برگردان به زبان ساده
هستی از غیب خویش و از اطلاق
نگذارد چو آفتاب اشراق
هوش مصنوعی: هستی به ذات پنهان و بینهایت خود ادامه میدهد، مانند خورشید که با نورش همه چیز را روشن میکند.
متزلزل شود به سوی بعید
یفعل اللّه ما یشا و یرید
هوش مصنوعی: هرچه خدا بخواهد و اراده کند، انجام میشود و دنیا در حال تغییر و تحول است.
متنزل شود علی الترتیب
قضی الامر و النصیب یُصیب
هوش مصنوعی: اگر همه چیز به ترتیب و منظم پیش برود، سرنوشت و قسمت هر شخص به او خواهد رسید.
پایهٔ اوّل اشرف و اعلی
دومین از سوم به علم کذا
هوش مصنوعی: اولین پایه، بهترین و برترین است و دومی از سومی برتری دارد، این به علم مربوط است.
تا به آن پایه ای که از خسّت
بنهایت رسد نزول سمت
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که در مرزهای خساست و بخل، تا جایی که حد و حدود آن به نهایت برسد، نازل میشود.
پس از آن سیر در عروج کند
به شرف طیّ آن بروج کند
هوش مصنوعی: پس از آن، حرکت به سوی بالاترین مرتبه آغاز میشود و به این ترتیب به فضیلت و مقامهای عالی دست پیدا میکند.
تا به جایی رسد کزان افضل
نبود حیث کانَ فی الاوّل
هوش مصنوعی: تا به جایی برسد که بهتر از آن وجود نداشته باشد، همانطور که در ابتدا نیز چنین بوده است.
گر بفهمی مقاصد قرآن
ثم لا الله را برخوان
هوش مصنوعی: اگر مقاصد قرآن را درک کنی، پس باید به خدا ایمان بیاوری و او را پرستش کنی.
پست تر، هر چه دورتر زِ اَحَد
نحن بالذل نعرف الابعد
هوش مصنوعی: هر چه به دورتر از خداوند برویم، احساس حقارت و ذلت بیشتری خواهیم کرد.
اوّلین پایه در وجود و بقا
نبود حاجتش به غیر خدا
هوش مصنوعی: اولین اصول در زندگی و پیوستگی، نیاز نداشتن به چیزهای دیگر به جز خداوند است.
این مقام عقول و انوار است
بو اگر برده ای سخن زار است
هوش مصنوعی: این جایگاه، محل عقلها و نورهاست و اگر کسی از آن دور شده، به حالتی اندوهناک رسیده است.
چه فرو خوانمت که بس خامی؟
تو از ایشان شنیده ای نامی
هوش مصنوعی: چقدر باید با تو صحبت کنم که هنوز نادانی؟ تو فقط نامی از آنها شنیدهای.
معنی آسان نمی شود حاصل
چه گشاید ز لفظ لاطایل
هوش مصنوعی: معنا دادن به سخنان پیچیده و بیفایده کار راحتی نیست؛ چهبسا از کلام بیمحتوا چیزی به دست نیاید.
گفته آن زمرهٔ تمام صفا
حسبنا اللّه ربّنا و کفی
هوش مصنوعی: آن گروه گفتند که همه چیز پاک و خالص است و ما تنها به خداوند، پروردگارمان، بسنده میکنیم.
دومین پایه ای که نفسانی ست
در تقوم رهین فوقانیست
هوش مصنوعی: دومین اصل یا پایهای که به خواستهها و تمایلات انسانی مربوط میشود، در مسیری است که به مقام و سطح بالاتری وابسته است.
لیک در جملهٔ صفات و فعال
بی کم از خود نماید استقلال
هوش مصنوعی: اما در تمامی ویژگیها و اعمال، بدون هیچ کاهشی، استقلال خود را نشان میدهد.
سومین پایه با تفاوت قدر
شده بعضی نجوم و برخی بدر
هوش مصنوعی: سومین پایه با تفاوتی مشخص به وجود آمده که بعضی ستارهها به حساب آمده و برخی دیگر به عنوان ماه در نظر گرفته شدهاند.
مهوشانِ برازخند، نفوس
که در انظار عالمند عروس
هوش مصنوعی: زیبایان در حال انتظارند، روحهایی که در دیدگاه مردم جلوهگرند مانند عروسی زیبا.
وان ملایک که اهل تدبیرند
هر یکی در دیار خود میرند
هوش مصنوعی: فرشتگانی که در کار تدبیر و تدبیر امور هستند، هر کدام در سرزمین خود میرانند و از آنجا نمیروند.
همه زین زمره اند تا دانی
جرعه نوشان فیض یزدانی
هوش مصنوعی: همه کسانی که از این گروه هستند، در واقع افراد نشستهاند که از نعمتهای الهی بهرهمند میشوند.
وان دوم پایه در تقوّم هم
حاجتش با فروتران محکم
هوش مصنوعی: این بیت بیانگر این است که در معنای اراده و خواستهها، آنچه که فرد به آن نیاز دارد، باید بر اساس اصول و ریشههای محکم بنا شود. به عبارت دیگر، نقاط قوت و پایههای اساسی باید به خوبی برقرار شوند تا خواستهها و اهداف بتوانند به ثمر بنشینند.
این مقام طبایع صور است
دیده ها بازکن که در نظر است
هوش مصنوعی: به اینجا نگاه کن، اینجا نشاندهنده حالتهای مختلف طبیعت است. چشمهایت را باز کن که همهچیز در نگاه توست.
چارمین پایه را چو درنگری
جای بیهوشی است و بی خبری
هوش مصنوعی: چهارمین پایه را که نگاه کنی، نشانهای از غفلت و بیخبری است.
غیر امکان و قوّه، چیزی نیست
ذوق فعلیت وتمیزی نیست
هوش مصنوعی: هر چیزی که در عالم وجود دارد، به جز قدرت و توانایی، چیزی نیست و این خاصیت انجام کار و تمایز با آنچه قبلاً وجود داشته، وجود ندارد.
می پذیرد عطای بالا را
می نماید قبول شیا را
هوش مصنوعی: به راحتی نعمتهای الهی را میپذیرد و از زیباییهای ظاهر و فریبهای دنیا چشمپوشی میکند.