برگردان به زبان ساده
دل ابن یمین گرچه ز غصه خون همی گردد
ازین بخت سیه روز و ازین گردون پیروزه
هوش مصنوعی: دل ابن یمین اگرچه به خاطر غم و اندوه بسیار در حال خون گریه است، اما از این سرنوشت شوم و دوران سختی که بر او گذشته، همچنان پیروز و مقاوم باقی مانده است.
ولیکن زین خرف گشته سپهر ناسپاس ایدل
چه گویم چون ز نادانی کله میسازد از موزه
هوش مصنوعی: اما از آن احوالات دنیای بیقدر و ناسپاس چه بگویم، که نادانی باعث میشود سرما از فصل سرما ایجاد شود.
معاذ الله اگر روزی بغیری احتیاج افتد
بدینمعنی که در دستم نماند قوت یکروزه
هوش مصنوعی: خدا را شکر اگر روزی به کسی دیگر نیاز پیدا کنم، به این معنا که در دستم حتی قوت یک روز هم باقی نمانده باشد.
و گر آتش زند فاقه چنان در خانمان من
که نگذارد ز دنیا وی مرا تا آب در کوزه
هوش مصنوعی: اگر فقر و تنگدستی به شدت به زندگیام آسیب بزند و شرایط به گونهای باشد که حتی نتوانم از این دنیا برویم تا زمانی که آب در کوزه وجود دارد، این وضعیت برایم دشوار و ناامیدکننده خواهد بود.
بهائم وار چون دیده بر آب و بر علف نارم
شوم همچون ملک سازم شعار خویشتن روزه
هوش مصنوعی: میگوید که مانند حیوانات، وقتی به آب و علف نگاه میکنم، احساس بیقراری میکنم؛ اما مانند یک پادشاه، علایق و اهداف خودم را در زندگی مشخص میکنم.
دلا در آتش محنت گرت جان میرسد بر لب
بمیر از تشنگی و آبی مکن از بحر دریوزه
هوش مصنوعی: ای دل، اگر در آتش درد و رنج قرار داری و جانت به لب رسیده است، بهتر است از تشنگی بکشی و به دنبال آب از دریا نروی.
ز دونان چون طمع داری کرمهای جوانمردان
خرد داند که در عشرت شرابی ناید از بوزه
هوش مصنوعی: اگر به افراد پست و دون امید و طمع داشته باشی، بدان که جوانمردان خردمند میدانند که از شیره بوز نمیتوان انتظار لذتی چون شراب خوش داشت.