برگردان به زبان ساده
عرض خود برد که رسوایی ما خیزد ازو
فتنه خویی ست ندانم چه بلا خیزد ازو
هوش مصنوعی: منظور این است که فردی با ناز و خودشیفتگی خود به دیگران میگوید که آبرو و شرمندگی ما از او ناشی میشود، و نمیدانم چه بلایی بر سر ما خواهد آورد. در واقع، این شخص باید بداند که رفتار و فتنهانگیزیاش ممکن است عواقبی وخیم ایجاد کند.
تا ازین بی ادبی قهر تو افزون گردد
گله سازی ست که آهنگ دعا خیزد ازو
هوش مصنوعی: این جمله بیان میکند که زمانی که قهر و بیادبی تو بیشتر میشود، ناله و شکایت به وجود میآید و دعای خیر از آن ناشی میشود. به عبارت دیگر، هنگامی که رفتاری ناپسند وجود دارد، افراد به سمت دعا و خواستن بهبود میروند.
نم اشکی چو به خاکم بفشانی از مهر
خاک بالد به خود و مهرگیا خیزد ازو
هوش مصنوعی: اگر از محبت، اشکی بر خاکم بریزی، خاکم بال و پر میگیرد و از آن، گل و گیاه میروید.
پیش ما دوزخ جاوید بهشت ست بهشت
باد آباد دیاری که وفا خیزد ازو
هوش مصنوعی: در نزد ما، دوزخی که همیشه باقی است، بهتر از بهشتی است که در آن وفای واقعی وجود داشته باشد. رونق و آبادانی بهشتی که از وفا و صداقت بهوجود میآید، ارزشمندتر است.
بینوایان تو درد سر دعوی ندهند
بشکند ساز وفایی که صدا خیزد ازو
هوش مصنوعی: بیچارهها به درد و مشکلات خود شکایت نمیکنند، زیرا در پی وفا و دوستی هستند که این وفا ممکن است بشکند و صدای آن به گوش برسد.
دل به یاران چه ره آورد سفر عرض کند
مگر آهی که ز جور رفقا خیزد ازو
هوش مصنوعی: انگار دل به دوستان چه هدیهای میتواند بیاورد؟ جز آهی که از درد و ظلم دوستان برمیخیزد.
نجهد زیر سرانگشت تو نبضم که مرا
نیست دردی که تمنای دوا خیزد ازو
هوش مصنوعی: من نیازی به درمان ندارم و درد و رنجی حس نمیکنم که بخواهم به دنبال درمان باشم، حتی زیر فشار و تمایل تو.
به مشام که رسد نکهت زلف سیهی؟
که همه بیخودی باد صبا خیزد ازو
هوش مصنوعی: وقتی عطر و رایحه زیبای زلف سیاه به مشام برسد، تمام احساسات و حالتهای بیاختیار از نسیم صبح به سمت او پیش میرود.
بوسه بعد از طلب بوسه نبخشد لذت
چون جوابی که به انداز حیا خیزد ازو
هوش مصنوعی: بوسهای که بعد از درخواست داده شود، لذتی ندارد مانند پاسخی که به اندازه حیا از آن صادر میشود.
محو افسونگر نازیم که او را با ما
دورباشی ست که آهنگ بیا خیزد ازو
هوش مصنوعی: میگویند ما تحت تأثیر جذبه و فریب این معشوق قرار گرفتهایم، اما او به خاطر ما از این جدایی دور است و این جدایی باعث برانگیختن اشتیاق او میشود.
دیگر امروز به ما بر سر جنگ آمده است
به ادایی که همه صلح و صفا خیزد ازو
هوش مصنوعی: امروز برای ما شرایط به گونهای شده که به نظر میرسد دشمنی در میان است، در حالی که به ظاهر همه چیز آرام و صلحآمیز به نظر میرسد.
بلبل گلشن عشق آمده غالب ز ازل
حیف گر زمزمه مدح و ثنا خیزد ازو
هوش مصنوعی: بلبل در گلستان عشق به زیبایی ظاهر شده است و از قدیم وجود داشته است. افسوس که اگر صدای آواز و ستایش از او برآید، جای تأسف خواهد بود.