برگردان به زبان ساده
در خراسان بود دولت بر مزید
زانک پیدا شد خراسان را عمید
هوش مصنوعی: در خراسان، برکت و نعمت افزایش یافت و به همین دلیل، شهریار و شخصی توانمند در خراسان ظاهر شد.
صد غلامش بود ترک ماه روی
سرو قامت، سیم ساعد، مشک بوی
هوش مصنوعی: او صد غلام دارد که به زیبایی و جذابیتش میبالند؛ موهایش همچون ماه درخشان است و قامتش مانند درخت سرو، با بازوانی نقرهای و عطری خوشبو همانند مشک.
هر یکی در گوش دری شبفروز
شب شده در عکس آن در همچو روز
هوش مصنوعی: هر کس در دل خود نوری دارد که در تاریکی شب میتاباند، و این نور در تصویر و وجود او مانند روشنی روز میدرخشد.
با کلاه شفشه و با طوق زر
سر به سر سیمن برو زرین سپر
هوش مصنوعی: با کلاه ظریف و طلایی و سپری زیبا، به سمت سیمن (شهر یا مکانی که با زیبایی و زرنگی شناخته میشود) برو.
با کمرهای مرصع بر میان
هر یکی را نقره خنگی زیر ران
هوش مصنوعی: با کمرهایی زینتی و زیبا که به دور بدن بسته شده، هر یک از آنها را مانند نقرهای سنگین زیر رانهای خود حمل میکنند.
هرک دیدی روی آن یک لشگری
دل بدادی حالی و جان بر سری
هوش مصنوعی: هر کس که زیبایی او را دید، دلی برایش هدیه داد و احساسی عمیق و زندگیاش را تحت تأثیر قرار داد.
از قضا دیوانهای بس گرسنه
ژندهای پوشیده سر پا برهنه
هوش مصنوعی: زن دیوانهای ناگهان به چشم میآید که بسیار گرسنه است و لباسهایی کهنه بر تن دارد، در حالی که پایش برهنه است.
دید آن خیل غلامان را ز دور
گفت آن کیستند این خیل حور
هوش مصنوعی: دید آن دسته از جوانان را از دور، پرسید که اینها چه کسانی هستند و چرا اینقدر زیبا و جذابند؟
جملهٔ شهرش جوابش داد راست
کین غلامان عمید شهرماست
هوش مصنوعی: تمام مردم شهر به درستی پاسخ او را دادند که این غلامان، از نوادگان عمید هستند و در واقع متعلق به شهر ما محسوب میشوند.
چون شنید این قصه آن دیوانه زود
اوفتاد اندر سر دیوانه دود
هوش مصنوعی: وقتی آن دیوانه این داستان را شنید، به سرعت دچار ناراحتی و آشفتگی شد.
گفت ای دارندهٔ عرش مجید
بنده پروردن بیاموز از عمید
هوش مصنوعی: ای خداوند بزرگ و صاحب عرش، به من بیاموز چگونه باید بندگی و پرورش بندهگان تو را انجام دهم.
گر ازو دیوانهای ، گستاخ باش
برگ داری لازم این شاخ باش
هوش مصنوعی: اگر از او دیوانهای، بیپروا و جسور باش، برای این که بتوانی بر این شاخه بایستی، نیاز به برگ داری.
ور نداری برگ این شاخ بلند
پس مکن گستاخی و بر خود مخند
هوش مصنوعی: اگر برگی از این درخت بلند نداری، پس بیجا خود را نکو مکن و مغرور نشو.
خوش بود گستاخی دیوانگان
خویش میسوزند چون پروانگان
هوش مصنوعی: خوشایند است جسارت دیوانگان، که مانند پروانهها نسبت به آتش علاقه دارند و خود را در آن میسوزانند.
هیچ نتوانند دید آن قوم راه
چه بدو چه نیک جز زان جایگاه
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند دریابد که آن قوم چگونه راه میروند، نه به خوبی و نه به بدی، جز از آن جایی که قرار دارند.