برگردان به زبان ساده
خوش بود فارغ ز بند کفر و ایمان زیستن
حیف کافر مردن و آوخ مسلمان زیستن
هوش مصنوعی: زندگی بدون دغدغههای اعتقادی و مذهبی بسیار دلپذیر است. افسوس که اگر کسی کافر از دنیا برود، جای تأسف است که در این دنیا به عنوان مسلمان زندگی کند.
شیوه رندان بی پروا خرام از من مپرس
اینقدر دانم که دشوارست آسان زیستن
هوش مصنوعی: شیوه رفتار و زندگی رندان آزادمنش را از من نپرس؛ تنها میدانم که زندگی آسان کار سادهای نیست و دشوارتر از آن است که به نظر میرسد.
برد گوی خرمی از هر دو عالم هر که یافت
در بیابان مردن و در قصر و ایوان زیستن
هوش مصنوعی: هر کسی که بتواند در میانسالی و در شرایط سخت و دشوار زندگی کند و در عین حال در لذتها و خوشیهای زندگی هم مشارکت داشته باشد، برنده واقعی است.
راحت جاوید ترک اختلاط مردم ست
چون خضر باید ز چشم خلق پنهان زیستن
هوش مصنوعی: زندگی آرام و بیدغدغه از آمیختگی با مردم به دست میآید، زیرا مانند استاد حکمت، خضر، باید از دید مردم دور و پنهان زیست.
تا چه راز اندر ته این پرده پنهان کرده اند
مرگ مکتوبی بود کو راست عنوان زیستن
هوش مصنوعی: در پشت این پرده، چه رازی نهفته است که مرگ به عنوان یک نوشته، واقعاً بیانگر زندگی است.
روز وصل یار جان ده ور نه عمری بعد ازین
همچو ما از زیستن خواهی پشیمان زیستن
هوش مصنوعی: اگر در روز وصال محبوب تو زندگی را با تمام وجود تجربه نکنی، بعدا از اینکه تمام عمر را به این شکل سپری کردهای، پشیمان خواهی شد و زندگی برایت بیمعنا خواهد بود.
با رقیبان همفنیم اما به دعویگاه شوق
مردنست از ما و زین مشتی گرانجان زیستن
هوش مصنوعی: ما در کنار رقیبان خود هستیم، ولی در حقیقت، آرزوی مرگ را داریم و تحمل سختیهای زندگی برایمان دشوار است.
بر نوید مقدمت صد بار جان باید فشاند
بر امید وعده ات زنهار نتوان زیستن
هوش مصنوعی: برای آمدن تو باید جان را بارها فدای کنم و بر امید وعدهات، نمیتوانم به زندگی ادامه دهم.
دیده گر روشن سواد ظلمت و نورست چیست
فارغ از اهریمن و غافل ز یزدان زیستن؟
هوش مصنوعی: اگر چشمانت روشن باشد، تفاوت بین تاریکی و روشنی را خواهی دید. پس چگونه میتوانی از شرّ و شیطان غافل شوی و بیتوجه به خداوند زندگی کنی؟
ابتذالی دارد این مضمون توارد عیب نیست
نگذرد در خاطر نازک خیالان زیستن
هوش مصنوعی: این مفهوم به نوعی تکراری و پیش پا افتاده به نظر میرسد، اما اشکالی ندارد که در ذهن افراد حساس باقی بماند و در زندگی ایشان تأثیر بگذارد.
غالب از هندوستان بگریز فرصت مفت تست
در نجف مردن خوش است و در صفاهان زیستن
هوش مصنوعی: از هند فرار کن، زیرا که این یک فرصت بینظیر است. در نجف مردن خوب است و زندگی در اصفهان لذتبخش است.