برگردان به زبان ساده
با من که عاشقم سخن از ننگ و نام چیست؟
در امر خاص حجت دستور عام چیست؟
هوش مصنوعی: با کسی که عاشق است، صحبت از ننگ و آبرو چه فایده‌ای دارد؟ در مسائل مخصوص، دلیل و برهان عمومی چه کاربردی دارد؟
مستم ز خون دل که دو چشمم از آن پرست
گویی مخور شراب و نبینی به جام چیست؟
هوش مصنوعی: من از شدت غم و اندوهی که به دل دارم مست هستم، به گونه‌ای که چشمانم پر از اشک است. انگار که اگر شرابی بنوشی، چیزی در وجو د نخواهی دید و به جام نگاه نخواهی کرد.
با دوست هر که باده به خلوت خورد مدام
داند که حور و کوثر و دارالسلام چیست؟
هوش مصنوعی: هر کسی که با دوستش در خلوت شراب بنوشد، به خوبی می‌داند که زیبایی‌های بهشت و نعمت‌های آن چیست.
دلخسته غمیم و بود می دوای ما
با خستگان حدیث حلال و حرام چیست؟
هوش مصنوعی: دل‌زده و ناراحتیم و نوشیدن شراب برای ما تسکین‌دهنده است. اما برای خسته‌دل‌ها، بحث درباره حلال و حرام چه معنایی دارد؟
در روز تیره از شب تارم نماند بیم
چون صبح نیست خود چه شناسم که شام چیست؟
هوش مصنوعی: در روزهای سخت و تاریک زندگی، دیگر از شب‌های سیاه و ترس‌آور نگران نیستم، چون وقتی صبح روشن می‌شود، دیگر نمی‌دانم که تاریکی شب چه معنا دارد.
با خیل مور می رسی از ره خوش ست فال
قاصد بگو کز آن لب نوشین پیام چیست؟
هوش مصنوعی: با گروه زیادی از مورچه‌ها به سوی من می‌آیی، خوشبختانه بگو که پیام از آن لب شیرین چیست؟
گفتی قفس خوش ست توان بال و پر گشود
باری علاج خستگی بند دام چیست؟
هوش مصنوعی: شما گفتید که قفس خوب است، اما راهی برای باز کردن بال و پر وجود ندارد. حالا درمان خستگی ناشی از گرفتار بودن در دام چیست؟
از کاسه کرام نصیبست خاک را
تا از فلک نصیبه کأس کرام چیست؟
هوش مصنوعی: خاک را از بخشندگانی که در دنیا کرامت دارند، نعمت‌ها و برکات می‌رسد. اما درباره کاسه‌ای که از آسمان می‌ریزد و بخشش‌های الهی را منتقل می‌کند، باید گفت که این بخشش‌ها چیست و چه معنایی دارد؟
نیکی ز تست از تو نخواهیم مزد کار
ور خود بدیم کار توایم انتقام چیست؟
هوش مصنوعی: هر کار خوبی که انجام دهی، از تو پاداش نمی‌خواهیم. اگر کار بدی از خودت سر بزند، ما چه انتقامی باید بگیریم؟
غالب اگر نه خرقه و مصحف به هم فروخت
پرسد چرا که نرخ می لعل‌فام چیست؟
هوش مصنوعی: اگرچه غالب در اینجا پوششی یا کتابی را به فروش گذاشته، اما اگر از او بپرسند که چرا قیمت شراب قرمز این‌طور است، در واقع اشاره به این دارد که دلایل و ارزش‌ها در زندگی ممکن است در ظاهر ساده و قابل دسترس باشند، اما پشت هر چیزی داستان و عمق خاصی وجود دارد که باید به آن توجه کرد.
