برگردان به زبان ساده
چو شمع تا سحر افسانه میشود تب وتاب
نگاه برق خرام است جلوهای دریاب
هوش مصنوعی: مانند شمعی که تا صبح خاموشی به قصهگویی میپردازد، یعنی با درخشش خود در دل شب، توجه و زیبایی چشمانش را به خود جلب میکند. به زیبایی و جاذبهاش توجه کن.
اگر غنا طلبی مشق خاکساریکن
حضورگنج براتیست سرنوشت خراب
هوش مصنوعی: اگر به دنبال ثروت و رفاه هستی، باید تواضع و فروتنی را بیاموزی؛ زیرا سرنوشت کسی که در این راه گام برمیدارد، به دست یافتن به گنجهای ارزشمند منتهی خواهد شد.
به فیضکاهلی آماده است راحت ما
که سایه راست ز پهلوی عجز بستر خواب
هوش مصنوعی: آرامش ما با تنبلی و بیحالی فراهم شده است، بهطوری که سایهی نیاز و ناتوانی، بهعنوان بستر خواب بر آرامش ما سایه افکنده است.
فریب جلوهٔ نیرنگ زندگی نخوری
که شستهاند ازین صفحه غیر نقش سراب
هوش مصنوعی: در زندگی فریب ظواهر فریبنده را نخور، زیرا حقیقتی که در پس آن وجود دارد، تنها مانند سرابی است که خیالی ناپایدار را به نمایش میگذارد.
در آن بساطکه از رنگ آرزو پرسند
چو یاس در نفس ما شکسته است جواب
هوش مصنوعی: در آن جمعی که از ما درباره آرزوهایمان میپرسند، مانند یاسی که در درون ما پژمرده شده، پاسخ ما شکسته و ناراحت است.
به دل اگر برسی جستجو نمیماند
تحیر است درآیینه شوخی سیماب
هوش مصنوعی: اگر به دل خود مراجعه کنی، دیگر در جستجوی حقیقت حیرت نخواهی ماند، زیرا در آینهی وجودت، بازیگوشی و ناپایداری وجود دارد.
نماند در دل ما خونی از فشار غمت
به غنچگی زگل ماگرفتهاندگلاب
هوش مصنوعی: هیچ اثری از غم تو در دل ما باقی نمانده است، همچون گلی که در فشار عشق به گلاب تبدیل شده است.
ز شرم حلقهٔ آن زلف حیرتی دارم
که ناف آهوی مشکین چرا نشدگرداب
هوش مصنوعی: از شرم آن حلقهٔ زلف معشوق، حیرانی عجیبی دارم که چرا حتی ناف آهوی خوشبو به گرداب نیفتاد.
عجبکه رشتهٔ پروین زهم نمیگسلد
چنینکه از عرق روی اوست درتب و تاب
هوش مصنوعی: شگفتانگیز است که پیوند ستارهٔ پروین همچنان پابرجاست، در حالی که موی او به خاطر عرقش در آشفتگی و جنب و جوش است.
زموج رنگ به دوران نشئهٔ نگهت
خط شکسته توان خواند از جبین شراب
هوش مصنوعی: از جریان رنگ در چشمانت، میتوان خطی که از پیشانی شراب نشأت گرفته را آشکار کرد.
غرور هستی او را فنای ماست دلیل
خمکلاه محیط است در شکست حباب
هوش مصنوعی: غرور وجود او به معنای از بین رفتن ماست. دلیل آن هم ناپایداری و زودگذری همچون حبابی است که میشکند.
کسی چه چارهکند سرنوشت را بیدل
نشست سرخط موج ازجبین دریا آب
هوش مصنوعی: کسی نمیتواند سرنوشت را تغییر دهد. بیدل در کنار دریا نشسته و به آرامی مشاهده میکند که چگونه آب دریا به موجهای خود ادامه میدهد.