برگردان به زبان ساده
گهر محیط تقدسی مکن آبروی حیا سبک
چوحباب حیفت اگرشوی زغرور سربه هوا سبک
هوش مصنوعی: مروارید را در محیطی قرار نده که باعث خدشهدار شدن اعتبار و آبروی خودت شود. اگر به غرور و خودبزرگبینی دچار شوی، ممکن است به آن سادگی از دست بدهی.
نسزد ز مسند سیم و زر به وقار غره نشستنت
که زمانه میکشد آخرش چو گلیمت از ته پا سبک
هوش مصنوعی: نشستن با وقار و تکبر بر روی مسند ثروت و زر، مناسب نیست، زیرا روزگار در نهایت تو را سبک میکند و همچون گلی که از ریشه کنده شده، به زمین میافکند.
ز ترنم نی و ارغنون به دل گرفته مخوان فسون
که ز سنگ دامن بیستون نکندکسی به صدا سبک
هوش مصنوعی: از صدای نی و سماع نغمهها در دل کسی را به جادوگری فرا نخوان، زیرا هیچکس به سادگی از سنگ بیستون، که بسیار سخت و محکم است، صدایی را تولید نمیکند.
همهگر به ناله علمکشی وگر اشکگردی و نمکشی
به ترازوییکه ستمکشی نشود به غیر جزا سبک
هوش مصنوعی: اگر همه به ناله و زاری و اشکریزی بپردازند، اما در ترازویی که ظلم میکند، هیچ چیزی جز جزای اعمال و رفتارشان سبک محسوب نخواهد شد.
به علاج ننگ فسردگی نفسی زتنگی دل برآ
که چوسنگ رنجگرانیات نشود مگر به جلا سبک
هوش مصنوعی: برای درمان خستگی روحی و غم دل، باید به آرامش و سبکی دست یابی، زیرا سختیها و رنجها تنها با جلا و روشنایی از بین میروند.
کند احتیاجت اگر هدف مگشای لب، مفرازکف
که وقارگوهر این صدف نکنی به دست دعا سبک
هوش مصنوعی: اگر به چیزی نیاز داری، آن را به راحتی به زبان نیاور و در حین دعا کردن، خود را سبک نکن زیرا ارزش و زیبایی درونت را از دست خواهی داد.
غم بیثباتی کاروان همه کرد بر دل ما گران
به کجاست جنسی ازین دکان که شود به بانگ درا سبک
هوش مصنوعی: غم ناپایداری کاروان بر دل ما سنگینی میکند. کجاست چیزی از این دکان که با صدای درا سبک و بیدغدغه باشد؟
مخروش خواجه بهکروفرکه ندارد اینهمه آنقدر
دوسهگام آخر ازینگذر توگران قدم زن و پا سبک
هوش مصنوعی: خواجه، به خلوت خود مشغول است و احساس نمیکند که این همه به خاطر سنگینی گامهای تو است. بهتر است کمی آرامتر قدم بزنی و نگران نباشی.
اگرت به منظر بینشان دم همتی بکشد عنان
چوسحربه جنبش یک نفس زهزار سینه برآ سبک
هوش مصنوعی: اگر در جستجوی زیبایی و ظرافتی باشی که به دلت بنشیند، به اندازهی یک نفس به تلاش و کوشش بپرداز. مانند نیرویی که از دل هزار سینه برمیخیزد و به حرکت درمیآید.
زگرانی سر آرزو شده خلق غرقهٔ های و هو
تو اگر تهیکنی اینکدو شود اتفاق شنا سبک
هوش مصنوعی: به دلیل مشکلاتی که در زندگی و آرزوها وجود دارد، مردم در آشفتگی و ناراحتی به سر میبرند. اگر تو این کدو (درد و مشکلات) را خالی کنی یا از آن بگذرانی، به یک تغییر مثبت و آرامش خواهی رسید.
نکشید بیدل از این چمن عرق خجالت پرزدن
چوغباربی نم هرزه فن نشود چرا همه جا سبک
هوش مصنوعی: در این خط، شاعر از حالتی سخن میگوید که انسان باید با افتخار و بدون هیچگونه شرمندگی در جامعه حضور داشته باشد. او به تشبیه عرق خجالت اشاره میکند و میگوید که مانند غبار بینم نمیتوان به هر حال و به هر جا رفت و باید سبکبار و آزاد بود. در واقع، این بیانگر لزوم پیدا کردن اعتماد به نفس و عدم خجالت از خود است.
