برگردان به زبان ساده
نوجوان شد گاه پیری دولت ابن یمین
سایه چون گسترد بروی آفتاب ملک و دین
هوش مصنوعی: هنگامی که به جوانی به کمال و خوشبختی رسید، به مرور زمان مانند سایهای پهن شد که بر زندگی و چهرهملک و دین تاثیر گذاشت.
خسرو عادل امیر شه نشان کز عدل او
گشت با شاهین کبوتر از محبت همنشین
هوش مصنوعی: خسرو عادل، امیر بزرگ، به خاطر عدالتش معروف شده است. تحت تأثیر محبت او، حتی شاهینها و کبوترها به خوبی کنار هم زندگی میکنند.
شمس ملک و دین محمد آنکه روز کارزار
از روان حیدر کرارش آید آفرین
هوش مصنوعی: شمس، پادشاه دین محمد است، کسی که در روز نبرد، روح حیدر کرار را به یاد میآورد و بر او درود میفرستد.
آنکه گرگ دزد پیشه گردد از انصاف او
در نگهبانی بره چون سگ چوپان امین
هوش مصنوعی: هر کس که به ویژگیهای منفی و دزدی شبیه شود، نمیتواند در حفاظت و نگهداری از دیگران درستکار باشد. مانند سگی که باید حافظ و نگهبان باشد، اما اگر به گرگ تبدیل شود، دیگر نمیتواند به درستی وظیفهاش را انجام دهد.
کبک را آواز زنگ بازت آرد در سماع
در زمان عدل تو فرماندهی روی زمین
هوش مصنوعی: کبک به خاطر صدای زنگ، شوق و نشاطی برپا میکند و در زمان حکومت عادلت، تو به عنوان فرمانده بر زمین حاکم هستی.
شرزه شیر تند را بر سر کند سهمش لگام
پوست با پشت پلنگ آرد بحکم از پشت زین
هوش مصنوعی: شیر تند و شجاع، بر روی زین مینشیند و به صورت طبیعی به آن لگام میزنند و پوست پلنگ را به عنوان نشانه قدرتش به دوش میاندازد. این نشاندهندهی قدرت و شجاعت اوست که بر همه چیز مسلط است.
چون رقم در وصف خلقش بر رخ کاغذ کشم
خامه را گردد زبان از طیب خلقش عنبرین
هوش مصنوعی: وقتی که با قلم زیباییهای او را توصیف میکنم، آنقدر خوشبو و دلربا است که خود قلم هم از شیرینی و پاکی ویژگیهایش به وجد میآید.
هر که چون انگشتری یکره ببوسد دست او
تا بود بر تخت زر باشد نشستس چون نگین
هوش مصنوعی: هر کس مانند انگشتری، محکم و با محبت دستش را ببوسد، تا وقتی که بر روی تخت زر نشسته باشد، مانند نگین خواهد بود.
گر ز بحر دست فیاضش مدد یابد سحاب
هر یکی از قطره های او شود دری ثمین
هوش مصنوعی: اگر از دریا و برکت خداوند یاری بگیریم، هر قطره بارانی میتواند به مانند دری گرانبها تبدیل شود.
هم ز فیض دست دربارش همی بینم که تیغ
بر سر اعداش گوهر میفشاند روز کین
هوش مصنوعی: من از لطف و نعمت دربار او میبینم که چگونه در روز انتقام، دشمنانش را به شدت مجازات میکند و از آنها مانند جواهرات، جزای اعمالشان را میگیرد.
برکند از دل چو ریزه خشک بیخ حزن را
ناله های زار بد خواهش بآواز حزین
هوش مصنوعی: دل از غم و اندوه خالی کن و مانند ریزههای خشک که از بیخ درخت کنده میشوند، زخمها و دردها را فراموش کن. نالهها و گریههای ناامیدانه را با صدای حزین خود به فراموشی بسپار.
از کمان چرخ روز رزم آید بانگ زه
چون گشاید شست او تیر جگر دوز از کمین
هوش مصنوعی: از آسمان روز، صدای کمان جنگ شنیده میشود. هنگامی که او شستش را باز میکند، تیری از کمین پرتاب میکند که دل را میسوزاند.
خسروا ابن یمین را تربیت کن زانک شد
در جهان خسرو ستائی ختم بر ابن یمین
هوش مصنوعی: توانایی و مهارتهای ابن یمین را با دقت پرورش بده، چون او در این دنیا به عنوان یک شخص بزرگ و ستایش شده شناخته میشود و این به آینده او شکل خواهد داد.
گر درین دعوی کسی را در دل انکاری بود
ور همیخواهد که گردد صدق این قولش یقین
هوش مصنوعی: اگر کسی در این بحث در دل خود شک و تردیدی دارد و میخواهد که حقیقت این سخن برایش روشن شود، باید به جستجوی حقیقت بپردازد و دلایل کافی برای یقین پیدا کند.
گو بسوی شعر من بنگر نه از راه عناد
تا ببیند هم فصحیش لفظ و هم معنی متین
هوش مصنوعی: به شعر من با نگاهی مثبت و دوستانه نگاه کن، نه با نیت مخالفت، تا بتوانی زیباییهای کلام و عمق معنایش را ببینی.
ملک خاص من شود ملک سخن بی مانعی
لطف عامت با رهی گر یکزمان گردد قرین
هوش مصنوعی: اگر لطف تو یک بار با من همراه شود، کلام من بدون مانع به سرودن خواهد پرداخت و ملک خاص من خواهد شد.
تا ز نصر و فتح باشد در جهان نام و نشان
تا میسر می نگردد کارها بی آن و این
هوش مصنوعی: تا زمانی که در دنیا نام و نشانی از پیروزی و فتح وجود داشته باشد، کارها به خوبی پیش میرود و به راحتی انجام میشوند، بینیاز از این و آن.
چون بقصد ملک اعدا رایتت روی آورد
فتح و نصرش هر دو بادا بر یسار و بر یمین
هوش مصنوعی: با هدف تصرف و تسلط بر دشمن، پیروزی و موفقیت تو از هر سو بینصیب نباشد.
چون صلاح ملک و دین آمد دعای دولتت
آیدش آمین بصد اخلاص از روح الامین
هوش مصنوعی: زمانی که خیر و صلاح کشور و دین به وجود آید، دعای خیر و برکت تو با صداقت کامل و از سوی روحالامین پذیرفته خواهد شد.