برگردان به زبان ساده
به باغ در، به مه دی خمیده خاربنی
به پیشم آمدگفتم درین چه خاصیت است
هوش مصنوعی: در باغ، در دی ماه، زمانی که به سمت من یک خار درختی خم شده بود، از خودم پرسیدم که این چه ویژگیای دارد.
نه تیر قامت او را ز غنچه پیکانست
نه صدر حشمت او را ز برگ حاشیت است
هوش مصنوعی: او نه به خاطر قامت زیبایش شبیه تیرهاست و نه به خاطر مقام و جلالش از برگهای درختان نشأت میگیرد.
بسان تیغی کانرا نه قبضه و نه نیام
بسان شعری کان را نه وزن و قافیت است
هوش مصنوعی: شبیه تیغی است که نه دسته دارد و نه غلاف، همانطور که شعری است که نه وزن دارد و نه قافیه.
میان برف یکی خاربن تو گفتی راست
میانهٔ دل پاک، ازکژی یکی نیت است
هوش مصنوعی: در میان برف، یک خار به نظر میرسد و تو گفتی که در دل پاک، چیزی از کژی وجود دارد که نشاندهندهٔ نیت نادرست است.
هوای او به دل اندر غم آورد، گویی
ز طبع خسته یکی پر ملال مرثیت است
هوش مصنوعی: دل را هوای او غمگین کرده است، مانند اینکه از طبیعتی خسته، یک احساس اندوهبار و دلتنگی به انسان دست داده است.
به نوبهاران زان پس بدیدمش خوش و خوب
چو توبهای خوش کاندر قفای معصیت است
هوش مصنوعی: از آن پس در بهار، او را خوش و زیبا دیدم، مانند توبهای نیکو که در پی خطا و گناه قرار دارد.
شکفته سرخ گلی بر فرازآن گفتی
فراز قصر سعادت درفش عافیت است
هوش مصنوعی: بر روی بلندی، گل سرخی شکفته شده است که گویی بر بالای قصر خوشبختی قرار دارد و نماد سعادت و آرامش است.
شگفتم آمد زان حال و فکرتم جنبید
بلی شگفتی آغاز فکر و تزکیت است
هوش مصنوعی: من از آن وضعیت حیرتزده شدم و افکارم به جریان افتاد. آری، شگفتی آغاز تفکر و پالایش درونی است.
نگاه کردم هر سو و راز آن جستم
که آنچه خاصیتی بود و این چه کیفیت است
هوش مصنوعی: به اطرافم نگاه کردم و تلاش کردم تا بفهمم که این چه ویژگیای دارد و این حالت چه فرقی با دیگران دارد.
بسیط خاک بنگشود راز من آری
بسیط خاک چراگاه راز و تعمیت است
هوش مصنوعی: خاک وسیع و گسترده، رازهای من را فاش کرد. آری، این خاک بزرگ مکان مناسبی برای از بین بردن رازی عمیق و پنهانی است.
برآسمان نگرستم وزآفتاب بلند
سئوال کردم، گفت این فروغ تربیت است
هوش مصنوعی: به آسمان نگاه کردم و از آفتاب بلند پرسیدم. آفتاب در پاسخ گفت که این نور، نتیجه تربیت و پرورش است.