برگردان به زبان ساده
تا چمن پیرایه از گلهای صحرائی ببست
آه بلبل ره بگلچین و تماشائی ببست
هوش مصنوعی: چمن با گلهای زیبای وحشی تزئین شده است و بلبل با آوای غمانگیز خود به گلچین و تماشای این زیبایی پرداخته است.
لاجرم از لوح دیده شست نقش دیگران
تا که مجنون در ضمیرش نقش لیلائی ببست
هوش مصنوعی: بنابراین، از چشمانش تصویر دیگران را پاک میکند تا اینکه مجنون، تصویر لیلی را در دل خودش ثبت کند.
دیده بگشودم نیفتم تا بدام مهوشان
دست عشق آمد برون و چشم بینائی ببست
هوش مصنوعی: چشمهایم را باز کردم اما گرفتار آنها نشدم. عشق به کمکم آمد و دیدن را برایم بست.
صورتی منظور بودش خامه صنع ازل
زاین همه صورت که براین طاق مینائی ببست
هوش مصنوعی: صورت زیبا و دلنشینی در نظر بود که به وسیلهٔ هنرمند ازلی خلق شده است. در میان این همه صورتهایی که در این دنیای زیبا وجود دارد، صورت خاصی به عنوان یک تکیهگاه زیبا و ارزشمند قرار گرفته است.
اندر این ره دین و دل بر عارف و عامی نماند
راه تا بر دین و دل آن ترک یغمائی ببست
هوش مصنوعی: در این مسیر، نه برای عارف و نه برای مردم عادی، راهی باقی نمانده است؛ زیرا پیوستگی و انسجام دین و دل به دست آن ترک یغمائی قطع شده است.
عاشق و مستور حاشا پرده پرهیز چیست
عشق اول عهد الفت را برسوائی ببست
هوش مصنوعی: عاشق و پنهان، چگونه میتوان از عشق و دلبستگی دوری جست؟ عشق نخستین، پیوندی است که هیچگاه نمیتواند از بین برود.
چشم شوخم در طلب رسم نظربازی گرفت
تا که دل پیمان بآن دلدار هر جائی ببست
هوش مصنوعی: چشم من به دنبال نشانههایی از عشق و بازی عشق ورزی بود، تا اینکه دل من در هر مکان به دوستی با محبوب خود عهد و پیمان بست.
طالب دینند و دنیا عارف و عامی ولی
عاشق تو دیده از دنیی و دنیائی ببست
هوش مصنوعی: در اینجا گفته شده که برخی افراد به دنبال دین و معرفت هستند، برخی دیگر تنها دنیاطلبند. اما عاشق واقعی آن کسی است که چشم از دنیا و متعلقاتش برداشته و به عشق الهی مشغول است.
نیست هیچ آشفته اما همچو خار بوستان
خویش را بر حضرت بیچون مولائی ببست
هوش مصنوعی: هیچ کس در دنیا بیدرد و آرام نیست، اما مانند خاری در باغ، خود را به یک مولا و بینظیر متصل کرده است.
آینه دار آزل آن پرده دار سر حق
کو بکثرت خویش را بر تار یکتائی ببست
هوش مصنوعی: آینهدار آغاز ازل، کسی است که پردهدار حقیقت است و وجودش به کثرت خویش را بر روی تاریکی یکتایی میپوشاند.
آن که با یاد خدا خود را نمی دیدی بچشم
گرچه بر خود کسوت و رخت خودآرائی ببست
هوش مصنوعی: کسی که همواره به یاد خدا باشد، حتی اگر ظاهری زیبا و آراسته داشته باشد، باز هم خود را نمیبیند و خود را در برابر آن یاد بزرگ، کوچک میداند.