برگردان به زبان ساده
هر آنگو دیده بگشاید براو چشم از جهان بندد
ز جان یکسر برید آنکس که دل بر جان جان بندد
هوش مصنوعی: هر کس که چشمش را باز کند و به او نگاهی بیفکند، دیگر از این دنیا دل میکند و تمام وجودش را از دست میدهد. آن کسی که دلش به جان عشق وابسته باشد، به راحتی جانش را فدای آن عشق میکند.
مخوانم زان قد و طلعت بسوی طوبی و جنت
بلی جائی که او باشد که دل بر این و آن بندد
هوش مصنوعی: من از زیبایی و قامت او نمیگویم، بلکه به سوی بهشت و درخت طوبی اشاره میکنم، زیرا آنجا جایی است که او حضور دارد و دلها به او وابسته میشوند.
مه من سر بسر مهر است نبندد در بروی کس
اگر بندد همان آتش بجان آن پاسبان بندد
هوش مصنوعی: ماه من تنها به خاطر عشق و محبت با کسی قهر نمیکند. اگر هم قهر کند، این قهر مانند آتش بر جان نگهبانش تاثیر میگذارد.
در میخانه خواهد محتسب بندد بفصل گل
بپای داوری میرم که دست این عوان بندد
هوش مصنوعی: در میخانه، نگهبان میخواهد به فصل گل، در آنجا بند بزند. اما من میرم (داور) که دست این افراد ظالم را بگیرم.
گره افکنده در کارم بتی کز اشک گلنارم
گره ها ساحر چشمانش بر آب روان بندد
هوش مصنوعی: دختری زیبا که دل مرا به درد میآورد، با چشمان جادوگرش، بر آب روان تأثیر میگذارد و کارهایم را به هم میریزد.
فغان عالم آشوبم نماید رستخیز حشر
اگر سیل دو چشمم ره نه بر خیل فغان بندد
هوش مصنوعی: عالم به حالت آشفتگی و اضطراب من پی میبرد، چون اگر اشکهای من به راه بیفتند، به جمعیت فریاد و ناله بیپایان میپیوندد و همگان را تحت تأثیر قرار میدهد.
همین نی چشم بد از یار کند عقدالنظر اسرار
که از سر دهان او رقیبان رازبان بندد
هوش مصنوعی: این شعر به این معناست که تنها یک نگاه از یار میتواند رازهای بسیاری را فاش کند و باعث حسادت رقبای او شود. به عبارت دیگر، زیبایی و جذابیت یار به قدری قدرت دارد که میتواند توجه و نظرات دیگران را به خود جلب کند و در دل آنها حس حسادت ایجاد کند.