برگردان به زبان ساده
بیا که تُرکِ فلک خوانِ روزه غارت کرد
هلالِ عید به دورِ قدح اشارت کرد
هشیار باش که روز جشن است و دست تقدیر، خوان و سفره روزه را برچید و هلال روز عید به زبان حال، قدح باده را به تو نشان میدهد.
ثوابِ روزه و حجِّ قبول آن کس بُرد
که خاکِ میکدهٔ عشق را زیارت کرد
ثواب روزه و حج را کسی میبرد که خاک میکده عشق را زیارت میکند. (میکده در شعر حافظ، محل دوری از خودپرستی و رها شدن از خود و دوری از ریا است.)
مُقامِ اصلیِ ما گوشهٔ خرابات است
خداش خیر دهاد آن که این عمارت کرد
جای و جایگاه اصلی و سزاوار ما گوشه میکده و خرابات است خدا خیرش دهاد کسی را که این بنا و عمارت را ساخت. (کرد: ساخت)
بهایِ بادهٔ چون لعل چیست؟ جوهرِ عقل
بیا که سود کسی بُرد، کاین تجارت کرد
بهای باده ناب و لعلگون را چطور و با چه باید پرداخت؟ با جوهر عقل. کسی که این معامله را انجام داد، سود بُرد.
نماز در خَمِ آن ابروانِ محرابی
کسی کُنَد که به خونِ جگر طهارت کرد
کسی میتواند در خم و طاق محراب آن ابروان کمانی نماز کند که با خون جگر طهارت کرد.
فغان که نرگس جَمّاشِ شیخِ شهر امروز
نظر به دُردکشان از سرِ حقارت کرد
فریاد از دست چشمان فضول شیخ و زاهد شهر که امروز با دیده مذمت و حقارت به دُردکشان و میگساران نگاهکرد.
به رویِ یار نظر کن ز دیده مِنّت دار
که کاردیده، نظر از سرِ بِصارت کرد
به روی یار نگاه کن و از دیده و روی یار ممنون و سپاسگزار باش که آدم پخته و کاردیده، از روی بینش و بصیرت نگاه میکند.
حدیثِ عشق ز حافظ شنو نه از واعظ
اگر چه صنعتِ بسیار در عبارت کرد
اگر داستان عشق را میخواهی بشنوی آنرا از حافظ بشنو نه از واعظ و شیخ، اگر چه کلام و زبان پر هیاهو و پر فنی دارد.