برگردان به زبان ساده
خودسریگرد دل تنگ نگردد هرگز
غنچه تا وانشود رنگ نگردد هرگز
هوش مصنوعی: عشق و احساسات عمیق مثل گل هستند که تا زمانی که به بلوغ نرسند و رنگ و رویی پیدا نکنند، در دل تنگ و ناراحت نمیتوانند خود را نشان دهند. غنچهها باید زمان لازم را برای شکفتن و زیبایی پیدا کنند.
سرمهٔ چشم ادبپرور جمعیت ماست
ساز ما خفت آهنگ نگردد هرگز
هوش مصنوعی: چشمنواز ادبیات و فرهنگ ما چیزی است که با دقت و انضباط شکل گرفته است. هرگاه ما با هم مینوازیم، هرگز آرامش و هماهنگیمان از بین نخواهد رفت.
بیسخن عذر ضعیفی همه جا مقبول است
سعی رنج قدم لنگ نگردد هرگز
هوش مصنوعی: اگر کسی نتواند به خوبی سخن بگوید، معمولاً عذری برای او قبول میشود. تلاش و زحمت او هرگز بیفایده نخواهد بود، حتی اگر در مسیر خود دچار نقص و مشکلاتی باشد.
سایه خفتکش اندیشهٔ پامالی نیست
خاکساری سبب ننگ نگردد هرگز
هوش مصنوعی: سایهٔ فکر و اندیشهای که به زیر پای خود رفته، نمیتواند انسان را خفتزده کند و در واقع، داشتن تواضع و فروتنی هرگز سبب ننگ نخواهد بود.
ترک هستی کن اگر صافی دل میخواهی
از نفس، آینه بیرنگ نگردد هرگز
هوش مصنوعی: اگر میخواهی دلی صاف و پاک داشته باشی، باید از خودخواهی و وابستگی به دنیا بگذری، زیرا هیچگاه نمیتوانی مانند آینهای بیرنگ و شفاف بمانی در صورتی که تحت تأثیر نفس و خواستههای دنیوی قرار بگیری.
دور وهمیستکه بر جام سپهر افتادهست
بیتکلف سر بیننگ نگردد هرگز
هوش مصنوعی: این یک حالت توهم است که بر روی آسمان افتاده و بدون هیچ تلاشی، سر بدون خجالت هرگز تغییر نخواهد کرد.
هرکه دارد تپشی در جگر از شعلهٔ عشق
گر همه سنگ شود دنگ نگردد هرگز
هوش مصنوعی: هر کسی که عشق در دلش شعلهور است و احساسات قوی دارد، حتی اگر به ظاهر بیاحساس و سختدل شود، همچنان نمیتواند از این عشق فرار کند و درونش را پنهان کند.
پستی طبعکه چون آبلهٔ پا ازلیست
گر تناسخ زند اورنگ نگردد هرگز
هوش مصنوعی: طبیعت پست و پایین، مانند زخم پا است که هرگز بهبود نمییابد، حتی اگر بارها متولد شود.
فکر روزیستکه پرمیکشد از مغز وقار
آسیا تا نشود سنگ نگردد هرگز
هوش مصنوعی: در اینجا به این موضوع اشاره میشود که زمانی فرا خواهد رسید که آرامش و وقار آسیا به پایان میرسد و دیگر نمیتوان به آن تکیه کرد، بلکه همه چیز تغییر میکند و به حالت جدیدی در میآید.
کلفت هر دو جهان درگره حسرت ماست
دل اگر جمع شود تنگ نگردد هرگز
هوش مصنوعی: در اینجا به بیان این نکته پرداخته شده که هر دو جهان به نوعی به آرزوها و حسرتهای ما وابسته هستند. اگر دل ما به آرامش برسد و جمع شود، هرگز احساس تنگی و کمبود نخواهد کرد. این یعنی اگر بتوانیم به آرامش درونی برسیم، نگرانیها و حسرتهای ما کمتر خواهد شد.
بیدل از طورکلامت همه حیرتزدهایم
در بهاریکه تویی رنگ نگردد هرگز
هوش مصنوعی: ما همه از زیبایی کلام تو شگفتزدهایم، زیرا در این بهاری که تو در آنی، هیچ چیز نمیتواند رنگ بگیرد یا کمارزش شود.