برگردان به زبان ساده
کاشکی کردمی از عشق حذر
یا کنون دارمی از دوست خبر
هوش مصنوعی: ای کاش از عشق دوری می‌کردم، یا الان خبری از دوستم داشتم.
ای دریغا که من از دست شدم
نوز ناخورده تمام از دل بر
هوش مصنوعی: ای کاش من از ابتدای زندگی که هنوز تجربه‌ای نداشتم، از دل تمام احساسات و عشق‌هایم جدا نشده بودم.
چون توان بود برین درد صبور
چون توان برد چنین روز بسر
هوش مصنوعی: هرگاه انسان بتواند بر این درد صبر کند، چگونه می‌تواند چنین روزی را تحمل کند؟
عشق با من سفری گشت و بماند
مونس من به حضر خسته جگر
هوش مصنوعی: عشق مرا به سفری برد و در کنارم ماند تا همدم من باشد و در روزهای سخت و پر از درد، تسلی‌ام دهد.
دور بودن ز چنان روی ،غمیست
هر چه دشوارتر و هر چه بتر
هوش مصنوعی: دور بودن از چهره‌ای زیبا، سبب می‌شود که غم و اندوه بیشتر و سخت‌تر شود.
پیک غزنین نرسیده ست که من
خبری یابم از دوست مگر
هوش مصنوعی: پیک غزنین هنوز نرسیده است، و من نمی‌توانم از دوست خبری به دست آورم مگر اینکه او خودش خبر دهد.
سفر از دوست جدا کرد مرا
گم شود از دو جهان نام سفر
هوش مصنوعی: سفر مرا از دوست دور کرد و موجب شد که نام سفر از یاد هر دو جهان برود.
من شفاعت کنم امسال ز میر
تا مرا دست بدارد ز حضر
هوش مصنوعی: من امسال از سرورم خواسته‌ای دارم که مرا از مشکلات و خطرات حفظ کند و بلکه نجاتم دهد.
میر یوسف پسر ناصر دین
لشکر آرای شه شیر شکر
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف شخصیتی به نام یوسف می‌پردازد که پسر ناصر دین است و در عرصه جنگ و لشکرکشی به عنوان کسی برجسته و قهرمان شناخته می‌شود. او به مانند شیر، شجاع و قوی است و در عین حال، مانند شکر، لطافت و شیرینی دارد. به طور کلی، این بیت به ترکیب شجاعت و لطافت در شخصیت او اشاره دارد.
چون شه ایران والا به نسب
با شه ایران همتا به گهر
هوش مصنوعی: وقتی که پادشاه بزرگ ایران از نظر نسب و اصل و نسب با یکدیگر برابر باشند.
آنکه بر درگه سلطان جهان
جای او پیشتر از جای پسر
هوش مصنوعی: کسی که در درگاه بزرگترین پادشاه جای دارد، مقامش از جایگاه فرزند او بالاتر است.
همه نازیدن میر از ملک است
زین ستوده ست بر اهل هنر
هوش مصنوعی: همه‌ی زیبایی‌ها و جذابیت‌ها از شاهزادگی و اشرافیت سرچشمه می‌گیرد، زیرا این ویژگی‌ها در بین هنرمندان مورد تحسین قرار گرفته‌اند.
همچنان در خور از روی قیاس
کان ملک شمست این میر قمر
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که همچنان که در دریا بر پایه‌ی مقایسه، می‌توان به زیبایی و درخشش یک ستاره اشاره کرد، این شخص نیز که در مقام و جایگاه خود قرار دارد به مانند ماه در آسمان می‌درخشد.
ملک او را بسزا دارد از آنک
یاد گارست ملک را ز پدر
هوش مصنوعی: او سزاوار سلطنت و حکومت است، زیرا یادگار پدرش است و این میراث را از او به ارث برده است.
لاجرم میر گرفته ست مدام
خدمت او چو نماز اندر بر
هوش مصنوعی: به طور مداوم و با احترام، در حضور او به خدمت مشغول است، همچون نمازگزاران که همیشه در حال عبادت هستند.
روز و شب پیش همه خلق زبان
بثنا گفتن او دارد تر
هوش مصنوعی: روز و شب، همه مردم درباره او صحبت می‌کنند و از او به خوبی یاد می‌کنند.
همه از دولت او جوید نام
همه در خدمت او دارد سر
هوش مصنوعی: همه افراد از نعمت‌های او بهره‌برداری می‌کنند و همه در خدمت او آماده‌اند.
