برگردان به زبان ساده
دو، روز مطرب و ساقی گر اتفاق کنند
وفاق در، می و خون در، دل نفاق کنند
هوش مصنوعی: اگر دو روز مجالست با مطرب و ساقی دست دهد و هماهنگ شوند، در این حالت حتی ممکن است دل‌ها به جای دوستی و عشق، پر از کینه و نفاق باشد.
حصار شهر مخالف ز ترک پر آشوب
حجاز پر، زنوا، شور، در عراق کنند
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به تصویرسازی از وضعیت پرتنش و آشوب در منطقه‌ای اشاره می‌کند که در اطراف شهر حصار کشیده شده است. او به نخبگان و جنگجویان اشاره دارد که در حال مبارزه و ایجاد ناآرامی در سرزمینی دیگر هستند. به طور کلی، شاعر وضعیت ناامنی و درگیری را در این منطقه توصیف می‌کند.
شب و خیال ز سیم رباب و پرده تار
مهار تفرقه در بینی فراق کنند
هوش مصنوعی: در شب، در خیالی به یاد صدای خوش رباب و پرده تار می‌افتم و احساس می‌کنم که separations و دوری‌های بین ما به وسیله این یادها کاهش می‌یابد.
به علم منطقه چرخ را کره سازند
کسان که در کمرت دست خود نطاق کنند
هوش مصنوعی: افرادی که دارای دانش و آگاهی هستند، می‌توانند با استفاده از علم، چرخش‌های زمین را به شکلی هندسی و منظم درآورند؛ اما کسانی که در زندگی خود به دنبال کارهای سطحی و بی‌ثمر باشند، فقط دستشان به خودشان می‌رسد و از پیشرفت دور می‌مانند.
مگر قمر به رخت لاف همسری زندا
که هر مهی دوشبش روی در محاق کنند
هوش مصنوعی: آیا قمر می‌تواند به زیبایی تو ادعای همسری کند؟ هر ماهی که در آسمان باشد، دو شب در سایه تو محو می‌شود.
هلال بدر، شود طاق از آسمان گذرد
که ابروی تو شبیه هلال طاق کنند
هوش مصنوعی: هلال ماه به قدری زیباست که اگر از آسمان عبور کند، می‌تواند به راحتی با ابروی تو که شبیه هلال است، مقایسه شود.
کسان که بی خبرند از سیاق درویشی
. . . پر ز طمطراق کنند
هوش مصنوعی: افرادی که از زندگی درویشی بی‌خبرند، به خودشان می‌بالند و خود را بزرگ‌تر از آنچه که هستند نشان می‌دهند.
ز می فروش تو «کأس الکرام معنی » خواه
که تا کدوی سرت کاسه رحاق کنند
هوش مصنوعی: از نوشیدن شراب معانی بلند برآی که تا زمانی که در دنیا هستی، دیگران با تو مانند کدو رفتار نکنند و تو را نادیده نگیرند.
گرت هواست که رخت افکنی به ساحت حرب
بگو عنان بسر رفرف و براق کنند
هوش مصنوعی: اگر می‌خواهی به میدان جنگ بروی، برای خودت وسایل و امکانات لازم را آماده کن و خود را به خوبی مجهز کن.
مکن عجوزه دنیا نکاح کاین رندان
عروس کاوس و پرویز را طلاق کنند
هوش مصنوعی: دنیا را به عنوان یک زن پیر و کم ارزش تصور نکن، زیرا رندان و جوانان با اراده می‌توانند از او جدا شوند و تصمیمات سختی بگیرند.
معطر است دماغ جهان ز عطسه صبح
سزد قنینه و مینا و بط فراق کنند
هوش مصنوعی: هوای جهان به عطر صبح آغشته است و شایسته است که قنینه (نوعی عطر) و مینا (شکلی از ظروف شفاف) و پرندگان زیبا به آن سر بزنند و از آن جدا شوند.
به امهات و به آبا جواب ده «حاجب »
که غافلان نتوانند خرق آق کنند
هوش مصنوعی: به مادران و نیاکان خود پاسخ بده «حاجب»، تا کسانی که غافل هستند نتوانند دست‌اندازی کنند.
