برگردان به زبان ساده
یکی گرسنه خرس در باغ جست
مگرمیوه نغزی آرد بدست
هوش مصنوعی: یک نفر گرسنه به باغ رفت تا شاید میوهای خوشمزه پیدا کند.
به هرسو نگه کرد با حرص وآز
یک امرود بن دید رسته دراز
هوش مصنوعی: در هر سو با اشتها و حرص نگاه کرد و یک میوه انجیر را دید که به طور دراز رشد کرده است.
به بالا بلند و به پهلو فراخ
ستبر وکشن برگ و بسیار شاخ
هوش مصنوعی: درختی که بلند است و شاخههای گستردهای دارد، برگهای زیادی نیز به همراه دارد.
ز هر برگ، رخشان یکی آمرود
چو نجم ثریا زچرخ کبود
هوش مصنوعی: مثل این است که از هر برگ درختی، یکی به روشنی میدرخشد، مانند ستارههای خوشهی ثریا که از آسمان آبی میتابند.
بجنبید و غرید خرس از شعف
بمالید بر خاک هر چار کف
هوش مصنوعی: این جمله به شتاب و هیجان اشاره دارد، با تصویری از یک خرس که از شادی میغرد و با چهار کف دستش بر زمین میمالد. این رفتار نشاندهنده شوق و شادی ناشی از یک تجربه خوشایند است. در کل، مفهوم آن دعوت به اقدام و شادی در زندگی است.
همی جست چابک به ساق درخت
که پرچین خارش بدرید رخت
هوش مصنوعی: آن شخص بهسرعت به سمت ساقه درخت میرفت تا خارهای تیز آن لباسش را پاره نکند.
نگه کردکز ساقه تا بیخ شاخ
همی خاربن برشده لاخ لاخ
هوش مصنوعی: او به دقت به درخت نگاه کرد و دید که خارها از ریشه تا نوک شاخهها رشد کردهاند.
ببسته است دهقان داننده کار
بهساق درخت از پی دزد، خار
هوش مصنوعی: دهقان آگاه و دانا به درختی که دزدیده شده است، کارش را انجام میدهد و تلاش میکند تا از آن مراقبت کند.
همه خارها چون سرنیزهها
کزان نیزهها کس نگشتی رها
هوش مصنوعی: همه خارها مانند سرنیزهها هستند و کسی از میان این نیزهها آزاد نمیشود.
غمی گشتخرس از چنانسختجای
بگشت و بلیسید دو دست و پای
هوش مصنوعی: خرس از آن مکان بسیار سخت و طاقتفرسا ناراحت شد و دست و پای خود را لیسید.
برنجید از آن کار، زاندازه بیش
ولیکن نیاورد با روی خویش
هوش مصنوعی: از آن کار ناراحت نشو، هرچند که بیش از حد بوده، اما او با چهرهاش چیزی نشان نداد.
روان کشتازآنباغو با خویش کفت
که رسم بزرگی نشاید نهفت
هوش مصنوعی: روح خود را در آن باغ بکار و با خود بگو که بزرگی نباید پنهان بماند.
من این باغ امرود و این بار تر
نهادم به وقف مزار پدر
هوش مصنوعی: من این باغ امرود و این تاک میوه را برای حفظ یاد و خاطر پدرم وقف کردهام.
چو بینیش بر خاک ره سوده شد
زبانش به خیرات بگشوده شد
هوش مصنوعی: وقتی کسی را ببینی که بر خاک افتاده و حال خوبی ندارد، زبانش از دل رحم و مهربانی به سخن باز میشود و به زبان خیر و نیکی میآید.
کسی چون ز سودی جدا ماندا
مران سود را ناروا خواندا
هوش مصنوعی: کسی که از منفعتی دور بماند، نباید آن منفعت را نادرست و بیجا بخواند.