برگردان به زبان ساده
رندی که پا برون نهد از دیر سرخوشان
هست از علوشان برهش فرق سرکشان
هوش مصنوعی: بیت به این معناست که کسی که از جمع خوشگذران و شاداب خارج میشود، در واقع به مقام و موقعیت بالاتری دست مییابد و از دیگران که در مقام پایینتر هستند، متمایز میشود. این تغییر موقعیت باعث میشود که او از سرکشان و خودپسندان فاصله گیرد و به جایگاه بهتری برسد.
مجنون وشان وصل کجا زانکه پا نهند
با صد هراس و بیم به کوی پریوشان
هوش مصنوعی: مجنون و عاشقان چگونه میتوانند به وصال محبوب برسند، زمانی که با صدها ترس و نگرانی به کوی محبوبان قدم میگذارند؟
خوش آنکه شد ز دنی و عقبی به میکده
دامن کشان ازین و ازان آستین فشان
هوش مصنوعی: خوشا آن کسی که در دنیای فانی و روز آخرت با دلی شاد به میکده میرود و از این دنیای گذرا و آن دنیای پس از مرگ، بیاعتنا و با آرامش خیال، جام مینوشد.
چون در کشید یکدو قدح وانگهش نماند
نی از می و نه میکده نی از خودش نشان
هوش مصنوعی: وقتی دو جام را سرکشید، هیچ نشانهای از می و میکده یا حتی خودش باقی نماند.
مخفی است سر کار ازان شد دلیل جهل
بر اهل بحث و مدرسه دعوی علمشان
هوش مصنوعی: راز و حقیقت کار پنهان است و از این رو، نادانی کسانی که به بحث و تحصیل علم میپردازند، بر همگان آشکار میشود.
روح الله اش ز طارم مهرست جرعه خواه
بر بام دیر پیر مغان بین قدح کشان
هوش مصنوعی: روحالله از آن طارم زیبای آفتاب است. ای آنکه عاشقانه میخواهی، بر بام دیر پیر مغان، افرادی را ببین که در حال نوشیدن هستند.
فانی براه فقر و فنا خاک اگر شوی
بالای چرخ جای کنی از علوشان
هوش مصنوعی: اگر در مسیر فقر و زوال گام برداری، حتی اگر به بالای آسمان برسی، باز هم جایی نزد بزرگترها نخواهی داشت.