برگردان به زبان ساده
رحمی ای ساقی که از دیر و حرم بیگانهام
نه مقیم کعبهام نه ساکن بتخانهام
هوش مصنوعی: ای ساقی، به من رحم کن؛ چون من نه در کعبه ساکن هستم و نه در معبد بتها. من بیگانهام و از این مکانها دورم.
بس عجب داری که من بیگانهام زاسلام و کفر
آشنای عشقم و از این و آن بیگانهام
هوش مصنوعی: عجب اینجاست که من نه تنها از اسلام و کفر بیگانهام، بلکه در عشق آشنا هستم و از هر دو دوری میکنم.
من که سرمستم ز جام عشق جانان از ازل
محتسب گو سنگ زن بر شیشه و پیمانهام
هوش مصنوعی: من که از عشق معشوقم مستم، از ابتدا به محتسب بگو که سنگ بزند به شیشه و جام من.
لیلی او در حشم لیلای من هرجاییست
صعبتر از قصه مجنون بود افسانهام
هوش مصنوعی: عشق لیلی او به قدری دشوار و پیچیده است که از داستان مجنون هم سختتر و غیر قابل دسترس به نظر میرسد. حسارت این عشق، در هر جایی وجود دارد و همواره در زندگی من حضور دارد.
آمدی ای برق خرمنسوز و من بیحاصلم
لیک مشتی خس بود آماده در کاشانهام
هوش مصنوعی: تو ای روشنایی که مانند آتش خرمن میسوزی، به خانهام آمدهای و من در حالی که هیچ ثمرهای ندارم، تنها مقداری علف بیارزش برای تو آماده کردهام.
بر خرابیهای ملک دل مخند ای شاه حُسن
گر کنی کاوش بسی گنج است در ویرانهام
هوش مصنوعی: ای شاه زیبایی، به ویرانیهای دل من نخند. اگر به دقت نگاه کنی، گنجهای زیادی در این خرابهها نهفته است.
کشتی صبرم شکست از لطمه طوفان هجر
زآن حبابآسا به روی آب باشد خانهام
هوش مصنوعی: صبر و تحمل من به خاطر شدت هجران و دوری از محبوب، به تمامی شکست. مانند حبابی که روی آب است، زندگیام ناپایدار و بیثبات است.
من گذشتم از حیات جاودان و آب خضر
خضر مستان گو نماید ره سوی میخانهام
هوش مصنوعی: من از زندگی ابدی و آب حیات گذشتم، حالا به من بگو که چطور میتوانم به میخانه بروم و حالتی شاداب پیدا کنم.
میکده دریای رحمت مخزن سر ازل
کاندر او رخشد چو خور آن گوهر یکدانهام
هوش مصنوعی: مهمانیخانهای که سرشار از رحمت است، منبعی از محبت و بخشش محسوب میشود. در آنجا مانند خورشید درخشان، من هم به عنوان یک گوهر منحصر به فرد میدرخشم.
مضجع شاه خراسان مهبط روح الامین
کز دو عالم وارهاند از همت مردانهام
هوش مصنوعی: محل آرامش شاه خراسان، جایی است که روحالامین در آن فرود میآید و من از تلاش و اراده نیرومند خودم، از دو جهان آزاد شدهام.
منت از دونان نخواهم برد از بهر دونان
چون مقرر شد نوال از سفرهٔ شاهانهام
هوش مصنوعی: من هرگز به خاطر افرادی بیمقدار و inferior از دیگران خواسته یا نیازی را قبول نخواهم کرد، زیرا که سهم و جایگاهی که دارم از سفرهٔ بزرگ و شاهانهام تعیین شده است.
گر نباشد می من آشفته ز ساقی سرخوشم
ورد رود جان زنده جاوید از جانانهام
هوش مصنوعی: اگر در میخانه می نباشد، من با خوشحالی از ساقی سرشارم. جانم چون جاری رود، همیشه زنده و جاوید است به خاطر محبوبم.