برگردان به زبان ساده
قدح باده اگر چشم بت ساده نبود
این همه مستی خلق از قدح باده نبود
هوش مصنوعی: اگر چشمی معصوم و بیغش وجود نداشت، اینقدر بادهنوشی و سرخوشی میان مردم نبود.
سبب باده ننوشیدن زاهد این است
که سراسر همه اسباب وی آماده نبود
هوش مصنوعی: زاهد به خاطر این که همه شرایط و دلایل برای نوشیدن شراب مهیا نیست، از باده نوشیدن خودداری میکند.
دوش در دامن پاک صنم بادهفروش
اثری بود که در دامن سجاده نبود
هوش مصنوعی: شبی در دامن دلبر بادهفروش، نشانی دیدم که در دامن عبادتگاه وجود نداشت.
تا به درها نروی هر سحری کی دانی
که دری غیر در میکده بگشاده نبود
هوش مصنوعی: تا زمانی که به درگاهها نری، هر صبح نمیدانی که هیچ دری جز در میکده باز نشده است.
هر که دل بردنِ معشوق ببیند ، داند،
که گناه از طرف عاشق دل داده نبود
هوش مصنوعی: هر کسی که تجربه کند دلربایی محبوب را میفهمد که گناه از جانب عاشق نیست.
هرگز ایجاد نمیکرد ، خدا آدم را،
عین مقصود گر آن شوخ پری زاده نبود
هوش مصنوعی: اگر آن پری خوشرو وجود نمیداشت، خداوند هرگز انسانی را نمیآفرید.
قاصد ار دوست به سویم نفرستاد خوشم
که میان من و او جای فرستاده نبود
هوش مصنوعی: اگر دوستم پیامی برای من نفرستد، خوشحالم که میان ما کسی نیست که واسطه شود.
روز محشر به چه امید ز جا بر خیزد
هر سری کز دم شمشیر تو افتاده نبود
هوش مصنوعی: در روز قیامت، هر کسی که در نتیجه شمشیر تو به زمین افتاده، به چه امیدی از جایش بلند خواهد شد؟
واقف از داغ دل لاله نخواهد بودن
هر نهادی که در آن داغ تو بنهاده نبود
هوش مصنوعی: کسی که در غم و درد دل لاله آشنایی ندارد، نمیتواند حال کسی را بفهمد که در دلش داغی از عشق تو دارد.
یا که من قابلِ قلّاده نبودم هرگز،
یا سگ کوی تو محتاج به قلاده نبود
هوش مصنوعی: یا من هیچگاه لایق زنجیر تو نبودم، یا اینکه سگ این کوچه به زنجیر نیازی نداشت.
کی فروغی ز فلک سر خط آزادی داشت
گر به درگاه ملک بندهٔ آزاده نبود
هوش مصنوعی: کیست که از آسمان نور آزادی دریافت کند، در حالی که در بارگاه پادشاه، بندهای آزاد وجود نداشته باشد؟
آفتاب فلک جود ملک ناصردین
که به قدر کرمش گوهر بیجاده نبود
هوش مصنوعی: خورشید بخشش و سخاوت ملک ناصرالدین به قدری است که هیچ گوهر و جواهر نمیتواند با آن برابر باشد.
