برگردان به زبان ساده
بکوش ساقی از آن باده ساغری دست آر
که بوی ان کند ارواح مست را هشیار
هوش مصنوعی: ساقی، تلاش کن تا از آن شراب خوشبو، لیوانی پر کنی که بوی آن حتی میتواند افرادی را که هوشیار هستند، به حالت مستی درآورد.
چو روح از آن بکشد دین و دل و بباد دهد
چو عقل از آن بچشد افکند سر و دستار
هوش مصنوعی: زمانی که روح از چیزی سرشار شود، دین و دل را به پرواز در میآورد. اما وقتی عقل از آن بهرهبرداری کند، سر و دستاران را به زمین میزند.
بدل سرور بیارد ز سر غرور برد
بدیده نور ببخشد خرد خرد ز خمار
هوش مصنوعی: کسی که به محبت و خدمتکاری پیش میآید، با خود استغنای کبر را میبرد و به جای آن، روشنایی و دانش را به قلبها میبخشد و آرامش را از حالت مستی به همراه میآورد.
بیک پیاله شود صد هزار عاقل مست
هزار مست بیکجرعه زان شود هشیار
هوش مصنوعی: با یک فنجان از شراب، صد هزار مرد عاقل مست میشوند و هزار مرد مست با یک جرعه از آن، هشیار و بیدار میگردند.
ز کج رویش از آن می سپهر گردد راست
ز خواب غفلت از آن می جهان شود بیدار
هوش مصنوعی: وقتی که به وسیلهی زیبایی او، عالم به حالت صحیح خود بازگردد و از خواب غفلت بیدار شود، زیبایی و وجود او همچون شرابی است که جهان را بیدار و هوشیار میکند.
از آن مییء که شود زنده گر بمرده چکد
از آن میی که بخار ار چگد شود گلزار
هوش مصنوعی: از میای که جان میبخشد و زنده میکند، اگر بر مردهای بریزد، او را زنده خواهد کرد؛ و اگر بخار آن می به عطر و گل تبدیل شود، به گلزار شگفتی میانجامد.
از آنشراب که بالفرض زاهد ار نوشد
کند میا من مستیش محرم اسرار
هوش مصنوعی: بیت بیانگر این است که اگر زاهدی به نظرت نرسدت مینوشد، این را قبول نکن که او در مستیاش رازها را میداند. به بیان دیگر، کسی که به ظاهر زاهد است و به مشروب روی میآورد، به معنای واقعی رازهایی را نخواهد فهمید و در درک عمیق امور ناتوان است.
از آنشراب که گر منکری از آن بچشد
بر غم انف خودش در زمان کند اقرار
هوش مصنوعی: هر کسی که از آن شراب بنوشد، حتی اگر منکری باشد، به ناچار زمانی به درد و مشکلات خود اعتراف خواهد کرد.
از آنشراب که گرمست این شراب خورد
رهد ز بادهٔ انگور و از صداع و خمار
هوش مصنوعی: از نوشیدنیای که خاصیت گرمی دارد بنوش، چون این شراب تو را از اثرات منفی بادهٔ انگور و حالتی که به سر میزند، میرهاند.
خیال آن می شیرین بکله شود افکند
بصبر تلخ مکن کام فیض زود بیار
هوش مصنوعی: به یاد آوردن آن خیال شیرین، دل را شاد میکند. اما با صبر تلخ، کام خود را تلخ نگردان. زود به سراغ بهرهبرداری از آن برآیید.