برگردان به زبان ساده
شکل دیو سفید دارد اصیل
که مماناد آن سیه صوفی
هوش مصنوعی: شکل و شمایل او مانند دیوی سفید و با وقار است و همچون آن عارف سیاهپوش نمیباشد.
دم تقوی زند ولی بر فسق
من ندیدم چو او به مشعوفی
هوش مصنوعی: تقوا به یک شیوۀ خاصی از رفتار اشاره دارد، اما من هرگز کسی را ندیدم که به اندازه او در عیش و لذت به سر ببرد و در عین حال با تقوا باشد.
در ره دین و شرع لایومن
در طریق حفاظ لایوفی
هوش مصنوعی: در مسیر دین و قوانین، هیچ کسی نمیتواند به امن بودن خود اطمینان کامل داشته باشد. در مسیر محافظت و حفاظت نیز، هیچ فردی نمیتواند به وفاداری و صداقت خود اعتماد کند.
گفتم ای زن جلب چه معجونی
از چه ترکیب و خلط محفوفی
هوش مصنوعی: به او گفتم، ای زن، چه نوع جادویی داری که از چه چیزهایی با هم ترکیب شده و به وجود آمده است؟
در تو سختی و رنج بی اثر است
نه ز لحم عظام غضروفی
هوش مصنوعی: در وجود تو، درد و رنج تأثیری ندارد، نه از گوشت و استخوان، نه از بافتهای نرم.
مترصد نشسته بر سر پای
در تمنای شغل مالوفی
هوش مصنوعی: کسی در انتظار نشسته است تا به شغل آشنای خود دست یابد و به فعالیتهای همیشگیاش بازگردد.
بی نشان همچو نون تنوینی
بی عمل همچو حرف محذوفی
هوش مصنوعی: بینشان مانند حرفی است که اثر واضحی ندارد و بیعمل به مانند حرفی است که در جمله ذکر شده اما وجود ندارد.
همه عمر تو صرف شد به بدی
وین زمان از امید مصروفی
هوش مصنوعی: تمام عمر تو در کارهای بد گذشت و اکنون در این زمان، تنها امید تو صرف شده است.
طاعتت محض زرق و عین ریاست
به مثل گر جنید و معروفی
هوش مصنوعی: عبارت به معنای این است که اطاعت و پیروی از تو صرفاً به خاطر جذابیت و چهرهات نیست، بلکه مانند بزرگان و عرفای واقعی همچون جنید و معروفی، باید از درون به آن ارزش قائل شد.
قد پستت سزای نفط و نی است
تو کجا اهل خرقه و صوفی
هوش مصنوعی: تو با قامت کوتاهات، به نفت و نی میمانی؛ اهل زهد و تصوف که نیستی.
به عسیری چو خط مرموزی
به ثقیلی چو شعر مزحوفی
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که مانند یک نوشته یا پیغام پیچیده که فهم آن دشوار است، احساس میشود. مانند شعری که بدون معنا یا کممقدار است و درک آن سخت است.
ظالم یک دیار مظلومی
قاصد صد هزار ملهوفی
هوش مصنوعی: ظالمی در یک سرزمین وجود دارد که پیامآور درد و رنج هزاران انسان بیگناه است.
به خصال سباع موسومی
به صفات بهیمه موصوفی
هوش مصنوعی: این بیت به تشبیه خواص موجودات وحشی و گوشتخوار به خصوصیات حیوانات اهلی اشاره دارد. به نوعی، در این ابیات به تضاد و تفاوتهای ظاهری و باطنی بین این دو گروه از موجودات پرداخته میشود. در این راستا، به ویژگیهای اجتماعی و طبیعی هر گروه نگاهی میشود و بر تنوع رفتارها و صفات آنها تأکید میگردد.
به نکابت چو موش مشهوری
به اذیت چو مار معروفی
هوش مصنوعی: شما به خاطر نیکی و خوبیتان شهرت دارید، اما مانند ماری هم در آزار و آذیت شناخته شدهاید.
کشتنت واجب است بر همه خلق
به چه تاویل و رخصه موقوفی
هوش مصنوعی: کشتن تو برای همه مردم ضروری است، اما دلیل و اجازهای برای این کار وجود ندارد.
فتوی شافعی گواه من است
رخصت بو حنیفه کوفی
هوش مصنوعی: فتوای شافعی گواهی میدهد که اجازه بو حنیفه کوفی وجود دارد.
همه لفظ ممرضت این باد
لاسفاء له و ماعوفی
هوش مصنوعی: تمام کلمات تو فقط بهانهای است برای درد و رنج، و هیچ چیز دیگری نیست.