برگردان به زبان ساده
بیا تا عشرت آبادی چو خلد جاودان بینی
چه خلد جاودان کین را بسی خوشتر از آن بینی
هوش مصنوعی: بیا تا با هم از لذت زندگی در خوشی و سرسبزی بهرهمند شویم. ببین چگونه این زندگی با زیبایی جاودانهای که دارد، از هر بهشت دیگری لذتبخشتر و دلانگیزتر است.
خرد نپسندد ار خواند کسی خلدش ز بهر آنک
که تا گشتست این پیدا ز شرم آنرا نهان بینی
هوش مصنوعی: عقل اجازه نمیدهد که کسی به خاطر داشتن بهشت، خود را در معرض نمایش قرار دهد؛ زیرا از زمانی که این حقیقت آشکار شده، به خاطر شرم، این مقام پنهان باقی مانده است.
یکی هم میتوانش گفت خلد از روی اینمعنی
که چون رضوان درو عاقل فراوان باغبان بینی
هوش مصنوعی: میتوان گفت که بهشت همانی است که از آنجا به خوبی میتوان فهمید، چون در آن جا باغبانان خردمند و آگاه زیادی را میبینی.
نباشد در جهان چندان شگفت ار باغ بیند کس
تماشا را درین باغ آی تا دروی جهان بینی
هوش مصنوعی: در دنیای ما عجیب نیست اگر کسی باغی را نبیند، بروید و در این باغ بیایید تا زیباییهای جهان را مشاهده کنید.
هوای او بخاصیت چنان صحت همی بخشد
که دروی جز نسیمی را عجب گر ناتوان بینی
هوش مصنوعی: عطر و فضای وجود او به قدری نشاطآور است که اگر شخصی از درد و رنج رنج ببیند، فقط یک نسیم از آن حال خوش او کافی است تا تمام خستگیها و ضعفها را فراموش کند.
درخت او که از طوبی بسر سبزی فزون آمد
برو مرغ سعادت را نهاده آشیان بینی
هوش مصنوعی: درختی که از درخت طوبی سرسبزتر است، آشیانهای برای پرنده خوشبختی را بر روی خود ترسیم میکند.
سزد گر جنتش خوانی ز بهر آنکه چون کوثر
درون دریای ژرف او را روان اندر میان بینی
هوش مصنوعی: شایسته است که او را به بهشت تشبیه کنی، چرا که مانند کوثری درون دریای عمیق او جریان دارد.
شبان تا روز قصری را گرش دریا بر آوردند
بر ایوان هندوی کیوان برسم پاسبان بینی
هوش مصنوعی: هنگامی که شبان تا صبح، قصر را در میان دریا میبیند، بر ایوان هندوی کیوان، نگهبان را مشاهده میکند.
خوشا قصری که اندر وی ز عکس جام روزنها
زمین یکسر پر از اختر بسان آسمان بینی
هوش مصنوعی: کاش قصر خوشی وجود داشته باشد که در آن، از طریق پنجرهها و روزنهها، زمین را به طور کامل پر از ستاره ببینی، همانطور که آسمان پر از ستاره است.
قدم چون در حریم او نهی از غایت نزهت
همه شادی دل یابی همه آرام جان بینی
هوش مصنوعی: وقتی قدمی در حریم او بگذاری، از سر حد زیبا و خوشگذرانی، تمام شادیهای دلت را پیدا میکنی و آرامش روح خود را مشاهده میکنی.
فضیلت بر بهشت او را تمامست اینکه گه گاهش
تماشاگاه و عشرت جای شاه کامران بینی
هوش مصنوعی: فضیلت و نیکی او به اندازهای کامل است که گاهی مکان نشستن و تماشای زیباییها و لذتها، بهشت اوست و در آنجا میتوانی جمال و خوشبختی او را مشاهده کنی.
شهنشاهی که پیش او زهندو ترک اگر خواهی
نطاق بندگی بسته هزاران رای و خان بینی
هوش مصنوعی: شاهی که در حضور او، ایرانی و ترک در برقراری ارتباطاتش محدودند و برای خدمت به او هزاران نظر و عقیده معتبر وجود دارد.
سلیمان قدر و آصف رأی تاج دولت و ملت
که از معنی حکم او عبارت کن فکان بینی
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف دو شخصیت مهم یعنی سلیمان و آصف میپردازد. سلیمان به خاطر قدرت و تسلطش شناخته شده است، در حالی که آصف به دلیل خرد و هوش خود مورد تحسین قرار میگیرد. همراهی این دو، نماد همافزایی قدرت و حکمت است و بیانگر این است که در حکومت، نه تنها قدرت بلکه تدبیر و درایت نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. در واقع، برای موفقیت یک دولت و ملت، لازم است که قدرت دست در دست خرد باشد.
ستم سوزی که در ملکش خرد را بس عجب ناید
ز عدلش گوسفندانرا گر از گرگان شبان بینی
هوش مصنوعی: ظالمی که در سرزمینش عقل و خرد را نابود میکند، عجیب نیست اگر گوسفندانش را در دستان گرگها ببیند.
بجنب جنبش و آرام و عزم و حزم او دائم
زمانرا چون مکان یابی مکانرا چون زمان بینی
هوش مصنوعی: به خودت تکانی بده و با اراده و احتیاط حرکت کن. زمان را مانند مکانی که در آن قرار داری بشناس و مکان را مانند زمانی که در آن هستی درک کن.
جنابش قبله اقبال خلقان جهان آمد
از آن چون قبله سوی او جهانی را روان بینی
هوش مصنوعی: شخصیتی که مورد توجه و محبوبیت مردم قرار گرفته، چون در دلها به سوی او گرایش وجود دارد. در واقع، اگر نگاهی به رفتار و احساسات مردم بیندازید، متوجه میشوید که همه به سمت او میل دارند.
همیشه تا ز بهر صیت و ذکر نام باقی را
هوای خاطر شاهان بمدح مادحان بینی
هوش مصنوعی: همیشه برای حفظ شهرت و یاد نام بزرگان، میتوانی دید که پادشاهان به ستایش مداحان میپردازند.
شه عادل چنان بادا که چون ابن یمین دائم
عطارد بهر صیت خود مر او را مدح خوان بینی
هوش مصنوعی: فرمانروای عادل باید به گونهای باشد که مانند ابن یمین، شاعر معروف، همیشه در جریان احترام و ستایش دیگران قرار گیرد و دیگران او را مورد تمجید و تحسین قرار دهند.
