برگردان به زبان ساده
جهان جود و کرم ای پناه اهل نیاز
بروی خلق در خرمی ز لطف تو باز
هوش مصنوعی: دنیا پر از generosity و بخشندگی است، ای حمایتگر کسانی که به کمک نیاز دارند. به خاطر مهربانی تو، روی مردم در شادی و خوشی گشوده است.
شکوه و حشمت و اورنگ تاج دولت و دین
که دین ز دولت تو یافت صد سعادت باز
هوش مصنوعی: افتخار و بزرگی و جایگاه سلطنت و مذهب، که دین به واسطه حکومت تو خوشبختیهای زیادی را به دست آورده است.
توئی بمرتبه شاهی که بندد از پی نام
کمر به پیش تو محمود بنده وش چو ایاز
هوش مصنوعی: تو جایگاهی داری که از برای نام خود، هم مثل محمود و هم مثل ایاز، در برابر تو سجده میکنند.
ترا نظیر بگیتی ندید گر چه بسی
بگشت گرد زمین آسمان بعمر دراز
هوش مصنوعی: هرگز کسی را مانند تو ندیدم، هرچند که سالهای زیادی را در دنیا و آسمان گشتهام.
صفای آینه رأی تو کند پیدا
برین صحیفه زنگار فام صورت راز
هوش مصنوعی: روشنی آینه نظر تو را بر این صفحه که غبار و لکه دارد، نمایان میسازد.
بهر چه رأی تو روی آورد رضا ندهد
بدین قدر که قضا باشدش در آن همباز
هوش مصنوعی: هرچقدر هم که نظر و خواسته تو دلیل بیاورد، باید قبول کنی که سرنوشت او را به سمتی دیگر هدایت کرده و نمیتوانی بر آن تأثیر بگذاری.
بعهد عدل تو گر کبک را رسد ستمی
بمأمنی نپناهد بجز نشیمن باز
هوش مصنوعی: اگر در دوران عدالت تو کبکی مورد ظلمی قرار گیرد، جز در لانهاش نمیتواند پناهی بگیرد.
شود بقوت عدل تو پشه پیل افکن
سعادت ار دهدش در هوای تو پرواز
هوش مصنوعی: با قدرت و انصاف تو، حتی پشه هم میتواند به اندازه فیل عظیمالجثهی خوشبختی ایجاد کند، اگر بتواند در فضای تو پرواز کند.
فلک چو صدمت گرز تو دید بر سر خصم
چه گفت گفت که کوپال بیژنست و گراز
هوش مصنوعی: زمانی که آسمان ضربهی تو را بر سر دشمن دید، چه گفت؟ گفت آنکه بیژن چون کوپال و گراز است.
ز بهر نصرت و فیروزی کتابه تست
که وقت جنگ بدشمن چو میرسند فراز
هوش مصنوعی: برای پیروزی و نصرت، سلاح تو همان کتاب است که در زمان جنگ، هنگامی که به دشمن نزدیک میشوی، یاریات میرساند.
اگر بروز بود آفتاب تیغ گذار
و گر بوقت شبیخون سپهر تیرانداز
هوش مصنوعی: اگر روز باشد، آفتاب همچون تیری خواهد بود که به سمت دشمن میزند، و اگر زمان حمله شب باشد، آسمان مانند تیراندازی به سمت آنها شلیک خواهد کرد.
ز مهر رأی تو پروانه ئی رسد بسها
فتد ز تابش او شمع آسمان بگداز
هوش مصنوعی: از عشق نظر تو پرندهای میرسد که از شدت نور تو شمع آسمان آب میشود.
جهانپناه شها بنده تو ابن یمین
که هست در هنر از جنس خویشتن ممتاز
هوش مصنوعی: شها! من بنده تو هستم، همان ابن یمین که در هنر، از جنس خودت، برتر و ممتاز است.
امید تربیتش هست و دست آن داری
که یابد از کرمت صد هزار نعمت و ناز
هوش مصنوعی: امید دارم که او به خوبی تربیت شود و تو این قدرت را داری که از لطف و کرامتت به او نعمتهای بیشمار و خوبیها برسانی.
کسی که بود بدوران تو برهنه چو سیر
ز خلعتت همه تن جامه شد بسان پیاز
هوش مصنوعی: کسی که در زمان تو به حال عریان و بیپوشش زندگی میکند، همانند پیاز، با از دست دادن آرامش و زیبایی، همه جا را با پوست خود پوشانده است.
شکم ز خوان عطای تو چار پهلو کرد
اگر چه بود گرفتار جوع کلبی آز
هوش مصنوعی: تن من از نعمتهای تو سیر شده و به خاطر آنها چاق شده است، هرچند که در عین حال، به شدت گرسنهی نیازهای انسانیام هستم.
فضایل تو ز اندازه بیش و نقد سخن
مرا کمست و روا باشد ار کنم ایجاز
هوش مصنوعی: فضایل تو بسیار زیاد است و من در بیان آنها کمبود دارم. بنابراین، اگر بخواهم به اختصار سخن بگویم، کاملاً منطقی است.
بمن رسید ز غیری لطیفه ئی که در اوست
عروس فکر مرا درگه زفاف جهاز
هوش مصنوعی: به من یک نکته جالب از دیگری رسید که در آن، عروس فکر من آماده برگزاری مراسم ازدواج است.
کنم بصورت تضمین ادا که آن سخن است
ز بهر بنده حقیقت ز بهر غیر مجاز
هوش مصنوعی: من به صورت تضمینی میگویم که سخنم به خاطر بندگی و حقیقت بیان شده است، نه به خاطر مجازی و غیر واقعی.
هنر مگیر و فصاحت مگیر و فضل مگیر
نه من غریبم و شاه جهان غریب نواز
هوش مصنوعی: به دنبال هنر و فصاحت و فضیلت نباش، چرا که من تنها یک فرد ساده نیستم و قدرت دنیا به من احترام میگذارد.
بحق نعمت عامت که من بدولت تو
که غیر او نکند اهل فضل را اعزاز
هوش مصنوعی: به حقیقت نعمت عمومی تو، که به برکت تو، هیچکس جز تو، اهل فضل و علم را بزرگ نمیدارد.
بحاتم ار بجهان آید التجا نکنم
باستخوان رسد ار کاردم ز دست نیاز
هوش مصنوعی: اگر حاتم طایی به دنیا بیاید، من از او درخواست کمک نمیکنم، حتی اگر کار من به استخوان و سختی برسد.
همیشه تا بگه شیون و بموسم سور
ز ساز و سوز درآید بکوهسار آواز
هوش مصنوعی: هر زمان که صدای نالهای به گوش برسد و به جشن و شادی بپردازیم، صدای ساز و شادی به کوهها میرسد.
بگوش تو مرساد از دیار دشمن و دوست
بهیچ حال جز آواز سوز و ناله ساز
هوش مصنوعی: در گوش تو از سرزمین دشمن و دوست هیچ صدایی جز آوازهای دردناک و نالههای غمگین نمیرسد.
