برگردان به زبان ساده
شنیدم که شاهنشهی نقش بست
ابر خاتم خویشتن: «راست رست»
هوش مصنوعی: شنیدهام که پادشاهی بزرگ و باعظمت، نماد خود را بر ابرهایی نقش کرده و گفته است: «کاملاً درست است.»
درین باغ تا راستی، رستهای
وگر شاخ ناراستی خستهای
هوش مصنوعی: در این باغ تا زمانی که صداقت و راستی وجود دارد، تو رشد میکنی، اما اگر به فساد و نادرستی روی بیاوری، خسته و ناامید خواهی شد.
بگو راست، ور بیم جان داردت
که خود راستی در امان داردت
هوش مصنوعی: اگر به راستی سخن بگویی، حتی اگر برایت خطرناک باشد، بدان که خود راستگویی تو را از خطرها محافظت میکند.
یکی روز در مکه غوغا بخاست
به کین محمد که میگفت راست
هوش مصنوعی: روزی در مکه هیاهویی به پا شد به خاطر کینهای که از محمد داشتند، زیرا او حق را میگفت.
به یاری رسیدش یکی رادمرد
به چیزبش پیچید و بر دوش کرد
هوش مصنوعی: یک مرد شجاع و نیکوکار به کمک او آمد و او را به دوش گرفت.
به ره در رسیدند غوغاییان
گرفتند آن مرد را در میان
هوش مصنوعی: گروهی پر سر و صدا به راه رسیدند و آن مرد را در وسط محاصره کردند.
بگفنند کاین چیست؟ گفت این نبی است
در این پشتواره جز او هیچ نیست
هوش مصنوعی: کسانی پرسیدند: این چیز چیست؟ او پاسخ داد: این پیامبر است و در این مکان هیچ چیز دیگری وجود ندارد.
گزندآوران بی گزندان شدند
بهشوخی گرفتند و خندان شدند
هوش مصنوعی: آسیبرسانان بدون آنکه آسیب بزنند، به شوخی و خنده مشغول شدند.
ز راهش گذشتند و بگذشت پیر
وز آن راستگویی برست آن امیر
هوش مصنوعی: از مسیر او عبور کردند و او هم از آن گذشت. و از صداقت او، آن فرمانروا به دست آورد.
نگر تا پیمبر چه گفت از خرد:
«بگو راست هرچند مرگ آورد»
هوش مصنوعی: به دقت به سخنان پیامبر نگاه کن که درباره خرد چه فرموده است: «هرچه حقیقت است را بگو، حتی اگر نتیجهاش مرگ باشد.»
شنو تا بدانی که این راز چیست
که گر نشنوی بر تو باید گریست
هوش مصنوعی: به دقت گوش کن تا بفهمی این چه رازی است؛ زیرا اگر نشنوی، باید بر حال خودت افسوس بخوری.
مگوی آنچه داری به دل راست راست
که هر راست را بازگفتن خطاست
هوش مصنوعی: نیا آنچه را که در دل داری، بهروشنی و صراحت نگو؛ زیرا بیان هر چیزی که درست و واقعی است، ممکن است اشتباه باشد.
بسا راست کآشوبها راست کرد
وزآن گفته خصم آنچه میخواست کرد
هوش مصنوعی: بسیاری از اوقات، حقایق در بحرانها و آشوبها روشن میشود و در این میان، دشمن نیز به آنچه که میخواست، دست پیدا میکند.
نه هر راست را بایدت گفت تیز
نگر تا نگویی به جز راست چیز
هوش مصنوعی: هر حقیقتی را نباید به هر کس گفت، باید با دقت و احتیاط صحبت کرد تا چیزی جز حقیقت را بیان نکنی.
کجا فتنه خیزد زگفتار راست
خموشی گزیدن در آنجا رواست
هوش مصنوعی: در جایی که سخن حق موجب بروز فتنه و آشوب میشود، سکوت کردن بهتر و مناسبتر است.
گروهی دروغی روا داشتند
به یکجای و آن خیر پنداشتند
هوش مصنوعی: گروهی در جایی دروغی را مطرح کردند و آن را کار نیک و خوبی تصور کردند.
دروغی کجا سود آید از آن
به از راست کآشوب زاید از آن
هوش مصنوعی: دروغ هیچ فایدهای ندارد، چون تنها موجب نگرانی و آشفتگی میشود، بهتر است همیشه راست بگوییم.
منت راست گویم که چونین دروغ
وگر سود بخشد ندارد فروغ
هوش مصنوعی: به راستی میگویم که چنین دروغی اگرچه ممکن است نفعی داشته باشد، اما هیچگاه درخشش و اعتبار نخواهد داشت.
ز خوبی زبان خاستن بودنی است
ولی در بدی هیچگه سود نیست
هوش مصنوعی: زیبایی و خوبی باعث میشود که انسانها به بیان احساسات و افکار خود بپردازند، اما در برابر بدی و زشتکاری، هیچ فایدهای وجود ندارد.
