برگردان به زبان ساده
امشب بدر پیر مغان ولوله داریم
با مغبچگان از دف و نی غلغله داریم
هوش مصنوعی: امشب در خانه پیر مغان و در حضور دوستداران میخواهیم جشن و شادی بگیریم و صدای دف و نی در فضا طنینانداز است.
می از چه حرام است و ریا از چه حلال است
از شیخ ریا کار یکی مسئله داریم
هوش مصنوعی: این بیت به موضوع تضاد بین شراب و ریا اشاره دارد. شاعر به این نکته پرداخته که شراب، در برخی موارد حرام است، در حالی که ریاکاری که خود نوعی نفاق و فریب است، ممکن است بهنظر حلال بیاید. در واقع، شاعر از شیخی که خود را متدین نشان میدهد، به سوالی دربارهی این پارادوکس میرسد و به بحثی عمیقتر دربارهی حقیقت و ظاهرسازی میپردازد.
ما هر چه بگوئیم مثال است و تو طفلی
شرحی به از این از پی این امثله داریم
هوش مصنوعی: ما هر چیزی که بگوییم فقط مثال است و تو مانند کودکی هستی که میتواند از این مثالها بیشتر و بهتر توضیحاتی بگیرد.
ایشیخ گر از رندی ما تو گله داری
از شیخی تو نیز بسی ما گله داریم
هوش مصنوعی: ای شیخ، اگر از رفتارهای ما نقصی میبینی و ناراحت هستی، ما هم از رفتارهای شما ایرادهای زیادی داریم.
با مثل تو ناچار شب و روز گرفتار
الحق که در این کار بسی حوصله داریم
هوش مصنوعی: با وجود تو، روز و شب مجبوریم به این موضوع فکر کنیم، زیرا در این زمینه بسیار تحمل و صبر داریم.
یک همت مردانه کن ای خضر ره عشق
تا منزل مقصود یکی مرحله داریم
هوش مصنوعی: ای مرد، عزم و ارادهای قوی به خرج بده و مانند خضر، در مسیر عشق تلاش کن، زیرا ما تنها یک قدم تا رسیدن به هدف نهاییمان فاصله داریم.
ره گم نشود تا نفس پیر دهد راه
یک بانگ جرس رهبر این قافله داریم
هوش مصنوعی: تا وقتی که نفس پیری نیامده، مسیر را گم نمیکنیم، چرا که صدای زنگی مانند راهنمای این گروه را داریم.
در مشرب سالوس اگر با تو شریکم
جز زرق و ریا نیز بسی مشغله داریم
هوش مصنوعی: اگر در محلی که مملو از فریب و تظاهر است با تو همنفس هستم، به جز ظاهر فریبنده و تظاهرات، مشغلههای دیگری هم داریم.
زین علم که رسمی است پی بحث و جدل نیز
افزون ز تو چندین ورق باطله داریم
هوش مصنوعی: از این دانشی که به بحث و جدل میانجامد، ما ورقهای باطل زیادی داریم و تو بیشتر از اینها داری.
دیوانه شب عاقل روزیم و از این دست
ما عقل و جنون بسته بیک سلسله داریم
هوش مصنوعی: ما در شب مانند دیوانهها رفتار میکنیم و در روز عاقل و هوشمند هستیم. به این ترتیب، عقل و دیوانگی ما به نوعی به هم مرتبط است و رابطهای خاص بین آنها وجود دارد.
