برگردان به زبان ساده
هزار شکر و سپاسم ز خالق ثقلین
که باز کرد ز لطف خودم قریرالعین
هوش مصنوعی: من از خداوند دو عالم، بی‌نهایت شکر و سپاسگزارم که با لطف خودش چشمان من را به روشنی و بصیرت گشود.
بنور طلعت میمون قدوه النقبا
ستوده سرور اولاد تارک الثقلین
هوش مصنوعی: به نور چهره میمون (سعادت و خوشبختی) کسی که الگو و نمونه‌ای از نیکان و بزرگان است، ستایش می‌شود. او، سرور و رهبر اولاد کسی است که دو گرانبهاترین چیز را (قرآن و اهل بیت) ترک کرده است.
سپهر مهر فتوت جهان جان کرم
علاء دولت و دین افضل زمانه حسین
هوش مصنوعی: آسمان عشق و جوانمردی، جان بخش بیداری و بزرگواری، بهترین دوران دین و حکومت، حسین است.
بزرگوار امیری که بر قضا همه وقت
ادای واجب حکمش بود فریضه چو دین
هوش مصنوعی: یک شخص بزرگواری وجود دارد که همواره به اجرای واجب‌های حکومتی خود عمل می‌کند، مانند دین‌داری که به انجام مناسک و عباداتش پایبند است.
اگر کشد بمثل تیغ بر سر کهسار
به بیقراری زیبق شود زهم لجین
هوش مصنوعی: اگر مانند تیغ، بر فراز کوهستان کشیده شود، زیبایی آن، به طرز عجیبی نمایان می‌شود و مانند لجن به بیقراری دچار می‌گردد.
بچنگ و تیغ گه جنگ میدهد خبرم
ز ذوالفقار و کف مرتضی و حرب حسین
هوش مصنوعی: در این بیت، گوینده به زباندانی از جنگ و نبرد اشاره می‌کند و از تیغ و شمشیر به عنوان نمادهایی از قدرت و شجاعت یاد می‌کند. او همچنین به شخصیت‌های تاریخی مانند علی (ذوالفقار) و حسین اشاره می‌کند که هر کدام نمایانگر حق و مقاومت در برابر ظلم هستند. به طور کلی، این کلام بیانگر شور و شوق گوینده برای جنگیدن و دفاع از حق است.
بدفع دشمن ازو دوست گر مدد طلبد
جهد ز جای چو برق و نترسد از کم و این
هوش مصنوعی: اگر دوست از تو درخواست کمک کند تا از شر دشمن نجاتش دهی، باید با تمام توان و سرعت عمل کنی و مانند برق عمل کنی و از کمبودها نترسی.
جواز بر رخ ماه ار بحکم او نبود
نیارد آنک ز شرطین ره برد ببطین
هوش مصنوعی: اگر مجوز زیبایی و خوشرویی بر چهره ماه، به فرمان او نباشد، کسی که از شروط دوگانه سرپیچی کند، نمی‌تواند از مسیر عشق به خوبی عبور کند.
و گر ز پرتو رأیش سها مدد خواهد
شود بزیر شعاعش نهفته پیکر عین
هوش مصنوعی: اگر از نور اندیشه‌اش مدد بگیرد، آن‌گاه در سایه‌اش، حقیقتی نهفته خواهد شد.
بود ز بیم کف راد گوهر افشانش
درون قلعه خارا همیشه مسکن عین
هوش مصنوعی: در دل قلعه‌ای محکم و سنگی، ترس و نگرانی از دست رفتن گنج‌های گرانبها باعث می‌شود که گوهرهای درخشان، همیشه در آنجا محفوظ بمانند.
سماع دشمن او درگه طرب نبود
بغیر ناله زیر و بم غراب البین
هوش مصنوعی: شکایت و آه دشمن او در این مکان شادی و نشاط نیست جز صدای ناله‌ای که از دوردست‌ها می‌آید.
عدوش اگر ز در بخت امید دل طلبد
بود ز ساحت او رجعتش بخف حنین
هوش مصنوعی: اگر دشمن از در بخت به امید دل ز دیدن تو بیاید، بازگشت او به سوی تو با صدای حزن‌آلودی خواهد بود.
اگر ز روی نسب سیدی مشارک اوست
فضیلت حسبش بس بود تفاوت بین
هوش مصنوعی: اگر کسی به خاطر نسب و خاندان خود مثل سید (از نسل پیامبر) باشد، همین نسبت او را به فضیلت می‌رساند و دیگر نیازی به تفاوت‌های دیگر نیست.
بصورت ارچه که مانند عین و غین بهم
ولی بنهصد و سی زائدست غین ز عین
هوش مصنوعی: با وجود اینکه عین و غین از نظر شکل ظاهری شباهت زیادی به هم دارند، اما در حقیقت غین به تعداد ۳۹ حرف بیشتر از عین است.
هنر پناه امیرا ندارد ابن یمین
بغیر نشر ثنای تو کار تا گه حین
هوش مصنوعی: هنر و خلاقیت من به هیچ چیز جز ستایش تو وابسته نیست، و این وضعیت تا زمانی ادامه خواهد داشت که تو به من توجه کنی و نامت را بر زبان بیاورم.
عروس مدح تو از حجله طبیعت من
بگاه جلوه معری شود ز کسوت شین
هوش مصنوعی: عروس ستایش تو از دنیای چه طبیعی، در زمان نمایان شدن زیبایی‌اش، با لباس خاصی جلوه‌گری می‌کند.
ور از قبول تو خود زیوری بر او بندند
شکست حور دهد از بس که زیب یابد وزین
هوش مصنوعی: اگر تو خود را بر او زینت ببخشی، حتی حوریان نیز از حسادت به تو دچار شکست و خضوع می‌شوند، چون زیبایی تو چنان است که همه را تحت تأثیر قرار میدهد.
ضمیر پاک تو هم بیشک آگهست که من
درین قضیه نیم سالک مسالک هین
هوش مصنوعی: ضمیر خالص و پاک تو قطعاً آگاه است که من در این ماجرا نیستم و در این راه قدمی برنداشته‌ام.
همیشه تا بود از عین در زمانه اثر
ز دشمنت نه اثر باد در زمانه نه عین
هوش مصنوعی: همیشه تا زمانی که در این دنیا هستی، تأثیر دشمن را در زندگی‌ات حس خواهی کرد، مثل تأثیر نسیم که بر همه جا اثر می‌گذارد.
