برگردان به زبان ساده
پرکوته است دست به هر سو دراز حرص
غیر از گره به رشته نبسته است ساز حرص
هوش مصنوعی: دست هر کس به سمتهای مختلفی دراز است، اما حرص و طمع جز اینکه گرهی به کار بندد، فایدهای ندارد.
عزلت گزیدهایم و به صد کوچه میتپیم
آه از قناعتی که کشد بینیاز حرص
هوش مصنوعی: ما در گوشهای از دنیا تنها زندگی میکنیم و در دل خود به چیزهای زیادی فکر میکنیم. افسوس از اینکه قناعت کردهایم، زیرا این قناعت باعث میشود که حتی بدون نیاز، حرص و طمع در دلمان شکل بگیرد.
در رنگ آبرو زرت ازکیسه میرود
انجام شمع بین و مپرس از گداز حرص
هوش مصنوعی: این بیت به ما میگوید که وقتی که رنگ آبرو و نیکویی کسی از میان میرود، مانند شعله شمعی که در حال خاموش شدن است، دیگر نیازی به سوال کردن دربارهٔ علت این فروپاشی نیست؛ زیرا حرص و طمع در این رابطه تأثیرگذار است و باعث اذیت و به هم ریختگی میشود.
خاکیم و هرچه گل کند از ما غنیمت است
ای غافلان چه وضع قناعت چه ساز حرص
هوش مصنوعی: ما از خاک ساخته شدهایم و هر چیزی که از ما و ویژگیهای ما به زیبایی و ارزش تبدیل شود، برای ما نعمت به حساب میآید. ای کسانی که غافل هستید، چه نیازی به قناعت داریم و چه دلیلی برای حرص و ولع وجود دارد؟
آثار شرم از نظر خلق بردهاند
خاکی مگر شود شرهٔ چشم باز حرص
هوش مصنوعی: آثار شرم را از دید مردم کنار گذاشتهاند، انگار که این تظاهر به ترک دنیا و حرص و طمع در چشمها جریان یافته است.
از طبع دون هنوز به پستی نمیرسد
گرپا خورد ز نقش قدم سر فراز حرص
هوش مصنوعی: این شعر میگوید که طبع و سرشت ناپسند هنوز به درجهی پستی و حقارت نمیرسد، حتی اگر تحت تأثیر و تأثیرگذاری از نشانههای افتخار و حرص باشد. به عبارتی دیگر، انسان با وجود هر نوع طبع و صفتی، نمیتواند به پستی و ذلت واقعی دچار شود، اگر چه ممکن است تحت تأثیر چیزهای فریبنده قرار گیرد.
دامن نچیده ایمن از آلودگی مباش
کاین مزبله پر است ز بول و براز حرص
هوش مصنوعی: از آنجا که دامن خود را جمع نکردهای و خود را از آلودگیها محفوظ نداشتهای، بدان که این مکان پر از زباله و چیزهای ناپسند است که به خاطر حرص و طمع به وجود آمدهاند.
آنجاکه عافیت طلبی عزم جست و جوست
گامی به مقصد است قریب احتراز حرص
هوش مصنوعی: در جایی که انسان به دنبال آرامش و آسایش است، قدمی به سوی هدف برداشته و از حرص و طمع دور میشود.
تا مرگ چون نفس ز تک و تاز چاره نیست
خوش عالمیست عالم بیامتیاز حرص
هوش مصنوعی: تا زمانی که نفس کشیدن ادامه دارد، چارهای جز تلاش و کوشش نداریم. دنیای بدون محدودیتهای حرص و طمع، دنیای خوشی است.
بیدل چو صبح صورت خمیازه بسته است
از خاک ما سپهر نشیب و فراز حرص
هوش مصنوعی: بیدل مانند صبح، به خواب و بیحرکتی افتاده است و از خاک ما به آسمان نگاه میکند؛ جایی که بالا و پایین آن همواره تحت تاثیر حرص و طمع قرار دارد.