برگردان به زبان ساده
تن زنده بجان آمد و جان زنده بجانان
جان راهبر دل شد و دل راهبر جان
هوش مصنوعی: بدن زنده به روح پیوست و روح زنده به محبوب حقیقتی رسید. دل به عنوان راهنما برای روح عمل کرد و روح نیز به عنوان راهنمای دل عمل نمود.
گر ترس سرت هست، برو، خواجه، ازین کوی
کاغشته بخونند درین کوچه دلیران
هوش مصنوعی: اگر از خطر میترسی، ای آقا، بهتر است از این مکان که در آن دلیران زندگی میکنند، دور شوی.
در نقطه خالست صفای دل درویش
ای دوست، مگو قصه «ما کان و ما کان »
هوش مصنوعی: در دل درویش، آرامش و صفا وجود دارد، ای دوست. نگو از داستانهای گذشته و آنچه که بوده است.
هرگز سخن واعظ و ناصح نکند سود
زین سان که منم بی دل و دین، بی سر و سامان
هوش مصنوعی: سخنان واعظ و ناصح هرگز به اندازهٔ من که بیدل و دین و بیسر و سامانم، سودمند نیست.
مهجورم و محرومم و معروف بافلاس
من دست تهی چون روم از کوی کریمان؟
هوش مصنوعی: تنها و دور از دیگران هستم و با فقر و بیپولی شناخته شدهام. وقتی که با دستان خالی از محلهی بخشندگان بیرون میروم، چگونه میتوانم انتظار کمک داشته باشم؟
از کس مهراسید اگر عاشق یارید
مستانه درآیید درین بیشه شیران
هوش مصنوعی: اگر عاشق هستید، از هیچ کس نترسید و با شجاعت و دلگرمی در این عرصه پرخطر وارد شوید.
ای عشق، سراسر همه لطفی و کرامت
در حسن تو ذرات جهان واله و حیران
هوش مصنوعی: ای عشق، تو تمام لطف و بزرگواری هستی و زیبایی تو سبب میشود که ذرات جهان متحیر و شگفتزده باشند.
هم آدم و هم شیئی و هم احمد مختار
هم یوسف کنعانی و هم موسی عمران
هوش مصنوعی: هم انسانها و هم اشیاء وجود دارند و همچنین شخصیتهای بزرگی مانند احمد مختار، یوسف کنعانی و موسی پسر عمران هم در این میان هستند.
آشفته و واله شده قاسم بشب و روز
زان روی دل افروز و زان زلف پریشان
هوش مصنوعی: قاسم در شب و روز به خاطر زیبایی دلربا و زلفهای پریشان کسی سرشار از عشق و هیجان شده است.