برگردان به زبان ساده
نهانی از نظر ای بینظیر از بس عیانستی
عیان شد سرّ این معنی که میگفتم نهانستی
هوش مصنوعی: تو چنان بینظیری که حتی وقتی پنهانی هستی، از شدت روشنی و وضوحی که داری، حقیقت این مطلب که گفتم در واقع پنهان هستی، به وضوح نمایان میشود.
گهی گویم عیانستی گهی گویم نهانستی
نه اینستی نه آنستی هم اینستی هم آنستی
هوش مصنوعی: گاهی میگویم که تو کاملاً آشکار هستی، و گاهی فکر میکنم که نهان هستی. تو نه این هستی و نه آن. در حقیقت هم این هستی و هم آن.
به نزد آن کت از عین عیان بیند نهانستی
به پیش آن کت از چشم نهان جوید عیانستی
هوش مصنوعی: در برابر آن کس که به روشنی حقیقت را میبیند، پنهانکاری معنا ندارد؛ و در پیش آن کسی که نمیتواند حقیقت را ببیند، تنها به دنبال ظواهر میگردد.
یقین هر چند میجوید گمان هر چند میپوید
نه محصور یقینستی نه مغلوب گمانستی
هوش مصنوعی: اگرچه یقین و دانایی را جستجو میکنی و گمان و فرضیات را دنبال میکنی، اما نه به یقین کامل دست یافتهای و نه از گمانها و حدسها تسلیم شدهای.
بیانی را که کس واقف نباشد نکتهپردازی
زبانی را که کس دانا نباشد ترجمانستی
هوش مصنوعی: هرگاه که کسی از موضوعی بیخبر باشد، بیان کردن آن موضوع سخت و بیفایده است. همچنین وقتی که کسی به عمق مطلبی آگاه نیست، تلاش برای توضیح آن نیز بیمعنا خواهد بود.
به چشم حق نگر گر ژرف بیند مرد دانشور
تو در هر قطرهای پنهان چو بحر بیکرانستی
هوش مصنوعی: اگر با چشم حقیقتنگر بنگری، در هر قطره آب، عمق و وسعتی به اندازهی دریا میبینی. انسانهای دانا قادرند از جزئیات کوچک، معانی عمیق و وسیع را استخراج کنند.
اگرکس عکس خورشید فلک در آبدان بیند
نیارد گفت خورشید فلک در آبدانستی
هوش مصنوعی: اگر کسی تصویر خورشید را در آینه ببیند، هرگز نمیتواند بگوید که آن خورشید واقعی است.
کجا مِهری که سیصد چند غَبرا جِرمِ رَخشانش
درون آبدان بودن خلاف امتحانستی
هوش مصنوعی: کجا آن مهر وجود دارد که در دل خود، سیصد و چند چهره زیبای درخشان داشته باشد و در آغوش خود، این زیباییها را به خوبی نشان دهد؟
وگر گوید نه خورشیدست کاندر آبدان دیدم
ز انکار عیان مردود عقل نکتهدانستی
هوش مصنوعی: اگر کسی بگوید که آن چیزی که دیدم خورشید نیست، باید به او گفت که من با چشم خود در آینه دیدم و منطقی نیست که این حقیقت را انکار کند.
یکی گفتا قدیم از اصل با حادث نپیوندد
سپس پیوند ما با ذات بیهمتا چنانستی
هوش مصنوعی: یکی گفت که از گذشتهها، اصل و تازه به هم نمیپیوندند، اما پیوند ما با ذات یکتای خداوند به گونهای است که نمیتوان آن را توصیف کرد.
بگفتم راست میگوییّ و راه راست میپویی
ولیکن آنچه میجویی عیان از این بیانستی
هوش مصنوعی: من به تو گفتم که راست میگویی و در جستجوی راه درست هستی، اما آنچه که به دنبالش هستی، از همین گفتار واضح و مشخص است.
بجنبد سرو را شاخ از نسیم و ریشه پابرجا
نجنبد اصل آن از باد اگر فرعش نوانستی
هوش مصنوعی: اگر نسیم به درخت بوزد، شاخههای آن به حرکت درمیآیند، اما ریشههای آن در زمین محکم و ثابت میمانند. اگر چه شاخهها به خاطر باد میلرزند، اما خود درخت به جای خود پابرجا است.
ازین تمثال روشن شدکه شخص آفریش را
ثباتی با حدوث اندر طبیعت توأمانستی
هوش مصنوعی: از این تصویر روشن میتوان فهمید که وجود فرد آفریده همزمان با پایداری و تازگی در طبیعت همراه است.
به معنی هست پاینده به صورت هست زاینده
به وجهی از مکان بیرون به وجهی در مکانستی
هوش مصنوعی: به معنای واقعی، وجود و هستی همواره پابرجاست و به شکلی در حال ایجاد و زایش است. وجود، از جنبهای از مکان خارج است اما از جنبهای دیگر در مکان حضور دارد.
از آن پایندگی همسایه با عقل گرانمایه
ازین زایندگی همپایه با یونان زمانستی
هوش مصنوعی: از دوام و ماندگاری همسایههای با عقل و دانش، به خاطر زایش و خلاقیت مشابه با یونان در زمان خود صحبت میکند.
روان بوعلی سینا ازین اشراق سینایی
به زیر خاک تاری پایکوبان کفزنانستی
هوش مصنوعی: روح بوعلی سینا به خاطر این روشنایی معنوی به زیر خاک رفته و در حال تکرار سرود ملایم خوشحالی است.
کس ار زی تربیت پوید که قاآنی چنین گوید
سراید مرحبا بالله که تحقیق آن چنانستی
هوش مصنوعی: هر کس که به تربیت و ادب قدم گذاشته باشد، مثل قاآنی، به این گونه سخن میگوید. درود بر خدا که حقیقتاً این چنین است.
به خاصانت بپیوندد کلام نغز من چونان
که رهگمکرده را رهبر جرس زی کاروانستی
هوش مصنوعی: کلام خوب من به شما میپیوندد، مانند دلیلی که راه گمکرده را به سوی مقصدش هدایت میکند.
