برگردان به زبان ساده
تو ای نیلوفر بویا که خورشیدت دلیلستی
شب یلداستی مه را که بس تار و طویلستی
هوش مصنوعی: ای نیلوفر خوشبو، روشنایی تو میتابد و در شب یلدا، ماه را که بسیار تاریک و بلند است، روشن میکنی.
پناه گلشن رضوان و خلوتخانهٔ قدسی
شبستان ملک یا آشیان جبرئیلستی
هوش مصنوعی: پناهگاه باغ بهشت و مکانهای مقدس، محل آرامش و آسایش فرشتگان است.
گهی دور قمر را دود آتشگاه نمرودی
گهی بر گرد گل ریحان بستان خلیلستی
هوش مصنوعی: گاهی دور قمر، آتش شعلهور نمرود را میبینیم و گاهی دور گل ریحان باغ خلیل (ابراهیم) هستیم.
گهی در بر کف موسی ترا گه طلعت یوسف
ز نیل سوده پیچان موجزن دریای نیلستی
هوش مصنوعی: گاهی در آغوش تو، مانند موسی، سرشار از نعمت و رحمت هستم و گاهی نیز مانند یوسف، در حالتی جذاب و زیبا در میان طوفان دریا که نماد زیبایی و شگفتی است، شناورم.
گهی در آتشوگاهی میان طشت خون اندر
سیاه و سوخته مانا سیاووش قتیلستی
هوش مصنوعی: گاهی در آتش و گاهی در میان تشت خون، چون سیاوش، قتیل و سرانجامی سیاه و سوخته را تجربه میکنم.
چو تر گردد بریزد مشک از هم بس شگفت آید
به قید عاشقان ای زلف تر زنجیر پیلستی
هوش مصنوعی: هنگامی که موهای تو خیس میشود، بوی خوشی از آن منتشر میشود که عاشقان را شگفتزده میکند؛ زیرا این زلف خیس همچون زنجیری از فیلهای قوی است.
به خلد و سلسبیلش راه نبود مرد عاصی را
تو عاصیاز چهردر پابن خلد و سلسبیلشی
هوش مصنوعی: مردان نافرمان به بهشت و نعمتهای آن دسترسی ندارند. تو که از نافرمانی رنج میبری، چرا خود را به دروازههای این بهشت میزند؟
تو را در سایه طاووس بهشت ای سایهٔ طوبی
غلطگفتمکه طوبی را به سر ظل ظلیلستی
هوش مصنوعی: تو را در سایه زیبای طاووس بهشت میبینم، ای سایه درخت طوبی، افسوس که اشتباه کردم و گفتم طوبی، چون تو زیر سایهای از آن قرار داری.
شنیدستم که مار آید دلیل خلد شیطان را
سیه ماری به سوی خلد شیطان را دلیلستی
هوش مصنوعی: شنیدم که ماری به سمت بهشت شیطان میآید و نشانهای از موجودی تاریک و پرخطر است که به آنجا راه مییابد.
بجز از سایهٔ تو کی توان جستن عدیل تو
بهروی یار خزم زی که بییار و عدیلستی
هوش مصنوعی: جز سایهٔ تو، کسی را نمیتوان همتای تو یافت. در حالی که تو یار و همراهی نداری، بییار و همتایی هستی.
مرا بر نیلیستی دیده شنجرفی به هجر اندر
تو را تا تودهٔ شنجرف اندر زیر نیلستی
هوش مصنوعی: در زیر آسمان نیلی رنگ، چشمانم به رنگ سرخ و دلتنگی تو مینگرد. در این جدایی، به یاد تو رنگ سرخ دلی که به خاطر غم دوریات در دلم نشسته است، میدرخشد.
قرامحمود یا خود شاملو ای طرهٔ جانان
سیه خیمه ترا اندر چه گلشن وز چه ایلستی
هوش مصنوعی: ای قرامحمود، یا خود شاملو، ای چهرهٔ محبوب سیاه، تو در کدام باغ و از کدام قوم و قبیله هستی؟
بیفشان خویش را تا گویمت تبت کجا باشد
بهخود بشکن بگویم تا به چینت چند میلستی
هوش مصنوعی: خودت را آزاد کن تا بگویم چه عذابی در انتظار توست. اگر خودت را بشکنی، میتوانم بگویم که چقدر باید برای به دست آوردن تو تلاش کنم.
ز تیره ابر نوروزی همی بارد به لالستان
هرا دو دیده لالستان و تو ابر بخیلستی
هوش مصنوعی: در روزهای نوروز، از ابرهای تیره بارانی میبارد که به لالستان میرسد. چشمان لالستان به این بارشها نگاه میکنند و تو همچون ابرهایی هستی که از بخشش خود دریغ میکنند.
بههرکس وعدهٔ فردوس اعلی از تو در طاعت
مگر خاک ره شاهنشه دین را وکیلستی
هوش مصنوعی: هر کسی که از تو به خاطر اطاعت وعده بهشت عالی میدهد، جز خاک پای پادشاه دین را وکیل نکن.
پناه دین حق نفس نبی مقصود حرف کن
علی کایینهٔ ذات خداوند جلیلستی
هوش مصنوعی: پناهگاه دین راستین، روح نبی است. علی، سخن بگو؛ زیرا تو جلوهگاه ذات خداوند بزرگ هستی.
