بخش ۴

وقتی سعد خبر آمدن آن مرد باارزش (پیروز، فرستاده‌ی رستم) را شنید، با سپاهی انبوه مانند گرد و غبار به استقبال او رفت.

بی‌درنگ پیروز را از اسب پیاده کردند و سعد احوالش را پرسید.

همچنین از پادشاه، وزیر، لشکریان، فرماندهِ هشیار و وضعیت کشورش پرسید.

سعد عبای خود را زیر پای پیروز انداخت تا بنشیند و گفت: ما فقط با نیزه و شمشیر همدم و همراهیم.

مردانِ جنگاور و واقعی، از حریر، طلا، نقره، و خواب و خوراک حرفی نمی‌زنند.

پیروزِ گران‌قدر نامه را به سعد داد و حرف‌های رستم را برایش بازگو کرد.

سعد حرف‌های او را شنید و نامه را خواند، و از مطالبِ آن نامه بهت زده شد.

پاسخی به زبان عربی نوشت و در آن نیک و بدِ کار را آشکار کرد.

از جن و انسان سخن گفت و از فرموده‌های پیامبر هاشمی نوشت.

از یگانگی خدا، قرآن، وعده (بهشت) و وعید (جهنم)، و از یاری خداوند و دین جدید گفت.

از مس گداخته، آتش و سرمای سوزان جهنم نوشت، و از بهشت، حوریان و جویبارهای شیر سخن گفت.

از کافور پراکنده، آب زلال و گوارا، درختان بهشتی، شراب پاک و عسل نوشت.

نوشت که: اگر پادشاه این دین برحق را بپذیرد، پادشاهی و شادمانی هر دو جهان از آنِ او خواهد بود.

همان تاج و گوشواره را حفظ خواهد کرد و در تمام سال با عطر، رنگ و شکوه زندگی خواهد کرد.

محمد شفیع گناهان او می‌شود و تنش مانند گلابِ ناب و تقطیرشده پاکیزه می‌گردد.

عاقلانه نیست که انسان در برابرِ باغ بهشت، باغِ بلا را برای خودش آباد کند!

شخص یزدگرد، این دنیای پهناور، و تمام این باغ‌ها، میدان‌ها، ایوان‌ها و کاخ‌ها...

و تمام تاج و تخت‌ها و بزم و شادی‌ها را، با دیدنِ یک تار موی حوریان بهشتی عوض نمی‌کنم.

چشمان تو در این دنیای فانی، به خاطر حرصِ تاج و ثروت این‌گونه خیره و کور شده است.

تو به این تخت عاج، یوزپلنگ، شاهین شکاری، و نگین و تاج پادشاهی بیش از حد دل‌خوش شده‌ای.

دنیایی که به اندازه‌ی یک جرعه آب خنک ارزش ندارد، چرا دلت را برای آن به درد و رنج می‌اندازی؟

هرکس که برای جنگ با من بیاید، چیزی جز آتش دوزخ و گورِ تنگ نصیبش نمی‌شود.

اما اگر ایمان بیاوری جایگاهت بهشت است؛ حالا خودت ببین تصمیمت چیست.

بر روی آن کاغذ مُهر عربی زد و بر محمد درود فرستاد.

سپس به «شُعبه مغیره» دستور داد تا به عنوان فرستاده نزد رستم پهلوان برود.

یکی از نامداران ایرانی از راه رسید و پیش فرمانده سپاه (رستم) آمد.

گفت: فرستاده‌ای پیر و ناتوان آمده است که نه اسب و سلاحی دارد و نه حتی چشمی سالم.

شمشیر باریکی به گردنش آویخته است و پارگی‌های پیراهنش پیداست.

وقتی رستم حرف‌های او را شنید، دستور داد خیمه‌ای از حریر برپا کنند.

طناب‌های خیمه را از نخ‌های زربافت چینی کشیدند و سپاهیان مانند مور و ملخ به انبوهی گرد آمدند.

تخت و جایگاهی زرین قرار دادند و رستم، فرمانده سپاه، روی آن نشست.

در برابر او شصت مرد ایرانی ایستادند؛ سواران و جنگاورانِ روزهای نبرد.

جامه‌های بنفشِ زربافت بر تن کرده بودند و کفش‌های زرین به پا داشتند.

همگی گردنبند و گوشواره داشتند و خیمه کاملاً به سبک پادشاهان آراسته شده بود.

وقتی شعبه به نزدیک خیمه رسید، پای خود را روی آن فرش‌ها و جامه‌های گران‌بها نگذاشت.

با بی‌اعتنایی روی خاک راه می‌رفت و شمشیرش را مانند عصا به دست گرفته بود.

روی خاک نشست، به هیچ‌کس اعتنا نکرد و حتی به رستم نگاه هم نینداخت.

رستم به او گفت: جانت شادمان باشد و روح و تنت را با دانش آباد نگه دار.

شعبه در پاسخ گفت: ای مرد نیک‌نام، من تنها زمانی شاد می‌شوم که تو دین ما را بپذیری.

رستم از این حرف به هم پیچید و خشمگین شد، ابروهایش در هم رفت و رنگ چهره‌اش زرد شد.

نامه را از او گرفت و به نامه‌خوان داد، و نامه‌خوان حرف‌های نامه را برایش بازگو کرد.

رستم چنین پاسخ داد: به سعد بگو که تو نه پادشاهی و نه شایستگیِ به دست آوردن تاج و تخت را داری.

سرنیزه‌ات هنوز روی پیروزی را ندیده است، اما دلت آرزوی رسیدن به تخت پادشاهی دارد!

انسانِ خردمند حرفِ حساب را بی‌ارزش نمی‌داند، اما تو اصلاً شایستگی، درک و گنجایشِ فهمیدنِ این مسائل را نداری (پس بحث با تو بی‌فایده است).

اگر سعد وقاص پادشاه و هم‌شأن ساسانیان بود، جنگیدن با او برای غرورِ من راحت و پذیرفتنی بود (اما شمشیر کشیدن به روی مردی بی‌اصل‌ونسب برای یک پهلوان ننگ و دشوار است).

اما بدان که ستاره‌ی بختت بی‌اعتبار است؛ چه بگویم که امروز روز بلاست.

اگر راهنما و پیشوای تو محمد است، من از جایگاه آیین کهنِ خودمان پاسخِ دین جدید تو را می‌دهم.

این آسمان خمیده و چرخ کج‌رفتار، سر آن دارد که با ما سخت‌گیری و درشتی کند (اشاره به جبر روزگار).

تو اکنون به سلامت و خرمی برگرد، چرا که در روز جنگ، دیگر جای حرف و سخن نیست.

به سعد بگو: با نام نیک در میدان جنگ مردن، بهتر از آن است که زنده بمانی و دشمنِ مسلط به تو بخندد.