برگردان به زبان ساده
کشان روزبانان به زنجیر در
کشیدند ده تن بر نامور
هوش مصنوعی: در این بیت به کنشی اشاره شده است که روزبانان (شاعر یا شخصی دارای مقام) را گرفتار و در زنجیر کردهاند. این اتفاق به وضوح نشاندهنده قدرت و نفوذی است که بر عدهای از افراد تاثیر گذاشته و آنها را به وضعیتی دشوار کشانده است. ده نفر نیز به نوعی در این ماجرا نقش دارند و ممکن است به عنوان نمادهایی از بزرگان یا مشهوران شناخته شوند. به طور کلی، تصویرسازی از یک وضعیت ناگوار و تسلط بر افرادی که به لحاظ اجتماعی یا فرهنگی قابل احترام هستند، در این بیت مشهود است.
که برشه سمند ستم تاختند
به تن خرد، ستخوان او ساختند
هوش مصنوعی: بر اسب چابکی که ستم بر او رفته، تاختند و بر روح بیمار و ضعیفش فشار آوردند.
مر آن ده بدند از نژاد حرام
تبه رایشان باب و، بدکاره مام
هوش مصنوعی: آن دهکده از نسل کسانی است که از راه نادرست و ناپسند به وجود آمدهاند و پدرانشان بدکار بودهاند.
چو مختارشان کرده بشنید چیست
به آنان نگه کر و لختی گریست
هوش مصنوعی: وقتی مختار آنها را انتخاب کرد، شنید که چه خبر است. سپس با دقت به آنها نگاه کرد و لحظهای اشک ریخت.
همه انجمن نیز گریان شدند
دل از آتش درد بریان شدند
هوش مصنوعی: همه افراد حاضر در جمع به گریه افتادند و دلهایشان به خاطر دردهایی که داشتند، مانند آتش سوخت.
بپرسید از آن بد سگالان امیر
که ای شاه را دشمنان شریر
هوش مصنوعی: از بدخواهان امیر پرسیدند که آیا دشمنان شاه، افراد شروری هستند؟
چه بردید از آن کارنستوده سود؟
تن کشته با نعل توسن که سود؟
هوش مصنوعی: در این بیت شاعر به نوعی انتقاد میکند و از بیفایده بودن کارهای بیهوده صحبت میکند. او به این موضوع اشاره میکند که اگر نتیجهای برای زحمات و تلاشها وجود نداشته باشد، چه سودی از آن میتوان برد. به طور خاص، او به مقایسه تنهایی و سختیهایی که انسان متحمل میشود با فایدهای که از آن عایدش نمیشود، میپردازد.
تنی کش پیمبر همی خواند جان
نمودید خردش چرا استخوان؟
هوش مصنوعی: پیامبر به جسم خود اشاره میکند و از آن میخواهد که جانش را نشان دهد، پس از آن میپرسد چرا این استخوانها را به نمایش میگذاری؟
بتر زآنچه کردید هرگز که کرد؟
دلی کو کزین نیست پر داغ و درد؟
هوش مصنوعی: از آنچه که انجام دادهاید هرگز نمیتوان ترسید. آیا دلفروپاشیدهای وجود دارد که از این درد و زخمها بیخبر باشد؟
شما را زدادار، نفرین رساد
به شمشیر من کیفر کین رساد
هوش مصنوعی: شما را از جانب خداوند نفرینی میفرستم که به وسیله شمشیر من به انتقام خواهید رسید.
بدوزندشان گفت، با چار میخ
بریزند خون با سنان ستیخ
هوش مصنوعی: به آنها بگویید که با چهار میخ به هم وصل شوند و خون را با سرنیزه بریزند.
بکوبند پس با سم باره شان
بسوزند تن های پتیاره شان
هوش مصنوعی: آنها با پاهایشان کوبیده و بدنهای ناپاکشان را میسوزانند.
به فرموده دژخیم شد کار بند
بسایید تنشان به سم سمند
هوش مصنوعی: با دستور جلاد، کار به پایان رسید و بدنهای آنها را به سم اسب آغشته کردند.
تن تیره شان اندر آتش نهاد
سپس داد خاک پلیدان به باد
هوش مصنوعی: آنها بدنهای سیاه خود را در آتش قرار دادند و سپس خاک ناپاکان را به باد سپردند.
همه جا به دوزخ درون بادشان
عذاب خدایی فزون بادشان
هوش مصنوعی: در هر جایی که بروید، عذاب و رنجی که در درون شماست، مانند عذاب الهی زیاد خواهد بود.
جزای نکو باد مختار را
گراینده این خوب کردار را
هوش مصنوعی: پاداش نیکو برای کسی که اختیار دارد و به نیکویی عمل میکند، به خوبی به او بازمیگردد.
پیمبر از او باد خوشنود و شاد
که کیفر کشید و نکو داد، داد
هوش مصنوعی: پیامبر از او بسیار خرسند و شاد است زیرا که او پاداش نیکویی را پس از تحمل سختیها و کیفرها دریافت کرده است.