برگردان به زبان ساده
ز شیرین بود خسرو خوشدل و فرهاد از آن خوشتر
که داد دلبران خوش باشد و بیداد از آن خوشتر
هوش مصنوعی: خسرو به خاطر شیرینیاش خوشحال است و فرهاد هم به خاطر محبوبش خوشتر از اوست؛ اما چیزی که از همه اینها بهتر است، خوش بودن دلبران است، حتی اگر در کنار آن بیداد هم باشد.
تغافلهای عاشق تازهتر از ناز معشوق است
رمیدن خوش بود از صید و از صیّاد از آن خوشتر
هوش مصنوعی: بیتوجهیهای عاشق محبوبتر از ناز و کرشمه معشوق است. فرار کردن از دام و صیاد بسیار شیرینتر از آن است.
چنان محکم نهاده عشق بیبنیادی ما را
که ننهادست در عالم کسی بنیاد از آن خوشتر
هوش مصنوعی: عشق ما به قدری استوار و قوی است که هیچکس در این دنیا نمیتواند پایهای همچون عشق ما بگذارد.
جواب نور چشم پیر کنعان بوی یوسف برد
کسی هرگز جواب نامه نفرستاد از آن خوشتر
هوش مصنوعی: هیچکس به اندازهی بوی یوسف نمیتواند پاسخگوی نور چشم پیر کنعان باشد، و کسی هرگز نامهی خوشبوتر از آن ارسال نکرده است.
ز بس لطف از بتان تندخو خوبست نتوان گفت
که باشد با همه زیبندگی بیداد از آن خوشتر
هوش مصنوعی: به خاطر زیاد بودن محبت و زیبایی از طرف معشوقهای چالشبرانگیز، نمیتوان گفت که زیباییهای آنها به اندازهی بیداد و بیعدالتی که دارند، خوشایند نیست.
به خاموشی شب از بیداد او درد دلی کردم
که نتوان کرد درد دل به صد فریاد از آن خوشتر
هوش مصنوعی: در سکوت شب به خاطر ظلم او، درد و دل غمگینی را کنار گذاشتم، چرا که بیان درد و دل به شکل فریاد، خوشایندتر از این است.
ز دنیا فکر عقبا مرد را فیّاض لایقتر
که فتح ایروان خوش شاه را، بغداد از آن خوشتر
هوش مصنوعی: این بیت به این مفهوم اشاره دارد که فردی که به فکر آخرت و پاداشهای آن است، به مراتب باخیرتر و شایستهتر از کسی است که فقط به جمعآوری نعمتهای دنیوی میپردازد. در نهایت، حتی فتح یک شهر بزرگ مثل ایروان، به اندازه بغداد که معرفت و معنای بیشتری دارد، خوشایند و ارزشمند نیست.
