برگردان به زبان ساده
اسیر عشق شدن عقل را قرار نبود
نظر به منظر خوبان به اختیار نبود
هوش مصنوعی: عشق انسان را به تسخیر در میآورد و عقل او را از فعالیت正常 خود باز میدارد، در حالی که زیبایی معشوق به اختیار او نیست.
قرار داد که من بیقرار او باشم
دریغ و درد که آن عهد برقرار نبود
هوش مصنوعی: قراری گذاشته بودیم که من همیشه برای او بیتاب و بیقرار باشم، اما افسوس و دریغ که آن عهد و پیمان برقرار نماند.
ندانم اینکه دلم صیدِ نیمبسملِ کیست
به دشتِ حُسن جز آن ترک شهسوار نبود
هوش مصنوعی: نمیدانم دل من شکارگاه چه کسی است، اما در دشت زیباییها فقط آن ترک نازکدل بود که به چشم میخورد.
ز سلسبیل لبت بس که باده گشت سبیل
جز آن دو نرگس بیمار در خمار نبود
هوش مصنوعی: از لب های تو به قدری شراب به دست آمد که جز آن دو چشم بیمار در حال مستی، چیزی دیگر نبود.
به ناز آمد و دامنفشان ز من بگذشت
مگر که خرمن خاکی به ره غبار نبود
هوش مصنوعی: او با ناز و کرشمه از کنار من عبور کرد، گویی که گرد و غباری از خود بر جا نگذاشت، مثل اینکه در راه هیچ نشانهای از خود به جا نمیگذارد.
هزار گل ز گل از فیض نوبهار دمید
به غیر لاله در این باغ داغدار نبود
هوش مصنوعی: هزار گل از برکت بهار تازه شکفت، اما در این باغ غمگین فقط لاله وجود نداشت.
چهار طبع مخالف به شمع عرضه نمود
به مشربش به جز از نار سازگار نبود
هوش مصنوعی: شمع چهار نوع خاصیت متضاد را به نمایش گذاشت، اما در کنار آن فقط آتش بود که با آن سازگاری داشت.
چه شد که صومعه بربست و میکده بگشود
که این گمان به تو ای دور روزگار نبود
هوش مصنوعی: چرا صومعه تعطیل شد و میخانه باز شد؟ این به تو، ای روزگار، نمیخورد که چنین اتفاقی بیفتد.
مگو ز گفتنِ حق داده باد سِرّ حلاج
سزای کاشف اسرار غیر دار نبود
هوش مصنوعی: نمیتوان از گفتن حقیقت ترسید، چرا که سرّ حلاج (شخصی که به حقیقت دست یافته) به کسی که اسرار دیگران را فاش میکند، جزای مناسب نمیدهد.
اگر نه خلق نبی بود و ذوالفقار علی
به خلق سِرّ خدا هرگز آشکار نبود
هوش مصنوعی: اگر نبودند پیامبران و شمشیر علی، راز خداوند هرگز به وضوح آشکار نمیشد.
اگر نه عفو تو بودی سزای بندگیات
که بود کز عمل خویش شرمسار نبود
هوش مصنوعی: اگر بخشش تو نبود، سزاوار بندگیات چه میشد؟ از اعمال خود شرمنده نبودم.
نبود کار تو مدح حیدر آشفته
تو را بهر دو جان هیچ افتخار نبود
هوش مصنوعی: کار تو در ستایش حیدر فایدهای برای تو ندارد، زیرا نه به خاطر جان خودت و نه به خاطر جان دیگران، این افتخار ارزشی ندارد.
اگر نه داغ توام بود زیب پیشانی
مرا به کعبه و بتخانه اعتبار نبود
هوش مصنوعی: اگر درد فراق تو نبود، زیبایی پیشانی من به لحاظ مذهبی و معنوی، نه به کعبه ارزش میداد و نه به معابد بتپرستی.