برگردان به زبان ساده
چند گاهی زیر طاق گنبد نیلوفری
خار غم را جفت بودم همچو گلبرگ طری
هوش مصنوعی: مدتی را در زیر گنبد آسمانی آبی، غم و اندوه را همچون گلبرگ لطیف تجربه کردم.
خامه منشی دیوان سعادت مدتی
در مدد کاری من میکرد سعی سرسری
هوش مصنوعی: قلم من در زمان کوتاهی به من در نوشتن و ایجاد خوشبختی کمک میکرد، اما این تلاشها سطحی و گذرا بودند.
زرگر محنت شبا روزی ز چشم و رخ مرا
گاه بودی سیم پالاگاه کردی زرگری
هوش مصنوعی: زرگری که روزها و شبها سختی میکشد، گاهی با نگاه و چهرهام من را تسلی میدهد و گاه به زیباییام مینگرد.
ز اختلاف دور گردون طالع بد خواه من
منقطع میکرد امید از دولت نیک اختری
هوش مصنوعی: از تضاد و ناهماهنگیهای دنیا، بخت بد من امیدم را از خوششانسی و سعادت میگیرد.
وقت صید مرغ امنیت همای همتم
گوشه گیری بود چون زاغ کمان از بی پری
هوش مصنوعی: در زمان تلاش برای دستیابی به موفقیت، من به دوری و انزوا روی آوردم، زیرا مانند زاغی که از نداشتن پر برای پرواز دچار مشکل است، احساس ناتوانی و کمبود میکنم.
گر چه بود اینها و صد چندین ولیکن باک نیست
چون ز لطف ایزدی بر رغم چرخ چنبری
هوش مصنوعی: هرچند این مشکلات و رنجها وجود دارند و حتی بیش از آن، اما نگران نباش چون با رحمت الهی، بر مشکلات زندگی غلبه خواهیم کرد.
بر سرم یکبار دیگر سایه رحمت فکند
مظهر نور الهی آفتاب خاوری
هوش مصنوعی: مشتاقم دوباره سایه لطف و رحمت خدا بر سرم بیفتد، همانگونه که نور الهی مانند آفتاب خاور روشنی میبخشد.
اختر برج سعادت آنکه زیبد از شرف
بر مقیمان زمین چون آسمانش سروری
هوش مصنوعی: ستاره برج سعادت، کسی است که به خاطر برجستگی و شرافتی که دارد، بر ساکنان زمین مانند آسمان برتری دارد.
بحر معنی آنکه سلک در الفاطش کند
نو عروس فضل را در گوش و گردن زیوری
هوش مصنوعی: معنای عمیق این شعر نشاندهنده این است که وقتی مفهوم و معنی به خوبی در کلمات گنجانده شود، مانند زیبایی درخشان یک عروس که جواهراتی زیبا در گوش و گردنش دارد، جلوهگری میکند. در واقع، این تصویر به ارتباط زیبای واژهها و معانی اشاره دارد و نشان میدهد که چگونه زبان میتواند به زیبایی و جذابیت افزوده شود.
قطب اسلام آنکه جن و انس را تسخیر کرد
چون سلیمان و آنگهی بیمنت انگشتری
هوش مصنوعی: قطب اسلام کسی است که مانند سلیمان قدرت بر تسخیر جن و انسانها را دارد و بدون هیچگونه تلاشی به مقامات و افتخارات دست یافته است.
آستان او که عز پایبوسش یافتست
دارد از ایوان کیوان در جلالت برتری
هوش مصنوعی: درگاه او که سر فرود آوردن در آن، از تمام زیباییها و عظمتهای کیوان نیز برتر است.
آنکه خاک پای گردون سایش از روی شرف
شاه انجم را کند بر تارک و سر افسری
هوش مصنوعی: کسی که با خاک پای گردون (آسمان) در تماس است، میتواند مقام والایی را در سر و چهره فردی برجسته به تصویر بکشد.
خاک پای اوست آن کحل الجواهر کافتاب
بهر نور چشم خود باشد بجانش مشتری
هوش مصنوعی: خاک پای او همانند کحل جواهر است که برای روشنی چشمهای خود استفاده میشود، و او مانند سیاره مشتری ارزشمند و بزرگ است.
عقل کل در جستجوی حق بیفتادی ز پا
گر نکردی رأی ملک آرایش او را رهبری
هوش مصنوعی: عقل کامل در پی یافتن حقیقت به زمین افتادی؛ اگر به فرمان فرشتگان و راهنمایی آنان توجه نمیکردی، نمیتوانستی آن را بهدست آوری.
ور نبودی اهل دانش را مربی لطف او
معجر ناهید گشتی طلیسان مشتری
هوش مصنوعی: اگر نبود کسی که اهل علم را راهنمایی کند، لطف او به قدری بود که میتوانستید به مانند دینی با زیبایی درخشان، دلبستگی به علم و دانش پیدا کنید.
تا مدیح جاه تو گویند ماه و آفتاب
خویشتن را می نمایند ارزقی و انوری
هوش مصنوعی: تا زمانی که ستایشگران تو به مدح و تعریف تو مشغولند، ماه و آفتاب نیز به خودنمایی و درخشش ادامه میدهند.
دین پناها در مدیحت خاطر ابن یمین
میکند در کارگاه شاعری صد ساحری
هوش مصنوعی: خداوند در مدح تو، دل ابن یمین را آرامش میبخشد و در دنیای شعر، تو را مانند یک جادوگر میداند.
گر بخاک سامری ز ینشعر بوئی بگذرد
ناله های لامساس آید ز جان سامری
هوش مصنوعی: اگر بوی شعر سمری به خاک او برسد، نالههای بیصدا از جان او خارج میشود.
تا ز بهر نزهت نظارگان اهل دل
غنچه ها خندان شود در گلشن نیلوفری
هوش مصنوعی: برای شادی و نشاط اهل دل، غنچهها در باغ نیلوفر به شکوفایی و خنده درمیآیند.
دوحه اقبال تو اهل هنر را از کرم
در پناه سایه عالی او میپروری
هوش مصنوعی: درخت پرثمر وجود تو، اهل هنر را با لطف و مهربانی خود زیر سایهی بزرگ خود پرورش میدهد.
از نسیم لطف یزدانی و آب زندگی
شاخ او را باد سرسبزی و بیخش را تری
هوش مصنوعی: از نسیم محبت خدایی و نعمتهای زندگی، درخت او به واسطهی باد سرسبز شده و ریشهاش نیز به خاطر رطوبت، شاداب و زنده است.