تا ثنای ملک شرق بود
بثنای دگران رنج مبر
هوش مصنوعی: تا زمانی که تمدن شرق را ستایش می‌کنیم، از ستایش دیگران خودداری کن.
این هم از خدمت باشد که ز من
بخرد مدح شه شرق بزر
هوش مصنوعی: این نیز از لطف و خدمت من است که درباره‌ی سلطان بزرگ شرق، ستایش کنم.
دوستانرا دل از اینگونه بود
دوستارانرا زین نیست گذر
هوش مصنوعی: دوستان به این شکل دلگیری دارند، و از این بابت، افراد محبتی نمی‌توانند به راحتی عبور کنند.
شاد باد آن هنری میر که هست
پادشاهی و شهی را در خور
هوش مصنوعی: بگذاریم آن هنر خوشی برقرار باشد که شایسته پادشاهی و بزرگ‌منشی است.
آن نکو سیرت و نیکو مذهب
آن نکو منظر ونیکو مخبر
هوش مصنوعی: آن شخص که خوب رفتار و معتقد به اصول اخلاقی است، هم چهره‌ای زیبا دارد و هم خبرهای خوبی از او به گوش می‌رسد.
آنکه اندر سپه شاه کسی
پیش او نام نگیرد زهنر
هوش مصنوعی: کسی که در میان سربازان و یاران شاه قرار دارد، به خاطر مهارت و هنر خود، هیچ نامی از دیگران بر او برده نمی‌شود.
چون عطا بخشد اقرار کنی
که جهانرا بر او نیست خطر
هوش مصنوعی: زمانی که خداوند نعمت و بخشش عطا کند، دیگر نمی‌توانی بگویی که در این دنیای پرخطر، هیچ چیز برای تو نگران‌کننده نیست.
چون بجنگ آید گویی که مگر
نرسیده ست بدونام حذر
هوش مصنوعی: زمانی که جنگ آغاز می‌شود، گویی که یک نیروی ناشناخته و خطرناک به موقع نرسیده و همه باید از آن دوری کنند.
از حریصی که بجنگست مثل
جنگ را بندد هر روز کمر
هوش مصنوعی: از شدت طمع، انسان مانند جنگجویان که هر روز برای نبرد آماده می‌شوند، خود را محاصره می‌کند و کمر خود را محکم می‌بندد.
دشمنانرا چو کمان خواهد میر
هیچ امید نماند به سپر
هوش مصنوعی: وقتی دشمن به قوس و کمان دست یابد و قصد حمله داشته باشد، دیگر هیچ امیدی به دفاع و سپر باقی نمی‌ماند.
همه کتب عرب و کتب عجم
بر تو بر خواند چون آب زبر
هوش مصنوعی: تمام کتاب‌های عربی و غیر عربی به خاطر تو همانند آب جاری بر تو خوانده می‌شوند.
سخنانش همه یکسر نکتست
چون سخن گوید تو نکته شمر
هوش مصنوعی: سخنان او تمامی‌اش پر از نکته و معنی است. زمانی که او صحبت می‌کند، تو باید به دقت به نکات آن توجه کنی.
تا همی سرخ بود آذر گون
تا همی سبزبود سیسنبر
هوش مصنوعی: تا زمانی که رنگ آتشین و سرخ وجود دارد، رنگ سبز و طراوت هم ادامه پیدا خواهد کرد.
تا بود لعلی نعت گل نار
چون کبودی صفت نیلوفر
هوش مصنوعی: تا زمانی که مانند لعل، نعت گل نار گویای زیبایی و فریبندگی باشد، کبودی نیلوفر نیز در وصف آن احساس می‌شود.
شادمان باد و بکام دل خویش
آن پسندیده خوی خوب سیر
هوش مصنوعی: خوشحال و دلشاد باش و به آرزوهای خود برس، زیرا که رفتارت مورد پسند و خوشایند است.
نیکوانی چو نگار اندر پیش
دلبرانی چو بهار اندر بر
هوش مصنوعی: خوبان مانند نگارانی هستند که در مقابل دلبرانی می‌درخشند، درست همچون بهاری که در دل طبیعت می‌تابد.
همچو این عید بشادی و خوشی
بگذاراد و هزاران دگر
هوش مصنوعی: به مانند این عید، با خوشحالی و شادمانی سپری کن و هزاران جشن دیگر نیز داشته باش.
