برگردان به زبان ساده
ای غالیه کشیده ترا دست روزگار
باز این چه غالیه ست که تو برده ای بکار
هوش مصنوعی: ای کسی که به زینت دنیا آراسته شدهای، چه چیزی است که در این زندگی به دست آوردهای و به کار بردهای؟
روی ترا به غالیه کردن چه حاجتست
او را چنانکه هست بدو دست بازدار
هوش مصنوعی: برای زیبایی و دلفریبی تو نیازی به تغییر نیست، همانطور که هستی کافی است و دست از تغییر آن بردار.
آرایشی بکار چه داری همی کزو
آرایش خدای تبه گردد، ای نگار!
هوش مصنوعی: ای زیبا، تو چه نیازی به آرایش داری؟ چنین آرایشی ممکن است زیبایی خالق را تحتتأثیر قرار دهد و آن را خراب کند.
شغلی دهم بدست تو، تا دل نهی بر آن
رو باده برنگ لب خویشتن بیار
هوش مصنوعی: به تو فرصتی میدهم تا دل خود را مشغول کنی و در کنار آن، نوشیدنیای را که خودت دوست داری، بیاوری.
عیدست و مهرگان وبه عیدو به مهر گان
نو باوه یی بود می سوری ز دست یار
هوش مصنوعی: روز عید و زمان جشن مهرگان است و در این روز شادی و خوشحالی از دوستی و عشق رهایی مییابد.
می ده مرا و مست مگردان که وقت خواب
باشد به مدح خویش کند خواجه خواستار
هوش مصنوعی: براهم مینوشان و مرا مست نکن که وقت خواب است و آقایی که میخواهد، در خواب هم به ستایش خود مشغول است.
خواجه عمید عارض لشکر عمید ملک
بوبکر سید همه سادات روزگار
هوش مصنوعی: خواجه عمید، فرمانده و سرکرده، در جمعی از فرماندهان و ریشسفیدان بزرگ، به تجلیل و احترام از خاندان سیدها و خانوادههای محترم و برجسته در عصر خود پرداخته است.
آن مهتری که هر که در آفاق مهترست
با کهتران او نرود جز همال وار
هوش مصنوعی: آن بزرگمردی که در جهان برتر از دیگران است، با پایینتر از خود چیزی ندارد جز همسانی و برابری.
از کهتری به مهتری آنکس رسد که او
توفیق یابد و کند این خدمت اختیار
هوش مصنوعی: کسی میتواند از مقام پایین به مقام بالا برسد که توفیق پیدا کند و این خدمت را با اراده و انتخاب خود انجام دهد.
آزاده را همی حسد آید ز بندگانش
هر شور بخت را حسد آید ز بختیار
هوش مصنوعی: آزادگان به خاطر بندگان خود حسرت میخورند و هر فرد بدشانس به خوشبختیِ دیگران حسادت میکند.
گیرند خسروان و بزرگان محتشم
از بهر جاه پای و رکابش همی کنار
هوش مصنوعی: بزرگان و شاهان با احترام و ارادت، به خاطر مقام و جایگاه او، در کنار او حضور دارند و برای او احترام قائل هستند.
پیش ملک پیاده رود برترین شهی
آن جایگه که خواجه سید رود سوار
هوش مصنوعی: وقتی که بهترین پادشاه به زمین پیاده میرود، آن مکان بهتر از جایی است که آقایی سوار بر اسب باشد.
کس جاه او نجوید و هر کو بزرگتر
دارد به جاه و خدمت او دلپسند کار
هوش مصنوعی: هیچکس به دنبال مقام و منزلت او نمیرود و هر کس که بزرگتر است، برای او از نظر مقام و خدمت جذاب و مورد پسند است.
او را خدای عز وجل حشمتی نهاد
برتر ز حشمت ملکان بزرگوار
هوش مصنوعی: خداوند عز و جل به او جایگاه و مقام بالاتری از دیوانگان و بزرگان سلطنت داده است.
از آسمان به قدر گذشت و دلش هنوز
آنجا که قدر اوست نگیرد همی قرار
هوش مصنوعی: برخی از انسانها هر چقدر هم که زمان بگذرد و روزگار تغییر کند، همچنان دلشان وابسته به چیزهایی است که برایشان ارزش و اهمیت دارد و هرگز نمیتوانند از آن جدا شوند. آنها نمیتوانند آرامش واقعی را بیابند زیرا دلشان همچنان در جایی دیگر و به چیزی دیگر تعلق دارد.
اختر فرود همت اویست و فضل او
برتر ز همتست و فزونتر هزار بار
هوش مصنوعی: ستارهای که به زمین آمده، نشاندهندهی بلندپروازی اوست و فضیلتش از تلاش و همت بالاتر است و این فضیلت، هزار بار بیشتر از آن همت است.
جاه بزرگ یافت و لیکن به فضل یافت
با جاه، عز و فضل بباید به هر شمار
هوش مصنوعی: او مقام بلندی به دست آورد، اما برای رسیدن به این مقام نیاز به دانش و فضیلت داشت. برای داشتن عظمت و فضیلت، باید هر دو را در کنار هم داشت.
عزی که آن ز فضل نباشد بتر ز ذل
فخری که آن ز فضل نباشد بتر ز عار
هوش مصنوعی: عزتی که بر پایهی دانش و فضیلت نباشد، از ذلت بدتر است و فخری که از دانش و فضیلت نشأت نگیرد، از عار و شرم بدتر است.
نفس شریف و اصل بزرگ ودل قوی
با فضل یار کرد و مکین شد بدین چهار
هوش مصنوعی: نفس با ارزش و اصل والا، همراه با قلبی نیرومند و علم و فضیلت، به این چهار ویژگی گرد هم آمد.
گر در جهان به فضل چنو دیگریستی
ما را کنون از آن خبر ستی در این دیار
هوش مصنوعی: اگر در این دنیا کسی چون تو وجود دارد، ما را اکنون از آن آگاه کن تا از این نعمت در این سرزمین بهرهمند شویم.
