برگردان به زبان ساده
ای برادر دار مهمان را عزیز
تا بیابی رحمت از رحمن تو نیز
هوش مصنوعی: ای برادر، مهمان را گرامی بدار تا تو هم از رحمت خداوند برخوردار شوی.
مؤمنی کو داشت مهمان را نکو
حق گشاید باب رحمت را برو
هوش مصنوعی: مؤمنی که با مهمان خود نیکو رفتار کند، خداوند در را به روی رحمت خود به روی او میگشاید.
هر کرا شد طبع از مهمان ملول
از وی آزارد خدا و هم رسول
هوش مصنوعی: هر کسی که از مهمان دلخور شود، خدا و پیامبر نیز از او ناراحت خواهند شد.
بندهٔ کو خدمت مهمان کند
خویش را شایستهٔ رحمن کند
هوش مصنوعی: کسی که در خدمت مهمان باشد، او را شایسته و محترم میداند و از این طریق خود را به رحمت و لطف الهی نزدیک میکند.
هر که مهمان را بر وی تازه دید
از خدا الطاف بی اندازه دید
هوش مصنوعی: هر کسی که مهمان را تازه و با احترام ببیند، در واقع نشانهای از رحمتهای بینظیر الهی را مشاهده میکند.
از تکلف دور باش ای میزبان
تا گرانی نبودت از میهمان
هوش مصنوعی: ای میزبان، از ظاهرسازی و تعارفات دوری کن، تا میهمان احساس سنگینی و ناراحتی نکند.
میهمان هست از عطاهای کریم
هر که زو پنهان شود باشد لییم
هوش مصنوعی: هر کسی که از نعمتهای بخشنده و سخاوتمند دوری کند و خود را از آنها پنهان کند، در واقع به خود زیان میزند و از برکات زندگی بیبهره میماند.
خیره بر خوان کسی مهمان مشو
چون رسد مهمان ازو پنهان مشو
هوش مصنوعی: هرگز بر سر سفرهی کسی مهمان نشو که وقتی مهمان میرسد، تو خود را از او پنهان نکن.
هر که مهمانت شود از خاص و عام
پیش او میباید آوردن طعام
هوش مصنوعی: هر کسی که به خانهات میآید، چه از افراد خاص و چه از افراد عادی، باید برای او غذا آورده شود.
زانکه داری اندک و بیش ای پسر
برد باید پیش درویش ای پسر
هوش مصنوعی: چون چیزی داری، هرچند کم باشد، باید آن را با درویش تقسیم کنی.
نان بده با جایعان بهر خدای
تا دهندت در بهشت عدن جای
هوش مصنوعی: به دیگران کمک کن و نیاز آنها را برطرف کن تا خداوند هم به تو پاداش دهد و در بهشت جا معین کند.
هر که ثوبی بر تن عاری دهد
در دو عالم ایزدش یاری دهد
هوش مصنوعی: هر کسی که لباس فقر و نیاز را از تن دیگران برمیدارد و به آنها کمک میکند، در این دنیا و آن دنیا از جانب خداوند یاری خواهد شد.
گر بر آری حاجت محتاج را
بر سر از اقبال یابی تاج را
هوش مصنوعی: اگر به کسی که نیازمند است کمک کنی، به زودی خودت نیز به موفقیت و نعمتهای بزرگ خواهی رسید.
هر که باشد او ز دولت بخت یار
خیر ورزد در نهان و آشکار
هوش مصنوعی: هر کسی که از نعمت بخت و شانس خوبی برخوردار باشد، در زندگیاش کارهای نیک و سودمندی انجام میدهد، چه در خفا و چه در موقعیتهای عمومی.
ای پسر هرگز مخور نان بخیل
کم نشین در عمر بر خوان بخیل
هوش مصنوعی: پسرم، هرگز نان کسانی که بخیلی میخورند را نخور و در طول عمرت به جمع آنان نرو.
نان ممسک جمله رنجست و عنا
میشود نان سخی جمله ضیا
هوش مصنوعی: نان نگهدارنده، نشانهای از رنج و سختی است، اما نان بخشنده، نشانهای از نور و روشنی است.
تا نخوانندت بخوان کس مرو
وز پی مردار چون کرکس مرو
هوش مصنوعی: برای اینکه کسی تو را بشناسد، خودت را معرفی کن و مانند لاشخورها دنبال مردارها نرو.
چشم نیکی از خسیس دون مدار
سقف او را هم تو بی استون شمار
هوش مصنوعی: به کسی که بسیار بخیل و کمرحم است، نگاه خوبی نداشته باش. اگر او به تو بی احترامی کرد، باید بدانید که ارزش و عظمت او به اندازه سقف بدون پایه است.
گر کنی خیری تو آن از خود مبین
هرچه بینی نیک ببین و بد مبین
هوش مصنوعی: اگر خیری را انجام میدهی، آن را از خود ندان. هر چیزی را که خوب میبینی، خوب ببین و بدیها را نادیده بگیر.
