دور کن تا بتوانی چهره دوست را با چشم بینا ببینی.
اختلافت صور آمد سبب کثرت و بس
چون ز تنها گذری دلبر تنها بینی
هوش مصنوعی: اختلاف شکلها و ظواهر باعث شده که کثرت و تنوع به وجود بیاید. اما زمانی که از تنهایی بگذری و به تنهایی دلبر خود برسی، او را تنها و بیهمتا خواهی دید.
سقف دیوار چو مانع شود از پرتو شمس
نور خورشید بهر خانه ز مجرا بینی
هوش مصنوعی: اگر دیوار سقف مانع ورود نور خورشید شود، میتوانی نور را از طریق دیگری به خانه بیاوری.
صورت جزوی هر خانه چو ویران گردد
نور بی شایبه کثرت اجزا بینی
هوش مصنوعی: وقتی یک بخش از خانه خراب شود، میتوانی بدون شک نور و روشنی را که ناشی از وجود اجزای زیاد است مشاهده کنی.
پنبه از گوش بدر کن که همی گوید یار
من چو اندر نظرم چند بهر جا بینی
هوش مصنوعی: گوشهات را از پنبه خالی کن چون محبوبم میگوید زمانی که در نظر من هستی، چرا در جاهای دیگر دیده میشوی؟
قانع وعده فردا شده ای خود چه شود
اگر امروز تو فردائی ما را بینی
هوش مصنوعی: اگر تو به وعده فردا راضی شدهای، چه فایده دارد که امروز ما را نادیده بگیری؟
ما چو بحریم و تو چون قطره ز ما گشته جدا
چون تو دریا برسی خود همه دریا بینی
هوش مصنوعی: ما مانند دریا هستیم و تو مانند یک قطره که از ما جدا شدهای. وقتی که به دریا بپیوندی، خودت را در میان تمامی دریا خواهی دید.
تو نقاب رخ مائی چو ز خود باز رهی
بی حجاب از رخ ما جای تماشا بینی
هوش مصنوعی: وقتی که از خود به دور میشوی و بیپرده مینمایی، زیباییای را که در چهرهات نهفته است، به وضوح میتوان دید. در این حالت، دنیای دوستی و محبت را میتوان بهتر مشاهده کرد.
ما چو آبیم تو چون کف که بود بر سر آب
چون ز کف درگذری آب همانا بینی
هوش مصنوعی: ما مانند آب هستیم و تو مانند کف که بر روی آب قرار دارد. وقتی از آن کف عبور کنی، فقط آب را خواهی دید.
ما چو دریم گرانمایه و تو چون صدفی
چون صدف را شکنی لؤلؤی لالا بینی
هوش مصنوعی: ما مانند گنجینهای ارزشمند هستیم و تو مانند یک صدفی. اگر این صدف را بشکنی، زیبایی و ارزش ما را خواهی دید.
دیده از ما طلب و چهره بدان دیده ببین
کی بهر دیده حسین روی دلارا بینی
هوش مصنوعی: چشمانت از ما خواسته و با چشمانت زیبایی را ببین، چه کسی مانند حسین با آن چهره دوستداشتنی میتواند دل را شاد کند؟
بنده یار شوی شاهی عالم یابی
خواری عشق کشی عزت والا بینی
هوش مصنوعی: اگر بنده محبوبی شوی، در دنیا مقام والایی به دست خواهی آورد و با تحمل رنج عشق، به عزت و سربلندی دست مییابی.
رنج نابرده کجا گنج بدستت آید
درد نادیده کجا روی مداوا بینی
هوش مصنوعی: اگر سختی و رنجی را تحمل نکرده باشی، چگونه میتوانی به گنج و ثروت دست یابی؟ و اگر درد و رنجی را درک نکرده باشی، چگونه میتوانی به درمان آن دست پیدا کنی؟
شوره از خاک دمد پس گل و سنبل روید
غوره از تاک رسد پس می حمرا بینی
هوش مصنوعی: از زمین شور و تلخ، گل و سنبل میروید و از درخت تاک، انگور میرسد که اینها به می خوشگوار تبدیل میشوند.
وعده یسر پس از عسر بود در قرآن
طلعت نوروز بعد از شب یلدا بینی
هوش مصنوعی: پس از دشواری، آسانی وعده داده شده است و مانند اینکه بعد از شب طولانی یلدا، نوروز با روشناییاش فرامیرسد.
خطر بادیه مردانه دو سه روز بکش
کآنچه دلبر کند آنرا همه زیبا بینی
هوش مصنوعی: مدتی در مسیر دشوار با شجاعت پیش برو، زیرا آنچه را که محبوب میسازد، همهاش زیبا و دلچسب به نظر میرسد.
در هواهای هویت به پر عشق بپر
کآشیان برتر ازین عرش معلا بینی
هوش مصنوعی: در لحظات عاشقی، با تمام وجودت به احساساتت ارزش بده و خود را به اوج عشق برسان، چرا که در این حالت، میتوانی صفا و زیباییهای بالاتر از همه چیز را مشاهده کنی.
منتهای سفر روح قدس را در سر
گاه معراج دلت پایه ادنی بینی
هوش مصنوعی: در اوج سفر روح مقدس، در بالاترین نقطه نزدیکی به دل، جایگاه نزدیکترین مقام را خواهی دید.
آن محبت که ظهور همه از جوشش اوست
تو مپندار که او را شنوی یا بینی
هوش مصنوعی: محبت واقعی که همه چیز از وجود او ناشی میشود، اینطور نیست که تو بتوانی او را بشنوی یا ببینی.
روح را در طلبش عاجز و حیران یابی
عقل را در صفتش واله و شیدا بینی
هوش مصنوعی: در پی او، روح انسان ناتوان و گیج است و عقل در توصیف او حیران و مجذوب میشود.
آفت جان و دل گوشه نشینان عشقست
که بهر گوشه از او فتنه و غوغا بینی
هوش مصنوعی: عشق برای کسانی که گوشهنشین هستند، سبب ایجاد درد و رنج است. زیرا هر جا که بروی، نشانهها و تأثیرات عشق را میبینی که مانند طوفانی غوغا به پا کردهاند.
آتش عشق گهی در دل یوسف یابی
گاه در جان غم اندوز زلیخا بینی
هوش مصنوعی: عشق گاهی در دل یوسف شعلهور میشود و گاهی در جان زلیخا که غم در دل دارد.
نازنینی است که گه ناز کند گاه نیاز
تا تو در وی صفت وامق و عذرا بینی
هوش مصنوعی: دختر زیبایی است که گاهی با ناز خود را نشان میدهد و گاهی به مهربانی نیاز میکند، تا تو در او ویژگیهای عاشق و معشوق را ببینی.
گاه از دیده مجنون نگرد در لیلی
گاه در دیدنش از دیده لیلا بینی
هوش مصنوعی: گاهی مجنون به خاطر عشق، از دیدههایش لیلی را نمیبیند و گاهی هم در زمان دیدن لیلی، خود را به گونهای نشان میدهد که او را نمیبیند.
آنچنان گنج که در عرش نگنجید حسین
دیده بگشای که در کنج سویدا بینی
هوش مصنوعی: آنقدر عظمت و ارزش حسین بالا است که حتی در عرش نیز جایی برای او وجود ندارد. چشمانت را باز کن و ببین که این عظمت در دورترین مکانها نیز قابل مشاهده است.