برگردان به زبان ساده
قال النّبی علیه السّلام: « اوّل صلاح هذه األامّة بالزّهد و الیقین»
هوش مصنوعی: پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «اولین راه اصلاح این امت، سادهزیستی و یقین است.»
یقین آن است که معنی بیگمان بر در دل ایستاده باشد، و چون نظر خواهد که محبوس شود بر راحت حالی و بر دنیا از مجامعت و فرزندان و منال و جاه، آن معنی رها نکند تا نظر بر اینها بنشیند. بگوید که در این منزل اگرچه سبزه و آب روان میبینی، فرونایی که دزدان از پس تو نشستهاند؛ تو را اگر لقمه در دهان باشد و شربت آب در کف دست باشد، هنوز خوشیِ آن به حلقت فرو نرفتهباشد که دزدان بیرون آیند و غارتت کنند تا آن بر تو تلخ شود.
هوش مصنوعی: یقیناً معنای واقعی در دل ما جا دارد و وقتی بخواهد به آرامش و آسایش دنیوی و روابط با خانواده و فرزندان بپردازیم، این معنا هرگز ما را ترک نمیکند. حتی اگر در این دنیا زیباییها و آسایشهایی مثل چمن و آب روان ببینیم، باید بدانیم که خطرهایی در کمین ما هستند. حتی اگر در دهان ما لقمهای باشد یا در دستمان آبی برای نوشیدن، هنوز هم لذت آن به کاممان نرسیده که دزدان ممکن است بیایند و همه چیزمان را بگیرند و آن زمان لذتمان تبدیل به تلخی خواهد شد.
و آن معنی تو را هر دم میگوید که تو در این منزل و در این تاریکی به خواب چه میشوی؟ چون بیدار شوی و تاریکی برود، جامهٔ وجودت را همه پرحدثِ رنج خواهی دیدن.
هوش مصنوعی: این جمله به ما میگوید که هر لحظه به تو یادآوری میکند که چرا در این مکان و در این تاریکی خواب به سر میبری. وقتی بیدار شوی و تاریکی از بین برود، لباس وجودت را پر از درد و رنج خواهی دید.
و آن معنی البتّه نظر تو را خیره و سرگردان میدارد تا از سررشتهٔ این جهان گسسته دارد و از روی آخرتش گشاده و روشن دارد.
هوش مصنوعی: این موضوع قطعاً ذهن تو را مشغول و آشفته میکند، به گونهای که از حقیقت این جهان جدا میشوی و به آخرت، با نگاهی روشن و واضح، توجه میکنی.
و یقین چون دایگان ایستاده باشد و کنارهای چادر نظر تو را در هوا میکند تا بر زمین قصور دنیا ننشیند، چنانکه حوران بهشت دامن چادرهای زنان بصلاح را در بهشت و زلفهای ایشان را بر طبق سیمین نهاده باشند تا بر شاخ زعفران و مشک اذفر آسیب نزند.
هوش مصنوعی: وقتی دایگان با جدیت ایستاده باشد و لبههای چادر را در هوا نگه دارد تا زمین نتواند فاجعههای دنیا را به خود جذب کند، مانند آن است که حوران بهشت، دامن چادرهای زنان صالح را در بهشت و موهای آنها را بر روی ظرفهای نقرهای قرار دادهاند تا به گلهای زعفران و مشک آسیبی نرسانند.
اینچنین یقینِ عجب به چه حاصل شود؟ بعبادة الله حاصل شود که وَ اعْبُدْ رَبَّکَ حَتَّی یَأْتِیَکَ الْیَقِینُ . و عین الیقین بدانک چشم دیدن است تا بیگمان شوی و آن به درِ مرگ بود، و علم الیقین بعبادة اللّه حاصل شود.
هوش مصنوعی: چگونه میتوان به این یقین عجیب دست یافت؟ این یقین از طریق عبادت خدا به دست میآید؛ چنانکه قرآن فرموده است: «پروردگارت را عبادت کن تا یقین و ثبات به تو برسد». عین الیقین مربوط به دیدن واقعیات است که با مرگ حاصل میشود و انسان را به یقین واقعی میرساند. همچنین علم الیقین هم از طریق عبادت خدا به دست میآید.
اکنون آدمی شایستهٔ خیرات و عبادات آنگاه گردد که او رغبت به دنیا نکند، یعنی نگرش او در هر کار از بهر رضای اللّه و فرمانبرداریِ اللّه باشد. و اینکه از بهر فرمانبرداری اللّه میکنی و رضای اللّه میطلبی و آن را میخواهی، این طلب تو و این خواهش تو دریچهایست از نشیمن بلند و رشتهایست که تو را از آن دریچهها بالا میکشد، و آن رشته متقاضیست که حامل نظر توست و آن دریچه در پردهٔ غیب است. ِبایست تا وقت اجل آن دریچه را بگشایند و این مرغِ روح تو را که نظرش بدان دریچه است در آن دریچه برند، تا چه باغها و رواقها که بیند و چه حور و قصور که بیند.
هوش مصنوعی: انسان زمانی شایستهٔ انجام کارهای نیک و عبادات میشود که نسبت به دنیا بیمیل باشد، به گونهای که نگاه او در هر کاری به سمت رضایت الهی و اطاعت از خداوند باشد. وقتی تو به خاطر اطاعت از خداوند و طلب رضایت او اقدام میکنی، این خواسته و طلب تو همچون دریچهای به سوی آسمان است و یک رشتهای است که تو را به سمت آن بالامیکشد، این رشته به خواستههای شما پاسخ میدهد و آن دریچه در عالم غیب قرار دارد. باید صبر کرد تا زمان مرگ، آن دریچه گشوده شود و روح تو که به آن نگاه میکند، از آن دریچه عبور کند و ببیند چه باغها و مکانهای زیبا و چه حوریها و قصرهایی در آنجا هستند.
و هیچ آدمی نیست که او را معشوقه در عالم غیب نیست، یا از دریچه و حورایی و عینایی، و یا از درکه و مالک دوزخی. و بوی آن معشوقان به مشام روح آدمی میرسد و او را در طلب میآرد تا او را وسیلت بود به آن معشوقه، چنانک بوی یوسف آمده بود به مشام یعقوب.
هوش مصنوعی: هیچ انسانی وجود ندارد که معشوقی ندارد، چه این معشوق از عالم غیب باشد، چه از طریق حوریها یا عینها، و چه از طریق دوزخیان و مالک دوزخ. عطر آن معشوقان به روح انسان میرسد و او را به جستجوی آنان میکشاند تا به وسیله آن معشوق برسد، همانطور که بوی یوسف به یعقوب رسید.
اکنون چون تو خود را رغبتی دیدی به اللّه و به صفات اللّه، میدان که آن تقاضای اللّه است تو را. و اگر میلت به بهشت است و طالب بهشتی، آن میل بهشت است که تو را طلب میکند. و اگر تو را میل به آدمیست، آن آدمی نیز تو را میطلبد، که هرگز از یک دست بانگ نیاید
هوش مصنوعی: حال که علاقهمندی خود را به خدا و ویژگیهای او احساس میکنی، بدان که این خواسته حقیقتاً از سوی خدا به تو الهام شده است. اگر دیوانهوار مشتاق بهشت هستی و آرزوی ورود به آن را داری، بدان که این آرزوی بهشت است که تو را به سمت خود میکشاند. همچنین اگر به کسی علاقهمند شدهای، بدان که آن شخص نیز به نوعی تو را میپسندد و این دوستی به صورت طبیعی متقابل است.
و اللّه اعلم.
هوش مصنوعی: و خدا داناتر است.
