برگردان به زبان ساده
نتوان گفت جز آن سلسله مویاری هست
یا بجز عشق بتان در دو جهان کاری هست
هوش مصنوعی: هیچ چیزی جز آن رشته موهای زیبا نیست که بتوان دربارهاش گفت، یا هیچ کار دیگری در دو جهان وجود ندارد جز عشق به معشوقان.
ایخوش آن سر که سزاوار سرداری هست
خرم آن جان که پسند قدم یاری هست
هوش مصنوعی: خوشا به حال کسی که شایسته رهبری است و خوشبخت آن روحی که همراهی و دوستی را میپسندد.
نتوان جست در آن زلف دل غمزده را
که در این سلسله هرگوشه گرفتاری هست
هوش مصنوعی: در زلفِ غمانگیز او نمیتوان به راحتی گشت و گذار کرد، چراکه در هر طرف این ارتباط، مشکلات و دردسرها وجود دارد.
کافر عشق مسلمان نبود در همه کیش
منکرانرا خبری کن اگر انکاری هست
هوش مصنوعی: کسی که در عشق به خداوند کافر است، هرگز به اصول دین پایبند نیست. اگر در جهان کسانی هستند که این حقیقت را انکار میکنند، باید به آنها خبر داده شود که این انکار، حقیقت عشق را تغییر نمیدهد.
بسکه مستغرق سودای گل آمد بلبل
خبرش نیست که در صحن چمن خاری هست
هوش مصنوعی: بلبل به شدت غرق در خیال زیبایی گل شده است و آنقدر دلبستهی آن شده که متوجه وجود خار در چمن نمیشود.
گفتمتش از چه برانی که سگ کوی توام
گفت در خیل سگانم چو تو بسیاری هست
هوش مصنوعی: به او گفتم چرا مرا از خود میرانی در حالی که من هم مانند سگهای دیگر به تو وابستهام. او پاسخ داد که در جمع سگها مانند تو خیلی زیاد هستند.
اینچنین نافه که عنبر دهد و مشک ختن
بخطا گفت که در طبله عطاری هست
هوش مصنوعی: این نوع عطر که بوی خوشی دارد و مانند مشک ختن است، در واقع نباید گفت که در مغازه عطاران وجود دارد.
پیش تیر نظر تو سپر انداخت قضا
کسی قدر را ببر قدر تو مقداری هست
هوش مصنوعی: بخت و اقبال چنان است که حتی تیر نگاه تو هم تسلیم میشود. هیچکس نمیتواند ارزش تو را دستکم بگیرد، زیرا ارزش تو واقعاً بالا و بینظیر است.
نقش آنزلف و رخ آشفته بفر خار ببر
تا نگویند که در بتکده زناری هست
هوش مصنوعی: هرچه زیباتر و دلنشینتر باشد، آن را به دور بینداز تا کسی نتواند بگوید که هنوز در این مکان بیارزش نشانی از زیبایی و جذبه وجود دارد.
همه خوبان جهان مظهر نور علی اند
یوسف ماست که در هر سربازاری هست
هوش مصنوعی: تمام نیکوکاران عالم جلوهای از نورعلی هستند و یوسف ما همان کسی است که در هر بازار و مکان وجود دارد.
درد دلرا نتوان گفت چه درد است طبیب
میتوان گفت که بیماری و آزاری هست
هوش مصنوعی: نمیتوان از درد دل صحبت کرد، چون نمیشود آن را توضیح داد، اما میتوان به پزشک گفت که چه نوع بیماری و ناراحتی وجود دارد.
کنجکاوی کند آن غمزه فتان به دلم
میتوان یافت که با جان منش کاری هست
هوش مصنوعی: دل من تحت تأثیر زیباییهای آن معشوق فریبنده است و میتوان فهمید که او با عمق وجودم ارتباطی دارد.